دریچهای به اندیشههای نیما شهسواری
تکنولوژی و خودمختاری دو مفهوم درهمتنیدهاند که در عصر مدرن، مرزهای اراده، آگاهی و آزادیِ زیستجهان را بازتعریف میکنند. فناوری اگرچه با ادعای رهاییبخشی، تسهیل زیست و گسترش امکانات بشر پدید آمد، اما در غیابِ نقد ساختاری، خود به ابزاری قدرتمند برای بازتولید سلطه، کنترل سوژهها و انضباطبخشی سیستماتیک بدل شده است. واکاوی تکنولوژی و خودمختاری افشاکننده این واقعیت است که چگونه ابزارهای الگوریتمی و شبکههای متمرکز قدرت، با ساختارسازیِ رفتاری و هدایتِ نادیدنی امیال، اراده آزاد را فرسوده و خودمختاری انسان و زیستبوم را تسلیم جبرِ ابزاری میکنند.
در فرایند تحلیل نقد تکنولوژی متمرکز، پیوند ناگسستنی میان عقلانیت ابزاری و شیءانگاریِ حیات هویدا میشود. تکنولوژی در صورتبندیِ سرمایهدارانه و تمامیتخواه خود، نه تنها انسان را به دادهای قابل سنجش و استثمار فرو میکاهد، بلکه با ترویج انسانمحوری افراطی و تسلط بر طبیعت، زیستجهان را تا حد منابعی برای مصرفِ بینهایت تنزل میدهد. از منظر اندیشه جانگرایی، حفظ خودمختاری در عصر فناوری مستلزم واسازی این نگاهِ ابزارانگارانه و ایستادگی در برابر الگوریتمها و ساختارهایی است که اخلاقِ عدمآزار را قربانی کارایی، سود و انحصار قدرت کردهاند.
در نهایت، پایش خودمختاری در برابر جزمیت تکنولوژیک گامی حیاتی برای سنتزشکنی از مناسبات نوین سرکوب و بازیابی آگاهی اصیل است. تکنولوژی نباید به فرادستی خودبنیاد بدل شود که حق حیات، اراده و برابری را از آحاد جامعه و سایر جانها سلب کند. تحلیل ریشهای تکنولوژی و خودمختاری با اتکا بر نقد قدرت و احترام به کرامت ذاتی حیات، مسیری روشن را برای گذار از انفعالِ القایی، نفی سلطه دیجیتال و حرکت به سوی زیستی آگاهانه، برابریخواهانه و عاری از اجبار هموار میسازد.
مقاله و جستار تحلیلی
مشاهده و مطالعه مدخلهای مکتوب ↓
بایگانی متون و مدخلها
تحلیلهای انتقادی پیرامون مفهوم «تکنولوژی و خودمختاری» جهت واکاوی اندیشه.
مأخذ و آثار مکتوب
مشاهده مانیفستها و فصول مرتبط ↓
ارجاعات و مانیفستها
فصول و متون بنیادینی که مبانی اخلاقی مرتبط با «تکنولوژی و خودمختاری» را تدوین کردهاند.
اپیزود و شنوتار صوتی
شنود گفتارها و پادکست صوتی ↓
گفتمان صوتی «به نام جان»
گفتارها و پادکستهای صوتی در تبیین ابعاد روایی مفهوم «تکنولوژی و خودمختاری».
علم، ابزاری دو لبه است؛ میتواند دروازههای تعالی را بگشاید یا به ورطه نابودی سوق دهد. نقش علم در زندگی انسان، نه در ذات آن، که در مرامی نهفته است که آن را هدایت میکند. این مقاله به کاوش در این مرام میپردازد، مرامی که بر اصالت حیات، اراده آزاد و نفی هرگونه سلطه تأکید دارد تا علم به جای ابزاری برای خودخواهی و تخریب، به چراغی برای رهایی و ساخت جهانی آرمانی بدل شود.
