جاندارِ ابزارساز

جاندارِ ابزارساز، تبیینی از ماهیتِ وجودیِ موجودی است که هویتِ خود را نه در بودنِ اصیل، بلکه در ساختنِ ابزاری تعریف کرده است. این مفهوم اشاره به مرحله‌ای از تطورِ هستی‌شناختی دارد که در آن، خردِ جان‌مدار جایِ خود را به خلقِ تکنیکال داده و موجودِ زنده، کمالِ خویش را در تسلط بر طبیعت از طریقِ ابزار می‌جوید. جاندارِ ابزارساز، در جستجویِ مداوم برایِ تسهیلِ زیست، به تدریج به اسیرِ ساخته‌هایِ خویش بدل شده و ارزشِ ذاتیِ جان را به نفعِ کارکردِ ابزاری مصادره می‌کند. این هویت، بر پایهٔ پارادایمِ استخراج بنا شده است که در آن، هر موجود و هر پدیده، تنها به مثابهٔ منبعی برایِ تولیدِ ابزارِ جدید نگریسته می‌شود. در این نگاه، غایت‌مندیِ هستی به نفعِ بهینه‌سازیِ تکنولوژیک کنار گذاشته شده و جاندارِ ابزارساز در رقابتی فرساینده برایِ تصاحبِ بیشتر، به انشقاقِ وجودی دچار می‌گردد. این موجود، با فراموشیِ پیوندِ ارگانیک با کلِ هستی، خود را مالکِ مطلق دانسته و ابزارسازی را به قداست می‌رساند. اما این ساختن، به جایِ رهایی، منجر به الیناسیون یا بیگانگی از خویشتن می‌شود؛ چرا که ابزار، نه به عنوانِ متممِ زندگی، بلکه به عنوانِ جایگزینِ آن عمل می‌کند. در ساحتِ جاندارِ ابزارساز، معنایِ پیشرفت به افزایشِ کمیتِ ابزارها تقلیل یافته و حکمتِ جان‌بخش در هیاهویِ چرخ‌هایِ تولید گم می‌شود. این مفهوم نشان‌دهندهٔ موجودی است که در میانهٔ تکنولوژیِ محض، از درکِ رنجِ دیگر جانداران عاجز مانده و نظامِ ارزشیِ خود را بر پایهٔ قدرتِ تولید بنا نهاده است، تا جایی که خود نیز به بخشی از این ماشینِ عظیمِ تولید و مصرف بدل می‌گردد.