کتاب سارکوفاگ؛ نقدی بر انسان‌محوری، تسخیر ساختارهای قدرت و فلسفه جان‌گرایی اثر نیما شهسواری

فصل سوم

سنگینی دیوارها بر روی دوش‌های حضرت، او را مچاله کرده بود، مدام با کورسوی نور شمع سایه‌ی خود را ‏دنبال می‌کرد و به تکانه‌های ریز و ممتد، شادمان از جریان می‌شد، سر برمی‌گرداند و از لای سوراخ کوچک ‏میان درب به بیرون نگاه می‌کرد، هر از چندی جراح به اتاقش می‌آمد و بر روی پاهای او مرهمی‌می‌گذاشت و ‏دوباره بیرون می‌رفت،

هر بار که درب اتاق را باز گذاشت حضرت فریاد زد و طالب بستن شد تا آخر روزی ‏در برابر باز ماندن درب بی‌تفاوت ماند و دوباره درب باز شد.‏

از لای درب بازمانده مدام به جریان حیات نگاه می‌کرد و غرولندکنان تکرار می‌کرد؛ روزها در بطن ساختمان حیات چون آبی راکد در چاله‌ای گل‌آلود است.‏

حضرت، با تن عریان و لایه‌ای از پارچه‌ی کتان خشن که بر کمرش پیچیده شده بود، بر بستر سنگی می‌زیست. ‏حس پاها، چون نبضی کند و سنگین، قطره‌قطره در عضلات ساقش جریان می‌یافت، اما این بازگشت آرام، ‏با کلافگی و جمودی ملال‌آور بر تنش نشسته بود و باور داشت برای همیشه فلج شده است. پوستش بوی ‏خاک نم‌خورده و مرهم‌های تلخ گیاهی می‌داد و انگشتانش، بی‌حرکت بر درزهای سنگ بستر کشیده ‏می‌شدند.‏

در تالار وسیع و بی‌سقف بنا، خانواده و حواریانش بر کف خاکی و حصیری پراکنده بودند. پدران جدید ‏در جامه‌های کتانی خاک‌آلود، زانو بر شکم فشرده و با ناخن‌های بلندشان، کاه و خاشاک کف تالار را ‏رج‌به‌رج جا‌به‌جا می‌کردند. مادران تازه رو به سنگ‌های ناهموار دیوار نشسته بودند و خیره به رده‌های ‏باریک سنگهای در میان، ساعات را می‌شمردند. مادر حضرت، با موهای آشفته و گره‌خورده که بر شانه‌های ‏لختش افتاده بود، لبه‌ی عبای چرک‌گرفته‌اش را روی خاک می‌کشید و بازتاب نور را در حوضچه‌ی سنگی ‏می‌پایید. پدر کهنسال نیز بر صندلی چوبین ساده‌ای تکیه داده بود؛ دهانش نیمه‌باز و چشم‌های کم‌سویش بر ‏سقف باز جنگل خشک مانده بود.‏

تنها جنبش جاری در فضا برای دیدگان آنان پرواز آزاد پرندگان بود.‏

آن‌ها از دهانه‌ی گشوده‌ی سقف فرود می‌آمدند، گاه بر دیواره‌ها، روزی بر زمین می‌نشستند، بال‌های ‏رنگینشان را می‌افشاندند و در نسیم میان سنگ‌ها اوج می‌گرفتند. روباه درمان‌شده با گام‌های نرم بر خاشاک ‏می‌خزید و لک‌لک‌ها در حوضچه‌ی زلال، منقار بر آب می‌زدند.‏

تماشای این حرکت بی‌وقفه، دست‌های حضرت و اتباعش را به بی‌قراری کشاند. حضرت با حرکت ‏انگشتان دست راستش، موالیان را به کنج اتاق فراخواند.‏

آنان، بی‌صدا، از درز جامه‌ها رشته‌های باریک نخ و الیاف خشکیده‌ی گیاهی را بیرون کشیدند. دست‌ها با ‏شتابی پنهانی به کار افتادند؛ نخ‌ها را به هم تابیدند، گره‌های متراکم زدند و شبکه‌ای تورگون ساختند. سپس ‏شاخه‌های باریک و تر خیزران را خم کردند، لبه‌هایشان را با صمغ چسبناک درختان فشرده ساختند و ‏ساختاری مکعبی و منفذدار شکل دادند.‏

می‌گویند طرح اولیه این تله با شکوه را حضرت در میان افکارش به دل دیدن‌ها پرورانده است و برخی باور ‏دارند یکی از موالیان این بدعت را گذاشت و همه چیز به نام حضرت تمام شده بود.‏

