در این بخش از کتاب (اللهجبارالضار) فقه و اجتهاد اسلامی مورد بررسی قرار گرفته است.
علمی اسلامی مستند بر قرآن، حدیث و سنت پیامبر که شاید به جرأت بتوان گفت امروز بزرگترین قدرت اجرایی در جوامع اسلامی را دارد و فتاوای فقها ارکان اصلی زندگی مسلمانان را تحت تأثیر خود قرار میدهد شاید برای عامه مسلمانان چنین علومی نه به درستی بیان شده و نه آنان زندگی خویشتن را متأثر از آن بدانند لیک باید دانست که این تفکر و نگرش با مدد از اسلام که قدرت فزایندهای در جهان و میان مردم کسب کرده و در برخی از کشورها قدرت بلامنازعه است عطش وصفناشدنی خویش را از میان همین فتاوا و از دل فقها کسب میکند و از قوانین مجازات رایج در کشورها تا کوچکترین مسائل خصوصی زندگی مسلمانان از همین علم اسلامی نشئتگرفته است، هرچند اصول این فتاوا از همان عوامل اصلی اسلام سیراب میشود و یکپارچه و یکرنگ در بیشتر مواقع موضع میگیرد اما باید دانست که فقه یکی از محکمترین اهرمهای اسلامی و تقریباً بزرگترین عامل شکل امروزی اسلام در جهان است پس باید چنین اصل مهمی را مورد بررسی قرار داد و بیشتر به این باور نزدیک شد و آگاهانه از آن شناخت کسب کرد.
در این بخش از کتاب به بررسی فتاوا فقها اهل سنت پرداختهام هرچند برای کامیابی کامل به فتاوای معتبر در تمام عصرهای تاریخی نیاز است تا به متون عربی این کتابها دست یابیم و شرایط دسترسی به چنین منابعی نبود لیکن بازهم با توجه به منابع موجود دست به گردآوری زدم و در عین حال باید دانست که در صورت استفاده از هر کتاب فقهی، هر مجتهد و هر مذهب اشکالات بسیاری در راستای
ارزشگذاریها وارد خواهد شد لذا بر گردآورنده موضوعیتی در انتخاب فقیه ارجح و ارجحتر نبوده است و در عین حال ساختار و مبنای تمامی این فتاوا در اصول یگانه است و تفاوتها در فروع قابل مشاهده است و برای دوری از چنین حواشی تنها باید اصل را در نظر گرفت و مخاطب قادر است به ارجحترین فقها نزد هر مذهب رجوع کند.
باید افزود که به مثال دیگر کتب گردآوری شده اصل را بر گواه گرفتن ظلم و در عین حال تغییر ندادن و تفسیر نیفزودن بر این متون گذاشتم باشد که دریچهای برای فهم بهتر و بیشتر اسلام برای خواننده بگشاید.
کتب استفاده شده در این بخش با توجه به بضاعت و شرحی که عرض شد دارای اعتبار است و تا حد امکان سعی شده از تکرار عناوین و موضوعات کاسته شود تا بیشتر در خور حوصله مخاطب قرار گیرد هر چند که به واسطه واحد بودن دستگاه فکری این فتاوا در بیشتر مباحث یکسان و یکرنگ است و اجتناب از تکرار امری محال به نظر میرسد.
باید اذعان داشت که در بخش اهل سنت با توجه به اینکه این مذهب دارای چهار فرقه اصلی است لکن به واسطه همین تشابه و یکرنگ بودن فتاوا از دو فرقه حنبلی و حنفی برای استناد استفاده شده است و مخاطب میتواند به سیل انبوه این کتب در فرقههای مختلف اسلامی برای شناخت بیشتر پژوهش کاملتری کند و بیشتر به ماهیت حقین اسلام پی ببرد و این کتاب را دریچهای برای شناخت بهتر و سرآغازی به این برهان عظیم بینگارد.
با امید همیشگی و آرزوی قلبی که همانا آزادی همه جانداران است.
