قانون

قانون، در ترازِ عالیِ فلسفی، نه ابزاری برایِ تثبیتِ حاکمیت، بلکه میثاقی وجودی برایِ صیانت از کرامتِ جان و پیشگیری از هرگونه آزار در بسترِ هستی است. این مفهوم، در تضاد با قوانینِ وضعیِ نظام‌هایِ سلطه قرار دارد که همواره در پیِ مشروعیت‌بخشی به مالکیت و برتریِ والانشینان بوده‌اند. قانونِ اصیل، از بطنِ رنجِ جانداران برمی‌آید و هدفِ غاییِ آن، مهارِ دیوِ قدرت و تقسیمِ عادلانهٔ توانِ عمل میانِ همگان است. در این پارادایم، قانون‌گذاری نه یک امتیازِ سیاسی، بلکه وظیفه‌ای است که از خردِ جان‌مدار نشئت می‌گیرد تا مانع از بازگشتِ جهان به دورانِ درندگی و یگانگیِ استبدادی شود. قانون، در ساحتِ شرک، به معنایِ استقرارِ نظامِ ناظرانِ بیشمار است که هرگونه میل به برتری‌طلبی را در نطفه خفه می‌کنند. این مفهوم، مرزِ میانِ نظمِ رهایی‌بخش و هرج‌ومرجِ قدرت‌محور را تعیین می‌کند. از منظرِ هستی‌شناختی، قانونِ راستین بر پایهٔ اصلِ برابریِ مطلق استوار است و هیچ موجودی را فراتر از دیگری نمی‌نشاند. در نظام‌هایِ پیشین، قانون همواره در خدمتِ صیانت از منافعِ یگانگی بوده است، اما در جهانِ آرمانی، قانون به دیدهٔ بانی برایِ آزادیِ تمامِ اجزایِ طبیعت، از درختان تا جاندارانِ پیچیده، بدل می‌شود. این واژه، تبلورِ عقلانیتِ بشری برایِ گذار از غرایزِ تملک‌جویانه به سویِ زیستِ همبسته است. قانونِ جان‌مدار، با نفیِ حقوقِ انحصاری، راه را برایِ تحققِ عدالتِ وجودی هموار کرده و هرگونه تخطی از احترام به حیات را به مثابهٔ جنایت علیه کلِ هستی تلقی می‌کند. در واقع، قانون ابزاری است برایِ افسار زدن به لکاتهٔ قدرت و تضمینِ این حقیقت که هیچ‌کس، تحتِ هیچ عنوانی، محق به تصاحبِ اراده و جانِ دیگران نیست.