هر چه بود آنان رها پرواز را دیدند و حصر اعماق را آفریدند.‏

خرده‌نان‌های مانده از سفره بر خاک زیر سقف ساختمان حیات پاشیده شد.‏

پرنده‌ای با بال‌های کبود و سینه‌ای رنگین، پروازکنان بر زمین نشست. درست در دم نوک زدن بر نان‌های بر ‏زمین، حضرت طناب متصل به تور را کشید. شبکه‌ی نخ‌ها بر سینه و بال‌های پرنده فرود آمد. تنش در میان ‏گره‌ها پیچید و دست‌های حضرت، با فشاری سریع، او را به درون میله‌های چوبین قفس فرو برد و به نها ‏چفت چوبین کشیده شد.‏

پرنده، خود را بر میله‌ها می‌کوفت. پرهایش بر خاک می‌ریخت و قطرات آب به واسطه‌ی تلاش بسیارش از ‏منقارش بر چوب تازه می‌نشست.‏

حضرت امر کرد تا قفس را برایش بیاورند آنگاه قفس را در دو دست گرفت، آن را بالا آورد و به چشمان ‏پرالتهاب پرنده چشم دوخت. مادرش بر جدار بستر سنگی تکیه زد و نگاهش بر جثه‌ی محبوس پرنده ‏چرخید. پدران جدید بر گرد قفس زانو زدند و انگشتان خود را بر شبکه‌ی میله‌ها فشردند.‏

حضرت با دست چند باری به میله کوفت و با هر بار بال زدن ممتد پرنده و بی‌حرکت ماندنش دوباره ترغیب ‏به ضربه زدن شد،

مادرش نزدیک‌تر آمد و به رنگ بالهای پرنده نگریست، یکی از موالیان به تپش پر ‏تکرار سینه پرنده نگاه کرد و در همین اثنا حضرت قفس پرنده را بسان تاجی بر سر نهاد، موالیان برای ‏لحظه‌ای از یاد بردند که حضرت دیگر ردایی بر تن نداشت و حضرت تمام عور بودن را از یاد برده بود حال ‏او را در میان تختی می‌دیدندکه با شکوه با حرکت دستی حیات را برای خویشتن کرده است.‏

جراح وارد اتاق شد، کوزه‌ی سفالین را بر طاقچه نهاد و نگاهش بر قفس چوبین و پرنده اسیر افتاد. او در ‏چندگامی‌بستر ایستاد، دست‌هایش را بر لبه‌ی جامه‌ی سپیدش پیش داشت و گفت:‏

‏این مال ماست. ما اول بار دیدیمش، ما تور بافتیم و ما دست بر پیکرش نهادیم.‏

جراح، نگاه از چشم‌های گردشده‌ی پرنده برنداشت و در همین میان به سمت حضرت آمد و قفس پرنده را ‏گرفت، حضرت با تمام تلاش همه وزن خود را روی قفس انداخت و فریاد کشید:‏

جراح کمی‌عقب نشست به سیمای بی‌شمار از حواریون حضرت نگاه کرد که همه مشت‌ها را گره کرده ‏بودند حتی پدر حضرت روی ویلچر هم خود را تکانه‌ای داده و بخشی از دستانش که هنوز حس داشت را ‏مشت کرده بود.‏

در همین میان در حالی که حضرت، ابرو در هم کشید بود قفس را بر روی زانوهایش جابه‌جا کرد و گفت:‏

بعد نگاهی به تن عور خود انداخت و در حالی که سینه را کمی‌جلو داده بود با دست به عبای افتاده بر ‏زمینش اشاره کرد و گفت همین ردای زربفت را به او هبه خواهم کرد بگو تا مالکش به اینجا بیاید.‏

او صاحبی ندارد که بفروشد و تو چیزی نداری که بهای بال زدن باشد.‏

شرط ماندن در این خانه و درمان تو، باز کردن این میله‌هاست.‏

سکوت بر فضای اتاق نشست. حضرت نگاهی به پاهای بی‌حس و مرطوب خود انداخت، بعد به یاد تمام ‏نفس‌های خشکیده در میان شهر بازی خویشتن افتاد، چند بار خود را در حالی دید که با بالا بردن دست ‏فرمان قتل را صادر کند و به چشم برهم زدنی جراح را بکشند و در میان همین خاشاک و خاک مرطوبِ ‏مطبش دفنش کنند.‏

