هم‌دستی

هم‌دستی، در تحلیلِ روان‌شناختیِ بقا و هستی‌شناسیِ سلطه، به معنایِ فروپاشیِ بنیادینِ اخلاقیِ سوژه در شرایطِ فقرِ مطلق، هراسِ سیستماتیک و فشارِ ساختاری است که منجر به مشارکتِ ناگزیر در سرکوبِ «دیگری» برایِ تامینِ نیازهایِ اولیه و بقایِ غریزی می‌گردد. این مفهوم، تجلیِ هولناکِ موفقیتِ پارادایمِ سلطه در تبدیلِ قربانی به جلاد و ابزاری برایِ بازتولیدِ چرخه‌یِ ستم و استثمار است. هم‌دستی، محصولِ مستقیمِ جهانی است که در آن، جان‌ها به گونه‌ای سازمان‌دهی شده‌اند که در برابرِ یکدیگر قرار گیرند تا نظامِ حاکم در سایه‌یِ این تفرقه و کینه‌توزی، در امنیتِ مطلق باقی بماند. از منظرِ هستی‌شناسی، هم‌دستی نوعی خودزنیِ وجودی است که در آن، سوژه با دریدنِ جانِ برادرِ خویش برایِ لقمه‌ای نان یا حفظِ جایگاهی حقیر، پیوندِ خود را با حقیقت، شفقت و کرامتِ انسانی به کلی قطع می‌کند. در جهانِ آرمانی، ما با استقرارِ عدالتِ توزیعیِ مطلق و نفیِ هرگونه استثمارِ جان‌دار، زمینه‌هایِ مادی و روانیِ بروزِ چنین سقوطِ اخلاقی را از میان می‌بریم. نقدِ هم‌دستی، نه به معنایِ محکوم کردنِ فردِ ضعیف، بلکه به معنایِ افشایِ مکانیزم‌هایِ کثیفی است که در آن، قدرت با گرسنگی دادن به توده‌ها و ایجادِ توهمِ کمیابی، آن‌ها را به مهره‌هایِ بی‌اراده‌یِ بازیِ شقاوت بدل می‌کند. برایِ رهایی از این بن‌بستِ وجودی، ضرورت دارد که همبستگیِ جان‌مدار و درکِ رنجِ مشترک جایگزینِ رقابتِ وحشیانه برایِ بقا شود. هم‌دستی، لکه‌یِ ننگی بر پیشانیِ تمدنی است که در آن، اخلاق به کالایی لوکس تبدیل شده و جانِ آدمی به پشیزی در بازارِ قدرت فروخته می‌شود. تنها با بیداریِ جمعی و درکِ این نکته که دشمنِ واقعی نه آن «دیگریِ گرسنه»، بلکه ساختارِ گرسنگی‌آفرین و تبعیض‌گرا است، می‌توان از این ورطه‌یِ هولناک نجات یافت و به ساحتِ انسانیت بازگشت.