توهمِ خداوارگی

توهمِ خداوارگی وضعیتی از بیگانگیِ بنیادین است که در آن سوژه‌یِ مسخ‌شده، در خلاءِ ناشی از فقدانِ جان، میل به سلطه‌یِ مطلق بر هستی را به مثابه‌یِ یگانه طریقِ تثبیتِ وجودِ خویش می‌پندارد. این مفهوم دلالت بر تورمِ جنون‌آمیزِ «منِ» برساخته دارد که با تکیه بر خردِ ابزاری و تکنولوژی‌هایِ آزار، می‌کوشد تا جایگاهِ الوهیت را غصب کرده و تمامیِ جانداران را به زیرِ یوغِ اراده‌یِ خود درآورد. توهمِ خداوارگی محصولِ مستقیمِ پارادایمِ سلطه است که در آن، قدرت نه به عنوانِ وسیله، بلکه به عنوانِ غایتِ هستی در نظر گرفته می‌شود. از منظرِ هستی‌شناختی، این توهم زمانی رخ می‌دهد که پیوندِ موجود با کلِ واحدِ هستی قطع شده و او خود را قطبی مستقل می‌بیند که بقایِ خویش را در فنایِ دیگری می‌جوید. این وضعیت، نوعی بیماریِ متافیزیکی است که در آن سوژه، برایِ فرار از وحشتِ پوچیِ درونی، به سویِ تخریبِ طبیعت و به اسارت کشیدنِ جان‌ها می‌شتابد. توهمِ خداوارگی با استفاده از القابِ طمطراق‌آمیز، قصرهایِ باشکوه و مناسکِ خونین، سعی در پنهان کردنِ لرزش‌هایِ هسته‌ایِ وجودی دارد که در زیرِ لایه‌هایِ ضخیمِ کبر دفن شده‌اند. در این ساحت، سوژه گمان می‌کند که با فشردنِ دکمه‌هایِ مرگ و زندگی، به والایی دست یافته است، اما در حقیقت، او تنها عروسکی در دستانِ غولِ جبر است که نقشِ خدایی را ایفا می‌کند تا چرخه‌یِ رنج تداوم یابد. از منظرِ پدیدارشناسی، این توهم ریشه در ترس از مرگ و میل به نامیراییِ مادی دارد که به جایِ رستگاری در ساحتِ جان، در پیِ جاودانگی در نظامِ نشانه‌شناختیِ قدرت است. توهمِ خداوارگی، جاندار را به جلادی تبدیل می‌کند که با هر ضربه‌یِ تازیانه، می‌کوشد تا خدایِ درونِ خود را بیدار کند، غافل از آنکه این مسیر تنها به تاریکیِ عمیق‌تر و انزوایِ وجودیِ مطلق منتهی می‌شود. غایتِ این مفهوم، رسوا کردنِ پوچیِ نهفته در پسِ تمامیِ ساختارهایِ تمامیت‌خواه است که با ادعایِ خیرِ مطلق، بزرگترین فجایع را علیه جانِ کلیِ هستی مرتکب می‌شوند. توهمِ خداوارگی، بن‌بستِ عقلِ جاشنی است که در غیابِ شفقت، به هیولایی تبدیل می‌شود که زمین را برایِ اثباتِ شکوهِ خود به آتش می‌کشد. در نهایت، این توهم تنها با مواجهه با حقیقتِ اصیلِ جان و پذیرشِ همبستگیِ کیهانی فرو می‌پاشد.