دستش را بالا برد، همه حواریون به دست‌های او چشم دوختند، مادرش نیم‌خیز شد و یکی از خدایان جدید ‏نزدیک جراح و به پشتی سر او رفت و در همین میان حضرت همان دست را پایین آورد و در حالی که ‏دستش از خشم می‌لرزید، چفت چوبین را پس زد. پرنده، با جهشی سراسیمه از میله‌ها بیرون پرید، از شکاف ‏سقف به فضای آزاد جنگل پر زد و در تابش نور آفتاب محو شد. حضرت، با قفس خالی در مشت، خیره به ‏سقف چشم دوخت حواریون بادشان با هم خوابید و جراح دوباره ظرف سفالی را از روی طاقچه برداشت و ‏از اتاق بیرون رفت.‏

پس از رفتن جراح و رها شدن پرنده، سکوتی خفه بر اتاق نشست. حضرت، با کمری خمیده و تن عریانش ‏از شکوه و جلال تمام رداهای پیشین بر صندلی چرخ‌دار چوبین و ساده‌ای نشست که موالیان با شتاب برایش ‏آماده کرده بودند. پاهایش، هنوز بی‌حس، آویزان و چون دو ریسمان رها شده بر لبه‌ی صندلی افتاده بود. ‏موالیان، چرخ‌های چوبین صندلی را بر خاک خاشاک‌گرفته‌ی تالار غلتاندند و او را به مرکز بنا، درست زیر ‏تابش نور زرد آفتاب آوردند.‏

هر روز کسی وظیفه چرخاندن او را داشت روزی مادر او را بیرون می‌آورد و در میان حیاط می‌چرخاند و ‏روزی در کنار پدر میل رقابت بر صندلی می‌کردند و حال موالیان او را به میان حیاط آوردند.‏

او بر ویلچر نشسته بود، خیره به لکه‌های نور، در میان نگاه صامت خانواده‌اش که دور او چون سایه‌هایی در ‏تابش مستقیم نور بودند کز کرده بود و انتظار جراح را می‌کشید.‏

جراح از دالان سنگی بیرون آمد و نزد حضرت رسید، در برابر صندلی چرخ‌دار او ایستاد و بی‌آن‌که ‏حرفی بزند، دو دست حضرت را از روی دامن کتانی‌اش برداشت و آن‌ها را بر پهنه‌ی نور آفتاب فراپیش ‏کشید.‏

نور خورشید بر پوست ساعد، مچ و پنجه‌های حضرت نشست و لایه‌های پنهان زیست آنان را از دل تن بیرون ‏کشید. تصویرها، یکی پس از دیگری، در شکم آپارات به گردش درآمدند؛ اما چیزی تاریک دهانه‌ی آن را ‏پوشانده بود و جز سایه‌هایی نامعلوم به چشم نمی‌رسید. آنگاه جراح، آن پرده‌ی مزاحم را کنار زد و ‏تصاویر، ناگهان و بی‌پرده آشکار شد.‏

پزشک، نخست بر بند انگشتان و پوسته داخلی کف دست‌ها دست کشید. پوست، زمخت، پینه‌بسته، ‏چاک‌خورده و آغشته به لایه‌هایی از زنگ‌زدگی فلز، سوختگی باروت و بوی چربی خون کهنه بود. زیر ‏لمس استوار جراح، هر فرورفتگی و شیار دست، تصویری عینی از افزارها و بدعت‌های انسان‌ را گواهی ‏می‌داد.‏

انگشتان جراح بر شیارهای عمیق میان انگشت اشاره و شست لغزید؛ جایی که لایه‌ای کلفت و کدر از جای ‏زخم‌های قدیمی‌شکل گرفته بود. اثر فشردن دسته‌ی شمشیر، قبضه‌ی خنجر و زهیم تیر و کمان سالیان دور، ‏هنوز بر عضلات دست حک بود و ردّپای کشیدن خطوط خونین بر خاک، لشکرکشی برای غصب مرزها و ‏دریدن سینه صخره‌ها و جان‌ها برای شاهی دوران‌ها به رویش می‌تپید

جراح دست‌ها را کمی‌چرخاند و بر روی رویه‌ی ساعدها و کف دست‌ها متمرکز شد.‏

زیر پوست، خطوط سرخ، سوخته و برآمده‌ای جلب توجه می‌کرد؛ لایه‌هایی از پینه‌های پهن حاصل فشردن ‏دسته‌ی بیل، تیشه، چکش‌های سنگین و کشیدن سیم‌های خاردار. شیارهایی عمیق بر گودی دست افتاده بود ‏که نشان از ساختن دیوارهای سنگی و بتنی، محصور کردن پهنه‌های زمین و کوفتن تابلوهای بسیار بر سینه‌ی ‏خاک داشت.‏

