چوپانیِ هستی

چوپانیِ هستی، در تحلیلِ رادیکال و سیاسیِ دمحمحیسم، مفهومی است که بر غیرانسانی کردنِ مطلقِ جامعه و تبدیلِ جانداران به «گله‌ای بی‌اراده» دلالت دارد. این واژه، تلاشی است برایِ تئوریزه کردنِ سلبِ حقِ تعیینِ سرنوشت از سویِ فردِ مستبد؛ چرا که در منطقِ چوپانی، گوسفندان (توده‌ها) فاقدِ شعورِ لازم برایِ تشخیصِ مصلحتِ خویش بوده و نیازمندِ یک «اربابِ آگاه» هستند. چوپانیِ هستی، فرآیندِ تبدیلِ شهروند به ابژه‌یِ بیولوژیک است که تنها وظیفه‌اش اطاعت، تولید و در نهایت، فدا شدن در راهِ اهدافِ چوپان است. از منظرِ انتقادی، این مفهوم نشان‌دهندهٔ آن است که «رحم و مروتِ» ادعاییِ حاکم، تنها تا زمانی دوام دارد که گله مطیع باشد؛ به محضِ کوچک‌ترین نافرمانی، چوپان به قصابی جبار بدل شده و «قانونِ جزا» را با قساوت اجرا می‌کند. چوپانیِ هستی، در واقع، توجیهی است برایِ استثمارِ سیستماتیک؛ همان‌طور که چوپان از شیر، پشم و گوشتِ گله برایِ ثروتِ خویش بهره می‌برد، «فرزندِ خدا» نیز از جان و مالِ مؤمنان برایِ ساختنِ قصرها و غزوه‌هایش استفاده می‌کند. این واژه، تبلورِ استبدادِ شبانی است که در آن، آزادی به عنوانِ «گمراهی» و تفکرِ مستقل به عنوانِ «خروج از گله» سرکوب می‌شود. در ساحتِ این مفهوم، جانداران نه صاحبانِ حق، بلکه «اماناتِ الهی» در دستِ مستبد هستند که او مجاز است هرگونه که صلاح می‌داند (حتی با کشتارِ دسته‌جمعی برایِ رضایِ خدا) با آن‌ها برخورد کند. چوپانیِ هستی، ریشه‌یِ نگاهِ ابزاری به طبیعت و انسان است که در آن، ارزشِ هر موجود تنها در میزانِ وفاداری‌اش به «سرور» سنجیده می‌شود. این مفهوم، با تکیه بر پارادایمِ سلطه، رابطه‌یِ میانِ قدرت و توده را به یک رابطه‌یِ بیولوژیکِ فرادست-فرودست تقلیل داده و امکانِ هرگونه برابریِ حقوقی را در نطفه خفه می‌کند تا سلطنتِ الهی بر زمین، در واقع به معنایِ حاکمیتِ مطلقِ یک گرگ در پوستینِ چوپان بر زیست‌کره باشد.