تقابلِ واقع و مجاز

تقابلِ واقع و مجاز، در تحلیلِ ساختارشکنِ دمحمحیسم، به معنایِ فروپاشیِ مرزهایِ حقیقت در ذهنِ روان‌پریشِ مستبد و تحمیلِ این آشفتگی به کلِ جامعه است. این مفهوم نشان می‌دهد که چگونه «مجاز» (توهماتِ ناشی از تشنج، صداهایِ غار و کابوس‌هایِ شبانه) به واسطه‌یِ قدرتِ مادی، جایِ «واقعیت» (رنجِ عینی، فقر و مرگِ جانداران) را می‌گیرد. در این ساحت، واقعیتِ خشنِ غارت و شکنجه، تحتِ عنوانِ «مجازِ قدسی» و «نقشه الهی» تزیین می‌شود تا جلاد و قربانی، هر دو در یک خوابِ مصنوعیِ ایدئولوژیک فرو روند. از منظرِ نقادانه، تقابلِ واقع و مجاز ابزاری است برایِ انکارِ جنایت؛ مستبد مدعی است که آنچه مردم به عنوانِ خون‌ریزی می‌بینند، در واقع «جراحیِ معنویِ جهان» است و آنچه به عنوانِ فقر حس می‌کنند، «تجلیِ غنایِ روح» می‌باشد. این واژه، تبیین‌گرِ فرآیندِ مسخِ ادراکی است؛ جایی که «فرزندِ خدا» دیگر قادر به تشخیصِ میانِ تمایلاتِ جنسیِ خویش و وحیِ الهی نیست و این درهم‌آمیختگی را به عنوانِ «حقیقتِ مطلق» به خوردِ توده‌ها می‌دهد. تقابلِ واقع و مجاز، ریشه‌یِ نیهیلیسمِ معرفتی در مذهب است که در آن، هیچ چیزِ ثابتی جز اراده‌یِ لحظه‌ایِ حاکم وجود ندارد. در نگاهی رادیکال، این تقابل یعنی تبدیلِ جهان به یک سینمایِ وحشتِ قدسی که در آن، جانداران واقعی فدایِ ایده‌هایِ مجازی و انتزاعی می‌شوند. این مفهوم نشان می‌دهد که چگونه مستبد، برایِ فرار از وجدانِ دردآلود خویش، پناهگاهی در جهانِ مجاز (غار/وحی) می‌سازد تا در آنجا، خود را قهرمانی نجات‌بخش ببیند، نه جنایتکاری که زمین را به آتش کشیده است. در نهایت، پیروزیِ مجاز بر واقعیت، به معنایِ استقرارِ نظمِ توهمی است که در آن، بندگی «آزادی» نامیده می‌شود و قتل‌عام، «رحمتِ الهی»؛ وضعیتی که در آن حقیقت به کلی به مسلخ رفته و تنها سایه‌هایِ لرزانِ قدرت بر دیواره‌هایِ غارِ تمدن باقی مانده است.