فتاوی علما البلد الحرام
گردآورنده و مترجم: دکتر خالد بن عبدالرحمن جریسی
باب اول: عقیده
6- حکم مسلمانی که ارکان عملی اسلام را انجام نمیدهد
س: شخصی که پدر و مادرش مسلمان هستند اما خودش تارک نماز و روزه و همه احکام و شعائر اسلامی است آیا میتوان با چنین فردی برخوردی مانند دیگر مسلمین داشت مثلاً با او غذا خورد و … یا خیر؟
ج: چنانچه اصل قضیه اینگونه باشد که شما بیان کردید بنابر قول صحیح علما چنین فردی کافر و از دین اسلام خارج شده است به مدت سه روز از او درخواست توبه شود اگر توبه نمود الحمدالله و اگر توبه نکرد پس باید ولیامر مسلمانان احکام مرتدین را در مورد او به اجرا درآورد مسلمانان اجازه ندارند با چنین فردی دوستی کنند و یا به دیدنش بروند مگر به منظور نصیحت و ارشاد و راهنمایی تا شاید توبه کند.
فتاوای انجمن دائم مباحث علمی و افتا
12- حکم استفاده از صلیب و اینکه استفادهکننده آن چه زمانی کافر میشود
س: ما در مورد مسلمانی که از صلیب آرم نصاری استفاده میکند با هم به جر و بحث پرداختیم برخی از ما یکسره فتوای کفر او را صادر کردند و برخی دیگر گفتند: این شخص زمانی کافر میشود که بر او اتمام حجت گردیده و توجیه شود که صلیب از ویژگیهای نصاری است چنانچه بر عملش اصرار ورزد کافر میشود؟
ج: در چنین مواردی باید با تفصیل و توضیح سخن گفت چنانچه برای چنین فردی حکم استفاده از صلیب توضیح داده شده که این عمل شعار نصاری است و کسی که صلیب حمل میکند در واقع دوست دارد به نصاری منتصب شود افعال و اعمال نصاری را دوست دارد با تمام این موارد اگر بازهم بر آن اصرار ورزید میتوان او را تکفیر کرد زیرا الله تعالی میفرماید:
هرکس از شما با آنان (یهود و نصاری) دوستی ورزد و آنان را به سرپرستی بپذیرد بیگمان او از زمره ایشان به شمار میرود و شکی نیست که الله تعالی افراد ستمگر را به سوی ایمان هدایت نمیکند.
انجمن دائم پژوهشهای علمی و افتا
13- کفر کسی که نماز نمیخواند
س: کسی که خانواده خویش را به نماز امر میکند اما آنان توجهی به صحبتهای او ندارند آیا در همان منزل با آنان سکونت کند یا از منزل خارج شود؟
ج: در صورتی که اهل منزل اصلاً نماز نمیخوانند کافر مرتد و خارج از اسلام هستند بنابراین شما اجازه ندارید با آنان در یک منزل سکونت کنید و بر شما لازم است با دلسوزی و اصرار آنها را به خواندن نماز فراخوانید.
17- حکم شرع در مورد کسی که میگوید یا محمد یاعلی یاگیلانی
س: حکم شرع در مورد کسی که میگوید یامحمد یاعلی یاگیلانی چیست؟
ج: چنانچه منظور از صدا زدن این افراد خواستن طلب و کمک از آنان باشد چنین شخصی مشرک خالص و از دین خارج است باید به پیشگاه الله توبه نموده و فقط ذات پاک یگانه را صدا زند.
شیخ ابن عثیمین مجموع فتاوی و رسائل
18- حکم ذبح برای غیر الله
س: حکم ذبح برای غیر الله چیست؟
ج: در موارد متعدد بیان داشتهایم که توحید در عبادت یعنی تنها الله را عبادت کردن و هیچیک از انواع عبادات را برای غیر الله انجام ندادن ذبح و سربریدن حیوان نوعی عمل ثواب و تقرب است که انسان مؤمن خود را به الله نزدیک میکند زیرا الله فرموده:
