عدالتِ جزاگر

عدالتِ جزاگر، در نگاهی ساختارشکن و رادیکال، نه شکلی از دادرسی، بلکه نوعی تئاترِ شکنجه و انتقامِ سیستماتیک است که هدفش نمایشِ قدرتِ مطلقه‌یِ حاکم بر پیکرِ جانداران است. این مفهوم، با تبدیلِ میدان‌هایِ شهر به قتلگاه و شکنجه‌گاه، از رنجِ قربانی برایِ تولیدِ «عبرت و ترس» در میانِ تماشاگران استفاده می‌کند. در ساحتِ عدالتِ جزاگر، مفاهیمی چون قصاص، بریدنِ عضو و سنگسار، ابزارهایی هستند برایِ تخریبِ کرامتِ انسانی و بازگرداندنِ جامعه به وضعیتِ توحشِ بدوی، اما در پوششی از «قانونِ الهی». از منظرِ نقادانه، این عدالت نوعی سادیسمِ نهادینه‌شده است که از دیدنِ دردِ دیگری لذت می‌برد و آن را «خشنودیِ خدا» می‌نامد. عدالتِ جزاگر، با نفیِ ریشه‌هایِ اجتماعیِ جرم (مانند فقر و گرسنگی که خود معلولِ استثمارِ سیستماتیک است)، تنها بر تنبیه پافشاری می‌کند تا مانع از پرسشگری درباره‌یِ بی‌عدالتی‌هایِ کلانِ ساختاری شود. این واژه، تبیین‌گرِ فرآیندی است که در آن «خدا» به مقامِ یک جلادِ ابدی تنزل می‌یابد که تنها با ریختنِ خون و بریدنِ گوشت آرام می‌گیرد. در نگاهی رادیکال، اجرایِ این احکام در ملأعام، برایِ مسخ کردنِ وجدانِ جمعی و شریکِ جرم کردنِ توده‌ها در فرآیندِ خشونت طراحی شده است. عدالتِ جزاگر، با نفیِ قانونِ عدمِ آزار، نشان می‌دهد که چگونه می‌توان تحتِ نامِ «حق»، هولناک‌ترین تجاوزها به حریمِ حیات را رقم زد. این مفهوم، ضامنِ ثباتِ پارادایمِ سلطه است؛ چرا که با ایجادِ رعب و وحشتِ دائمی، هرگونه فکرِ طغیان را در ذهنِ جانداران سرکوب کرده و آنان را به موجوداتی مطیع و ترسان بدل می‌سازد که تنها از بیمِ مجازات به «پرهیزگاری» تظاهر می‌کنند. در واقع، عدالتِ جزاگر، صورت‌بندیِ حقوقیِ همان «آسیابِ خونین» است که وظیفه‌اش خُرد کردنِ استخوانِ مخالفان در پیشگاهِ بتِ قدرت است.