دستانی که بسان تیغی بر روی نقشه جغرافیا هر بار رجی رسم کرد تکه‌ای را جدا کرد هر روز تکه را در ‏جیب خود گذاشت، با انگشتی که بر روی نشان خویشتن شمایلی از جوهر آبی خشک مانده داشت که ‏حال زیر قباله‌ای فشرده و جانی را تصاحب کرده بود، دست هر بار می‌خزید پیش می‌رفت از روی نقشه بر ‏پیکره حیات و از روی پیکرها بر ترنم پرواز خط می‌کشید.‏

ردّی پهن، کبود و بریده‌شده بر گرد مچ‌ها و بند انگشتان به چشم می‌خورد؛ اثر تماس مدام با طناب‌های ‏کلفتی که پوست را پرجدار بریده بود، زنجیرهای آهنین و ابزارهای داغ‌زدن. این دست‌ها، روزگاری ‏طناب بر گردن اسب‌ها و گاوهای وحشی انداخته، حلقه‌های فولادی بر پوزه‌ی درندگان زده و تن زنده‌ی ‏جانان را داغ مالکیت نهاده بود تا آنان را به موالیان و ابزار خویش بدل کند.‏

دست آزاد دیگر حضرت در میان معاینه تکانه‌ای خورد یکی از موالیان حضرت که بارها این چرخش را ‏دیده و به ازای فرمان نبردن شلاقش را خورده بود با سرعت به نزدیک حوضچه رفت و کاسه‌ای سفالین را ‏پر آب و به دهان حضرت رساند.‏

در همین میان دست را بالا برد و به روی سر موالی خود کشید و موالی آرام و شادمان صورتش را جمع کرد ‏و لبانش را از هم گشود.‏

جراح انگشت شست خود را بر مرکز کف دست حضرت فشرد جایی که پوست، ظاهری نرم‌تر اما کیفیتی ‏چسبناک و لزج داشت، همه چیز را به خود می‌چسباند و در هزارتوی خود دفن می‌کرد، هر بار تصاویر ‏بیشتری را در میان این گرداب دید، هزاری از دست‌های کشیده بر سر اسب‌هایی که اگر با شلاق رام نشدند به ‏نوازش آرام شدند، مادری که به فشردن دست‌هایی آنچه عربده‌های پدر نکرده بود را پیش برد و در میان ‏فشردن همین بخش بود که جراح حس کرد حضرت دارد او را به میان مرداب خویشتن ‏می‌کشد و دست‌هایش را رها کرد.‏

جراح در حالی که به چشمان حضرت نگاه می‌کرد و دست‌هایش را رها کرده بود، کشش لزج آن مرداب ‏پنهان، چون خیالی سنگین و سهمگین در حدقه‌ی چشمانش باقی ماند. چند گام به عقب برداشت. آفتاب ‏پهن تالار هنوز بر کف خاکی می‌تابید، اما در دیدگان جراح، افق درون آن کف دست لزج، به پهنه‌ای از ‏لجن‌زاری تاریک و بی‌تپش بدل گشته بود؛ مردابی که هر جان آزاد، هر آغوش و هر تن زنده‌ای را به اعماق ‏سیاه و بی‌بازگشت خود می‌مکید.‏

جراح، صامت پلک بر هم نهاد و به اعماق آن مرداب پنهان در بافت گوشت حضرت فرورفت.‏

در نخستین لایه از گوشت این غرقاب، تصویر دست‌هایی کشیده شد که بر تن زنده‌ی موجودی دیگر فرود ‏می‌آمد؛ او را تنگ می‌فشرد و مچاله در خود می‌کرد، او کاغذ مچاله بی‌شماری از این تن‌های در بند دستان ‏را دید و دوباره فردید که چگونه درزهای پوست دست حضرت، حریصانه خطوط مرز را بر برجستگی‌های ‏بدن‌ها می‌کشند. لمسی که نوازش را شلاق می‌زد؛ هر اصطکاک انگشت بر پوست، کوفتن پلاک سرب ‏دردناکی بود که بر تن مجروح قربانی طرح می‌زد

لایه‌ی دوم گوشت مرداب دهان گشود؛ جایی که آب تیره و چرب‌تر می‌شد و بوی خفقان‌آورتری از ‏تصاحب تن به هوا برمی‌خاست.‏

از میان گل و لای مانده در هوای مدفون گوشت فاسدش در میان دستانش یکی فریاد می‌کشید من با مالم هر ‏چه بخواهم، خواهم کرد.‏

او تصویر دست‌هایی را دید که آنچه از کاغذ مچاله برای خود داشتند را اگر لمس دیگری بر کاغذ دید ‏کاغذ را پاره پاره کرد، کاغذ را به اندرون ایسد در حال قل زدن ریخت و سوخته شدنش را دید،