انحصار دیجیتال و انسداد شریانهای آگاهی در عصر بسترهای متمرکز
گمنامی به مثابهٔ رهایی وجودی و نفی تجاریسازیِ آگاهی در عصر نمایش
در دوران کنونی که هوش مصنوعی به مثابه نیرویی عظیم و بیسابقه، گسترههای وسیعی از زندگی بشر را تحتالشعاع قرار داده است، وسوسه استفاده از آن برای تولید محتوا، به ویژه در حجم بالا و با سرعت خیرهکننده، امری اجتنابناپذیر…
در هزارهای که تکنولوژی هر گوشه از زیست انسانی را در نوردیده و تار و پود هستی ما را به شکلی بیسابقه دگرگون ساخته، متنی که در برابر ماست، تصویری تکاندهنده و عمیق از این دگرگونی ارائه میدهد؛ تصویری که…
در پهندشت پرآشوب تاریخ بشر، از دیرباز همواره یک پرسش بنیادین و چالشبرانگیز مطرح بوده است: ریشههای پدیده “مسخ انسان” و سازوکارهای کنترل و سلطه بر او چیست؟ محتوای مورد بحث، با رویکردی عمیقاً انتقادی و فلسفی، تلاش میکند تا…
جامعه ایرانی در طول تاریخ خود همواره در کشاکش سنت و مدرنیته، و این اواخر، در تلاطم رویارویی با موجهای پیدرپی تحولات تکنولوژیک قرار داشته است. در این میان، پدیدهای که اغلب در لایههای پنهانتر یا آشکارتر حیات جمعی قابل…
آزادیِ داده، آگاهیِ انتقادی: چگونه کنترل اطلاعات، کرامت وجودی انسان را به چالش میکشد؟
جنبشهای ضد تکنولوژی در دل جامعه ایران، پدیدهای نیست که بتوان آن را به سادگی در قالب یک گروه سازمانیافته یا جنبش صریح اجتماعی طبقهبندی کرد. بلکه بیشتر میتوان آن را به مثابه مجموعهای از گرایشها، دغدغهها، انتخابهای فردی و…
در دنیای مدرن، پارادوکس عجیبی در حال شکلگیری است: هرچه ابزارهای ارتباطی پیشرفتهتر میشوند و پیوند ما با جهان خارج محکمتر به نظر میرسد، عطش به تنهایی انتخابی و تمایل به گریز از هیاهوی جمعی، به پدیدهای ملموستر و حتی…
جهت تبیین ساختاریافته، واکاوی عمیقتر مبانی و بررسی پارادایمهای نظری مرتبط با این برچسب، اثر مکتوب زیر بهعنوان رفرنس اصلی معرفی میگردد.
مجموعهای از تحلیلها، جستارها و گفتارهای صوتپایه در تبیین مفاهیم این مدخل
در چهارمین قسمت از سلسله برنامههای «مسخ انسان»، نیما شهسواری به واکاویِ نهادِ سیاست میپردازد. او با عبور از تعاریفِ کلاسیک، سیاست را ابزاری میبیند که در طول تاریخ، هدفِ اصلیاش یعنی «رفاه جمعی» را فدای «سلطه بر انسان» کرده است. شهسواری در این پادکست، با نگاهی دوگانه به حکومتهای استبدادی (مانند جمهوری اسلامی) و حکومتهای مدعیِ آزادی (مانند ایالات متحده)، نشان میدهد که چگونه هر دو سیستم...
در سومین بخش از ویژهبرنامه «مسخ انسان»، نیما شهسواری به تحلیلِ ساختاریِ هنر و سرگرمی در جهان معاصر میپردازد. او معتقد است که هنر در دنیای امروز، اصالت و کارکردِ بیدارگرانهی خود را از دست داده و به یک «کالای اقتصادی» تقلیل یافته است. در این اپیزود، میشنوید که چگونه هنرِ کالا با فریادهای بلندِ تبلیغاتی، مجالِ شنیده شدن را از «هنرِ بینا» میگیرد. شهسواری فاش میکند که...
در جهانِ مدرن، تسخیر انسان دیگر نه با زنجیر و شلاق، بلکه با امواجِ رادیویی و پیکسلهایِ نمایشگر اتفاق میافتد. نیما شهسواری در آغازِ ویژهبرنامه «مسخ انسان»، به سراغِ قدرتمندترین ابزارِ این تسلیمِ نمادین یعنی رسانه میرود. او تشریح میکند که چگونه رسانهها با نفوذ در رگهایِ حیاتیِ اجتماع، مفاهیمی چون زیبایی، مصرف و حتی حقیقت را بازتعریف کرده و انسان را به موجودی متحدالشکل و تهی از...
در هفتمین اپیزود از ویژهبرنامه «مسخ انسان»، نیما شهسواری به بررسیِ یکی از پیچیدهترین لایههایِ کنترل در جهانِ معاصر میپردازد: تکنولوژی و فنآوری. او از انسانی میگوید که روزگاری برای بقا ابزار ساخت، اما امروز در چاهِ عمیقِ ابزارهایِ خودساختهاش غرق شده است. شهسواری در این پادکست هشدار میدهد که تکنولوژی، فراتر از یک وسیلهیِ رفاهی، به ابزارِ اصلیِ زورمندان برای مهارِ ذهن تبدیل شده است. او با...
