استیصال

استیصال، در تحلیلِ فلسفی و نقدِ روان‌شناسیِ توده‌ها، به معنایِ نقدِ انفعالِ مخرب در برابرِ بلایایِ هستی و انتقادِ صریح از پناه بردن به دعا، استغاثه و توسلاتِ متافیزیکی به جایِ اتکا به اراده‌یِ جمعی، کنشگریِ عقلانی و عقلِ خودآیینِ بشری است. این مفهوم، وضعیتی روانی و اجتماعی را توصیف می‌کند که در آن، سوژه به دلیلِ القایِ احساسِ ناتوانیِ کاذب توسطِ قدرت‌هایِ حاکم، عاملیتِ وجودیِ خویش را واگذار کرده و در اغمایِ انتظار برایِ معجزه یا منجیِ غیبی فرو می‌رود. استیصال، ابزاری کارآمد در دستِ پارادایمِ سلطه است تا مقاومتِ عینی را به تعویق انداخته و رنج‌هایِ ناشی از بی‌کفایتیِ سیاسی را تقدیری تغییرناپذیر و آسمانی جلوه دهد. از منظرِ هستی‌شناسی، این مفهوم نشان‌دهنده‌یِ فقدانِ مسئولیت‌پذیریِ وجودی در انسانی است که میانِ بت‌هایِ سنگی، خدایانِ دربار و بلایایِ طبیعی گرفتار شده و تنها راهِ نجات را در کرنشِ بیشتر می‌بیند. در جهانِ آرمانی، ما استیصال را با بیداریِ کنش‌مند و خردِ جان‌مدار جایگزین می‌کنیم و درک می‌کنیم که هیچ قدرتی در هستی بالاتر از اراده‌یِ متحدِ جان‌هایِ آزاد برایِ دگرگونیِ واقعیت نیست. نقدِ توسلِ ابزاری به امرِ قدسی در زمانِ فقر، بیماری و سرکوب، در واقع دفاعِ رادیکال از حقوقِ مادی، کرامتِ زمینی و امنیتِ باشندگان است. استیصال، زنجیری است که از الیافِ جهل و ترس بافته شده و تنها با تبرِ پرسشگریِ نقادانه و عصیانِ آگاهانه گسسته می‌شود. برایِ عبورِ قطعی از این بن‌بستِ تاریخی، باید عمیقاً پذیرفت که معجزه‌یِ حقیقی، در دستانِ توانمند و ذهنِ بیدارِ انسانی نهفته است که برایِ استقرارِ عدالت و رهایی از بندگی برمی‌خیزد. استیصال، به مثابهٔ مرگِ پویاییِ روح است و تنها با طغیانِ اراده می‌توان دوباره به ساحتِ شکوفایی و عزتِ نفس بازگشت.