دست‌ها ‏می‌گشتند و در تعقیب مچاله کاغذی بودند تا در میان آتش دیوانه‌وار خویشتن همه کاغذها را بسوزاند، دست ‏مجنون‌وار فریاد خود را سر می‌داد مال من را به من دهید و در میان کاغذها به ریشه درختان و به خمیر وجود ‏آنان رفت و همه جنگل‌ها را از بودن آنان سوزاند و دوباره بازگشت باز هم در میان ترداب یک ندا ‏تکرار شد و آواز و سورد انسان کرد

جراح دست‌هایی را دید که بر گردن، شانه و سینه‌ی معشوقی حلقه می‌زدند، بسان قلاب‌های آهنین در بافت ‏تن فرو می‌روند، او را بدل به سینه‌ریز می‌کنند و به گردن خویشتن می‌آویزند و بر روی نگین جواهری آن ‏حک کرده که مال من است.‏

به آخرین لایه از گوشت این مرداب، بافت چسبناکی را جراح دید که چگونه نرمی‌انگشتان، خطرناک‌تر از ‏ضربات تازیانه پیش رفت.‏

دستانی که بر سر کودک و موالی می‌لغزید، از بینی‌اش بالا می‌رفت به درون مغزش خانه می‌کرد و مخدر ‏می‌رقصید نوازش می‌چرخید و کودک برمی‌خاست، در برابرش می‌نشست و در انتظار دستور بود، دوباره ‏لزجی دست و پیشانی او که در نزدیک دستان می‌نشست و تمنا می‌کرد و دوباره جوششی برای بودن که ‏فرمان آرام در میان گردِ در بینی بالا می‌رفت و بر مغزش خط می‌انداخت،

حالا کودک رفته تا سر یکی از ‏دوستان خویشتن را ببرد که حضرت از او بیزار است، شاید اگر این چسبندگی بیشتر شد روزی کودک در ‏میان نئشگی سر خویشتن را برید و در سینی به حضرت فدیه داد تا شاید روزی دوباره دست نوازشی بر سر ‏بریده‌اش کشید و چه از این والاتر برای بندیان که موالی بودن این عشق یگانه معنای زیستنشان است

حالا که او در خیال وصال حضرت است حضرت دوباره با همان دستان خواهد نگاشت تمام قوانین را ‏وضع خواهد کرد؛ همه‌ی ماشین‌ها را خواهد گشود و نهایش دستی خواهد آفرید که لبالب از این چشمه ‏جوشان چسبناک دست بر سر کودکانی که بر روی ریلی نشسته‌اند خواهد کشید و به روزی همه را با هم ‏به فزونِ داشتن بیشتر خواهد کرد.‏

او دوباره در میان تالار آفتاب‌خورده ایستاده بود. حضرت، بر روی صندلی چرخ‌دار، با دست‌های آویزان و ‏نگاهی که میان موالی و جراح می‌چرخید، منتظر ماند:‏

جراح پیش‌تر آمد. بی‌آن‌که به پرسش حضرت پاسخی دهد، بار دیگر دست‌های آویزان او را میان پنجه‌های ‏استخوانی‌اش گرفت و آن‌ها را زیر نور آفتاب تالار پهن کرد. انگشتان جراح این‌بار به سراغ عضلات ‏عمیق‌تر ساعد و مفصل‌های خرد مچ رفتند؛ جایی که شبکه‌ی عصب‌ها و تاندون‌ها به گردابی از خطوط کبود ‏و گره‌های سخت بدل گشته بود.‏

جراح، ناخن شست خود را بر فرورفتگی میان دو استخوان ساعد فشرد.‏

زیر این لمس لایه‌ای تازه از کالبد حضرت دهان گشود. جراح، در عمق بافت‌های انقباض‌یافته‌ی دست، ‏ترازوها ناپیدایی را دید که با هر حرکت انگشتان حضرت موازنه می‌شدند. این دست‌ها آموخته بودند که ‏هیچ جانی، هیچ برگی و هیچ صخره‌ای را همان‌گونه که هست، نبینند. انگشتانی که مرکب‌آلود بودند، ‏حیات را خرد خرد به اندازه وزنه‌هایی می‌کردند و در کنار ترازو می‌گذاشتند.‏

تنه‌ای سالخورده از صنوبر که زیستگاه تعدادی از جان‌ها بود را روی ترازو گذاشتند و آن‌سوی ترازو را با ‏مقداری سکه، زر و سیمین پر کردند، از دورتر به فراخور فریاد مردمان که صنوبر می‌خواستند زر و سیم ‏بیش و کم شد و نهایش به ترازوی برابر چرخید و به دست عشاق رسید.‏