پادکست به نام جان به عنوان یک پروژه فکری و هستیشناختی مستقل، به کاوش در جوهر وجود، ارزش ذاتی حیات و تبیین جهانبینی جانگرایی بر پایه احترام به شعور و کرامت تمامی موجودات میپردازد. این اثر با نقد ساختارهای قدرت و ایدئولوژیهای انسانمحور که پیوند ما را با جان مشترک جهان گسستهاند، علل کالاییشدن حیات را کالبدشکافی میکند. در ویژه برنامه ریشهها و گواه ظلم (اپیزود پانزدهم: بازتولید...
جامعهای برای گفتوگو، تعالی و رسیدن به آرمانها
همه کاربران میتوانند بدون نیاز به ثبتنام، از آثار رایگان شامل کتابها، کتابهای صوتی و پادکستها استفاده کنند.
فضایی برای گفتوگو، تبادل نظر و مشارکت در مباحث جامعه. تالار گفتمان مکانی است برای:
اعضای سایت میتوانند مطالب، مقالات و اشعار خود را در جهان آرمانی منتشر کنند.
جهان آرمانی باورمند به قانون آزادی است. قانونی که یکایک جانداران را برابر میانگارد و آزار به آنان را بزرگترین خطای جهان میپندارد.
قانون آزادی، هرگونه آزار اعم از (آزار فیزیکی، روانی و کلامی) را نهی میکند. هرگونه توهین، تحقیر، تهدید، سرقت آثار دیگران و... نوعی آزار به حساب آمده و با قانون آزادی منافات دارد.
از طریق منوی اصلی سایت، گزینه "ثبتنام" را انتخاب کنید.
نام کاربری و ایمیل معتبر را وارد کنید.
لینک فعالسازی به ایمیل شما ارسال میشود. با کلیک روی این لینک، میتوانید رمز عبور خود را تنظیم کنید.
پس از فعالسازی حساب و تنظیم رمز عبور، میتوانید با نام کاربری و رمز عبور وارد سایت شوید.
برای سهولت بیشتر، میتوانید از طریق حساب گوگل خود در سایت ثبتنام کنید:
پس از ثبتنام، به تالار گفتمان دیالوگ دسترسی خواهید داشت - فضایی برای گفتوگوی سازنده، تبادل نظر و مشارکت در ایجاد تغییرات مثبت در جامعه.
پس از ورود به حساب کاربری، میتوانید از بخش "پروفایل من" تنظیمات زیر را انجام دهید:
برای افزایش امنیت، میتوانید رمز عبور خود را به طور دورهای تغییر دهید.
تصویر پروفایل و بنر شخصی خود را آپلود کنید تا در انجمن و پروفایل شما نمایش داده شود.
امضای خود را برای نمایش در زیر پستهای انجمن تنظیم کنید.
لینک شبکههای اجتماعی خود را اضافه کنید تا در پروفایل شما نمایش داده شود.
نگرش خود را در مورد موضوعات مختلف از جمله مذهب، اخلاق، سیاست و اقتصاد بیان کنید.
همه اعضای جهان آرمانی متعهد به رعایت قانون آزادی هستند. این قانون برابری همه جانداران و ممنوعیت هرگونه آزار را تأکید میکند.
گزارش شما با موفقیت در پایگاهِ دادههای ما ثبت گردید.
به زودی ایمیلی جهتِ تاییدِ دریافت، به نشانیِ شما ارسال خواهد شد. در صورت نیاز به بررسی دقیقتر، با شما تماس خواهیم گرفت.
معرفی کوتاه از خودتان که برای همه کاربران قابل مشاهده است
کشور: فقط مدیران میبینند • تاریخ تولد: به صورت سن نمایش داده میشود
انتخابهای شما دربارهی هستی، اخلاق و جامعه - همیشه قابل تغییر
لینک شبکههای اجتماعی و وبسایت شما در پروفایل عمومی نمایش داده میشوند
ویرایش نام، ایمیل، رمز عبور - امکان فعالیت ناشناس
معرفی کوتاه از خودتان که برای همه کاربران قابل مشاهده است.
اطلاعات کشور (فقط برای مدیران) و تاریخ تولد (نمایش به صورت سن).
انتخابهای شما دربارهی هستی، اخلاق و جامعه که همیشه قابل تغییر است.
لینکهای شبکههای اجتماعی و وبسایت شما در پروفایل عمومی نمایش داده میشود.
ویرایش نام، ایمیل، رمز عبور و امکان فعالیت به صورت ناشناس.
لطفاً برای تسریع در رفعِ ایرادات، موارد زیر را در نظر داشته باشید:
https://idealistic-world.com/poetry