دشمنِ فرضی

دشمنِ فرضی یک برساختِ سیاسی برایِ کنترل و انسجام‌بخشیِ کاذب به توده‌هایی است که در زیرِ بارِ ناکارآمدیِ سیستماتیک به ستوه آمده‌اند. این مفهوم تبیین‌گرِ مکانیسمی است که در آن، ساختارهایِ قدرت برایِ انحرافِ افکارِ عمومی از ریشه‌هایِ واقعیِ درد و بهره‌کشی، موجودی ناشناس، مرموز و اهریمنی را در ذهنِ عوام خلق می‌کنند. دشمنِ فرضی نه یک موجودیتِ فیزیکیِ معین، بلکه ظرفی تهی است که تمامِ ناکامی‌ها، فقر، اختلاس‌ها و بی‌عدالتی‌هایِ نظامِ حاکم در آن ریخته می‌شود تا تقدسِ دروغینِ حاکمیت حفظ گردد. از طریقِ جعبهٔ جادویی، این دشمن به عنوانِ عاملی نادیده اما همه‌جا حاضر ترسیم می‌شود که هدفش بر هم زدنِ نظم و آسایشِ مردم است؛ نظمی که خود در واقعیت، چیزی جز ایستایی هستی‌شناختی در مرداب نیست. این برساخت، با تکیه بر غریزهٔ ترس، حسِ همبستگیِ کاذبی را حولِ «دولتِ نجات‌بخش» ایجاد کرده و هرگونه نقد یا دگراندیشی را به مزدوری برایِ دشمن متهم می‌سازد. در این پارادایم، مجازاتِ دگراندیشان نه به عنوانِ سرکوب، بلکه به مثابهٔ جهادی مقدس برایِ پاک‌سازیِ جامعه از شرورِ دشمن نمایش داده می‌شود. از منظرِ فلسفی، اتکا به دشمنِ فرضی نشان‌دهندهٔ تهی‌شدگیِ اخلاقیِ سیستمی است که دیگر هیچ معنایِ ایجابی برایِ ارائه به شهروندان ندارد و تنها از طریقِ نفیِ دیگریِ ساختگی، به بقایِ خود ادامه می‌دهد. در جهانِ آرمانی، این دوگانگیِ کاذب با درکِ وحدتِ وجودیِ تمامِ جانداران فرو می‌پاشد، چرا که در افقِ جان‌مداری، هیچ «دیگری»ِ مطلقی وجود ندارد که مستوجبِ کینه و نابودی باشد. افشایِ ماهیتِ این دشمنِ ساختگی، کلیدِ رهایی از زنجیرِ ایدئولوژی و بازگشت به واقعیتِ برهنهٔ رنج‌هایی است که ریشه در خودِ ساختارِ سلطه دارند.