جوهر خشکیده و سیاهی که در درزهای ناخن‌ها رسوب کرده بود، بوی کاغذ کاهی سوخته و سربی می‌داد. ‏این دست‌ها مفتون ساخته‌های خویشتن بودند، کاغذ بیشتر در میان ترازوها سلامت بیشتر می‌ساخت، زندگی ‏بهتر می‌آفرید و در این تقلای شدن ممتد که انسان بود همه جا را بو می‌کشیدند.‏

اسکناس‌ها، سفته‌ها و قباله‌هایی که روی تن خمیرشده‌ی درختان جنگل نقش می‌بستند بوی خوش حیات ‏انسان را می‌دادند، همه‌ی حیات در میان همین کاغذ بود و حضرت در حالی که بوی تند کاغذ را شنید ‏ناخودآگاه دست را از دستان جراح بیرون کشید و به دهانش مالید:‏

این جمله را در میان خواب و بیدار از خلسه برآمدن بوی خوش حیات انسان گفت و جراح دوباره دستش را ‏به دست گرفت و ادامه داد:‏

با فشاری استوارتر، پی اصلی کف دست‌ها را کاوید جایی که دانش و ابزار در هم تنیده بودند.‏

عضلات دست حضرت، فرم دسته‌ای از ابزارها را به خود گرفته بود؛ فرم کلیدها و دکمه‌ها، اهرم‌های ‏استخراج و انبرهای نازک آزمایشگاهی. بر روی لبان حضرت در خیال این والا رفتن‌ها لبخندی خزید و مدام ‏در پس دوباره ساختن بالا رفت،

آنگاه حضرت به مفصل آرنج دست جراح نگاه کرد و با خودش تصویری از یک دستگاهی ‏را تراشید که بسان اهرمی‌توان خرد کردن و شکستن پوست سخت مغزیجات را داشت و استخوان‌های دست ‏جراح را عامل ساختن ابزارش دید.‏

دانش با ولع بسیار در میان این پنجه‌ها نطفه می‌بست، بیشتر می‌ساخت بیشتر می‌شکست بیشتر می‌دید و بیشتر ‏بر دست می‌گرفت، بر روی دهان باز مانده از فریاد خرگوشی که زنده شکمش را باز کرده بودند قطره‌ای را ‏فشرده کرد و با استخوان آرنج جراح دهان خرگوش را باز نگه داشت و دست برد و از ژرفای دهان او ‏ذره‌ای را بیرون کشید؛ فشرده‌تر از آنچه چشم به دیدنش عادت داشت. ذره با ذره‌ای دیگر درهم نشست و ‏فشردگی‌ای ساخت که انگار در یک نگاه می‌توانست سراسر مطب را بشکافد و نفس را در خود حبس ‏می‌کرد.‏

در میان بازار ساخته به دستان حضرت همه را در ترازو انداختند و حضرت به میان تمام دست‌ها فریاد ‏می‌کشید و همه چیز را برای حراج آورده بود او بازاری ساخت که در دلش همه چیز را می‌خریدند ‏می‌فروختند می‌خواستند و مالک می‌شدند.‏

و در حالی که حضرت در میان گنگی توامان هر بار به فشرده شدن دست‌هایش احساسی متفاوت از شادی و ‏غم تجربه می‌کرد دوباره سوالش را تکرار کرد

جراح دست‌های حضرت را رها کرد و بی‌آن‌که کلام دیگری بر زبان آورد، از میان تالار آفتاب‌خورده ‏گذشت و در دالان سنگی محو شد.‏

موالیان با شتاب پیش آمدند، چرخ‌های چوبین صندلی را غلتاندند و حضرت را به اتاق معاینه بازگرداندند. با ‏رفتن جراح، مادرش با ردایی که بر خاک می‌کشید و پدران جدید با دهان‌هایی باز مانده خویشتن را دور ‏بستر سنگی متراکم کردند. مادر، با انگشتانی که دستان فرزندش را محکم می‌فشرد، صورت پیش آورد تا ‏روی فرزندش را ببوسد اما حضرت با پرخاش چشمانش همه را عقب زد.‏

او بر بستر سنگی افتاد و پس از چندی رنجی تازه از اعماق تنش زبانه کشید.‏

دردی استخوان‌سوز، کشنده و فلج‌کننده، از بندبند انگشتان تا مچ، ساعد و مفصل‌های شانه‌اش دوید. دردی ‏نبود که با مرهم‌های گیاهی خاموش شود؛ انگار تمام آن زنگ‌زدگی فلزات، سوختگی باروت، خون ‏خشکیده جانداران و بوی چرب نفت که جراح در اعماق عضلاتش بیدار کرده بود، یک‌باره دهان گشوده ‏بودند تا تنش را از درون بسوزانند. حضرت بر روی کتان خشن بستر می‌پیچید، ناخن‌هایش را بر سنگ ‏عریان می‌کشید و فریادهایش سکوت ساختار حیات را می‌شکافت.‏

