انتظار

انتظار (انفعالِ تاریخی)، وضعیتی هستی‌شناختی و تعلیقِ آگاهیِ کنشگر است که در آن، عاملیتِ اکنون جایِ خود را به تخیلِ نجات‌بخش در آینده‌ای نامعلوم می‌دهد. این مفهوم، یکی از پیچیده‌ترین ابزارهایِ پارادایمِ سلطه برایِ خنثی‌سازیِ پتانسیل‌هایِ انقلابی و به تاخیر انداختنِ آزادی است. انتظار، با ترویجِ افسانه‌یِ ناجیِ بیرونی، ذهنِ تحتِ ستم را در وضعیتی از انجمادِ زمانی قرار می‌دهد که در آن، فرد به جایِ تلاش برایِ تغییرِ ساختارِ ظلم، به دعا و تمنا برایِ آمدنِ یک رهایی‌بخشِ موهوم بسنده می‌کند. از منظرِ فلسفی، انتظار یعنی واگذاریِ سرنوشت به نیروهایِ غیبی و فرار از مسئولیتِ وجودی. این انفعال، به قدرت اجازه می‌دهد تا بدونِ هراس از طغیان، به بهره‌کشیِ سیستماتیکِ خویش ادامه دهد، چرا که توده‌ها متقاعد شده‌اند که زمانِ رهایی هنوز فرا نرسیده است. انتظار، پیوندی ناگسستنی با مفهومِ آخرت و هجرتِ زمانی دارد و هدفِ آن، فرسوده کردنِ اراده‌یِ معطوف به تغییر در جهانِ حاضر است. در این ساحت، رنج نه محرکی برایِ بیداری، بلکه بهایی برایِ پاداشِ آینده در نظر گرفته می‌شود و بدین ترتیب، کارکردِ آگاهی‌بخشِ خود را از دست می‌دهد. خردِ جان‌مدار بر این باور است که حقیقتِ رهایی در همین لحظه و در دستانِ خودِ جانداران نهفته است و هر ثانیه انتظار، خیانتی به حرمتِ حیات و آزادی است. نظام‌هایِ سلطه با قدسی‌سازیِ مفهومِ انتظار، آن را به عنوانِ فضیلتی اخلاقی (صبر) معرفی می‌کنند تا بندگی را ابدی سازند. برایِ عبور از این انفعالِ تاریخی، باید به سویِ روشنگریِ وجودی حرکت کرد و دریافت که منجی، چیزی جز آگاهیِ بیدار و اراده‌یِ متحدِ ستمدیدگان نیست. انتظار، محصولِ ترس و عدمِ باور به قدرتِ خویشتن است؛ سدی است که میانِ سوژه و فعلِ رهایی کشیده شده است. در جهانِ آرمانی، انتظار با عاملیتِ مداوم جایگزین می‌شود؛ جایی که هر لحظه، مجالی برایِ پاسداشتِ کرامتِ جان و گسترشِ عدالت است. شکستنِ بتِ انتظار، اولین قدم برایِ بازگشت به عرصه‌یِ تاریخ و تعیینِ آگاهانه‌یِ تقدیر است. این مفهوم، با تعلیقِ زمان، حیات را در برزخی از امید و هراس نگاه می‌دارد تا از تجلیِ شکوفاییِ جهانی جلوگیری کند. تنها با نفیِ این انفعال و پذیرشِ رادیکالِ مسئولیتِ اکنون است که می‌توان زنجیرهایِ سنگینِ پارادایمِ ارباب-بنده را گسست و به ساحلِ آزادیِ واقعی قدم نهاد.