تجارتِ جان

تجارتِ جان یا استثمارِ بیولوژیک، سهمگین‌ترین لایه‌یِ بهره‌کشیِ ساختاری در پارادایمِ سلطه است که در آن، خودِ حیات، کالبدِ جانداران و فرآیندهایِ زیستی به کالاهایی برای مبادله و کسبِ ثروت و قدرت بدل می‌شوند. در این ساحت، مرزهایِ اخلاقی میانِ «بودن» و «داشتن» فروریخته و جانِ موجودات نه به مثابهٔ غایتی در خود، بلکه به عنوانِ موادِ اولیه‌یِ آزمایشگاهی، قطعاتِ یدکی یا ابزارهایِ آزمون‌هایِ شیمیایی نگریسته می‌شود. این نوع استثمار با نفیِ بنیادینِ کرامتِ مطلقِ جان، حیات را از ساحتِ مقدسِ خود تهی کرده و آن را تا سطحِ یک فرآیندِ مکانیکی و مادی تقلیل می‌دهد که در بازارِ قدرت قابلِ قیمت‌گذاری است. از منظرِ هستی‌شناختی، تجارتِ جان به معنایِ بیگانگیِ مطلقِ حاکمیت از حقیقتِ هستی است، جایی که دردِ موجودات به عنوانِ «هزینه‌یِ تولید» و مرگِ آن‌ها به مثابهٔ «استهلاکِ سرمایه» فهم می‌گردد. در جهان آرمانی، ما خواهانِ انحلالِ ریشه‌ایِ این نگاه و استقرارِ اقتصادِ جان‌مدار هستیم که در آن، حیاتِ هیچ موجودی وجه‌المصالحه و ابزارِ کسبِ منفعت قرار نمی‌گیرد. استثمارِ بیولوژیک با تکیه بر عقلانیتِ ابزاری، وحشیانه‌ترین مداخلات در بدنِ جانداران را تحتِ عناوینِ «پیشرفتِ علمی» یا «درمانِ عمومی» توجیه می‌کند تا سودهایِ کلانِ ناشی از این تجارت را پنهان سازد. برای مقابله با این جنایتِ علیه هستی، نیاز به بیداریِ اخلاقِ درد و به رسمیت شناختنِ رنجِ هر جانی به مثابهٔ رنجِ کلِ کائنات است. این مفهوم با استفاده از انفعالِ سیستماتیک، سوژه‌هایِ تحتِ استثمار را چنان بی‌حس می‌کند که حتی از تملکِ بر تنِ خویش نیز صرف‌نظر کنند. در نهایت، تجارتِ جان، به معنایِ به اسارت گرفتنِ نبضِ آفرینش در چنگالِ طمعِ نظام‌هایِ سلطه است؛ وضعیتی که در آن کرامتِ حیات قربانیِ جاودانگیِ خدایگانِ دروغین می‌گردد و تنها با بازگشت به خردِ جان‌مدار و شناساییِ وحدتِ وجودیِ تمامِ جانداران است که می‌توان این بازارِ خونین را برچید و به ساحتِ احترامِ مطلق به حیات دست یافت.