چون درد به اوج رسید و عرق سرد تمام پیکرش را خیس کرد، بدگمانی و خشمش فوران کرد. با چشمانی ‏سرخ‌شده و صدایی که از شدت درد می‌لرزید هر روز در ذهن دوره کرد تا سر آخر در روزی که جراح به ‏اتاق بازگشته بود رو به او فریاد زد:‏

سپس، رو به مادر و حواریون که با چهره‌هایی سراسیمه و درمانده بر آستانه‌ی در ایستاده بودند، فریاد زد:‏

شاید آن پرنده و آن آب متورم که از نوکش می‌ریخت روی دستم افتاد

آری می‌دانم یادتان هست که آن خرس پیش از سقط شدن دست مرا لمس کرد، او با ناخنش ضربتی بر ‏دست من انداخت

مادرش که نزدیک‌تر از همه به حضرت بود نگاهی عمیق به دستش انداخت و چیز زیادی ندید.‏

حضرت دوباره ناله کرد فریاد کشید و در همین اثنا دوباره جراح رفت و حضرتیان را به حال خود گذاشت. ‏حضرت هرچه بیشتر می‌نالید، نبض درد در استخوان‌هایش کوبنده‌تر می‌شد. او دیگر تاب این سوزش مداوم ‏را نداشت. چند روزی را با همین حال نزار در حالی که هر بار مادرش دلداری‌اش می‌داد و از توان و ‏شجاعتش قصه می‌گفت ادامه داد تا آخر در روزی که جراح دوباره به اتاق آمده بود گفت:‏

جراح، بی‌آن‌که شتابی در رفتار داشته باشد، طشت سفالین حاوی آب سرد و سنگ سیاه و پرحباب ‏آتشفشانی را پیش آورد. بر کنار بستر سنگی زانو زد و دست‌های لرزان و پر از درد حضرت را درون آب ‏سرد فروبرد.‏

با نخستین سایش سنگ سیاه بر پوست مچ و ساعد صاعقه‌ای در میان اتاق برآمد و سکوتی فضای اتاق را پر ‏کرد، همه به دست حضرت می‌نگریستند. با نفوذ برودت سنگ به مجراهای عصب، بی‌حسی سنگینی در ‏دست‌ها دوید و از لایه لایه دست‌ها به پوست‌های خرد شده بخاری به هوا برمی‌خواست و هوا را مه گونه و ‏خاکستری می‌کرد. در برابر دیدگان حیرت‌زده‌ی مادر، پدران جدید و موالیانی که در دهانه‌ی در فشرده ‏شده بودند مدام بر شمارشان افزوده شد و از دست حضرت نشانه‌ها برخواست.‏

از منافذ پوست دست‌ها، از میان ناخن‌ها و درز مچ‌ها، تصویری از ریزش عظیم ابزارها نمایان گشت.‏

زنجیرهای آهنین زنگ‌زده، حلقه‌های فولادی پوزه‌بندها، قلاده‌ها و طناب‌های طول و دراز، یکی پس از دیگری ‏از بندبند انگشتانش جدا می‌شدند و با صدایی شبیه به آوار فلز بر کف خاکی اتاق می‌ریختند. شمشیرهای ‏کندشده، قبضه‌های خنجر، زهیم‌های شکسته‌شده‌ی تیر و کمان، و لوله‌های برنجی تفنگ‌ها از میان ساعدش ‏بیرون می‌زدند و بر سنگ می‌کوبیدند.‏

جراح باز هم سنگ را می‌فشرد و مته‌های فولادی انهدام کوه، ابزارهای داغ‌زدن، سکه‌ها، زر و سیم‌های ‏ترازوها، و برگه‌های پوسیده‌ی قباله‌ها و اسکناس‌ها که به جوهر سیاه آغشته بودند، چون فلس‌های مرده از ‏پوست دستش کنده می‌شدند و در کف طشت و روی خاک اتاق تلنبار می‌گشتند. تمام آن آهن‌ها، سیم‌های ‏خاردار بسان فضولات و زباله‌های یک کالبد محروم، از مجراهای بی‌حس‌شده‌ی دست‌هایش بیرون ‏می‌ریختند.‏

مادر، با دیدن این سیل از ابزارها بر زمین و صدای رعشه‌آور برخوردها چون میخ بر جای خود ایستاده بود ‏کمی‌عقب عقب رفت و پایش به پای یکی از مادران جدید خورد و بر زمین افتاد. او با چهره‌ای آکنده از ‏رعب و درماندگی، افتاده بر زمین خویشتن را به عقب کشید و لب‌های خشکی‌زده‌اش بر هم چون چسب ‏ماندند. پدران جدید سراسیمه به میان حیاط دویدند و فریاد می‌کشیدند. موالیان که بیرون درب ایستاده به ‏فراخور حجم دوار آنان جیغ کشیدند و آنان را دنبال کردند و پدر که تنها در گوشه‌ای ایستاده بود حرکت ‏دوار ایشان را می‌دید.‏

با بیرون زدن آخرین براده‌ی فلز و آخرین قطره‌ی جوهر قباله‌ها، دست‌های حضرت بی‌حس بر لبه طشت ‏افتاد.‏

حضرت در حالی که دست‌های لمس شده‌اش در کنار پاهای بی‌تحرک از او، جسمی‌سخت ساخته بود به ‏رهایی از درد، خویشتن را در فراز اتاق دید که بال‌زنان در حال چرخیدن است، کمی‌به ظواهر خود ‏نگریست، اول از ندیدن دیبای بر تن صورتش را ترش کرد و کمی‌بعدتر به هیبت پرنده خود غره شد و در ‏همین افکار به یاد پرنده‌ای افتاد که اگر حالا اینجا بود شاید می‌توانست به تقلید از بال‌هایش بالی برای ‏خویش بسازد و از روی این تخت سنگی برخیزد و حال در حالی که چشم به کتان خشن زیر تنش داشت ‏تصویری ساخت که کتان در میان تاندون‌های دست چند موالی تصویری از بالی خواهد ساخت که پرواز او ‏را ممکن خواهد کرد.‏

فصل چهارم ‏

به اندرون بال‌ها ریسمانی نهفته به سوی دهانه بال کشید و داخل رفت، مسیر لزج و سرخگون را طی کرد و ‏در میان اسید در حال جوشش بالا و پایین پرید و رشته سوخت و بالا رفت، از سر ریسمان باقی‌مانده اسید ‏پیش‌تر رفت تا نهاینش خود را به روی پارچه کتان رساند و در لا به لای تاندون‌ها فرو لغزید و فریاد جمعی ‏را به آسمان برد،

همه با هم فریاد کشیدند و حضرت در حالی که تمام پارچه زیر تخت‌سنگی‌اش خیس از عرق تنش بود ‏سراسیمه از خواب برخاست.‏

‏پدران جدید و مادران تازه، که با فروریختن دستار حضرت تمامی‌آیین‌هایشان به انبوهی خاکستر بدل ‏گشته بود، به همراه اکثر موالیانی که سال‌ها زیر تازیانه کلاف چرخ‌دنده‌ها را می‌چرخاندند، سراسیمه به ‏سمت مسافرخانه‌ای مخروبه و حاشیه‌های جنگل گریختند. آنان حضرت را با تن عریان، پاهای منجمد و ‏دست‌های بی‌حس‌شده بر بستر سنگی رها کردند.‏

می‌ترسیدند از تصویر پر خشم حضرت که به جرقه‌ای هر آن می‌توانست احتراق کند، از جراحی که همه ‏را بی‌دست و پا خواهد کرد و برنامه‌اش سلاخی همه آنان بود و وحشتی که درونشان لالای شبانه می‌خواند.‏

در آن ویرانی عریان، تنها یک کارگر نزد او باقی ماند؛ همان موالی پیشترها، که با دست کشیدن حضرت بر ‏سرش، گرده را از دماغ بالا داد و هر روز در خماری بدنش لرزید و به ساحت کشیده شدن دوباره دست بر ‏سرش نئشگی دیوانه‌واری را حس کرد. حالا او در گوشه‌ی اتاق، ترسان و چشم‌دوخته به آوار آهن، دست ‏بر سینه کز کرده بود و کابوس دیدن هرباره حضرت را در اتاقش به نظاره می‌نشست.‏

اما جسم ازکارافتاده حضرت، زیر فرمان اشتهای دست‌نخورده‌اش می‌سوخت، اسید معده‌اش بالا می‌زد و ‏ترش دهان در حالی که به دروازه اتاق چشم دوخته بود خیال وصال طعمی‌در دهانش مجنونش می‌کرد، ‏آب دهان را مزه مزه به تو می‌برد و یاد طعام لذیذ در قصرش او را سر ذوق می‌آورد، جوجه بریان غلتان در ‏سس تند گوجه و فلفل که روغن انداخته بود و پوست طلایی‌اش میل به قهوه‌ای روشن داشت.‏

آب در دهانش جمع شد تا خواست دهان باز کند حجم بزاق مانده در دهانش بیرون ریخت و به ترشح با ‏فشار آن دوباره دهان را در هوا چرخی داد و خیال کرد، تجسم سر فرو بردن در میان دیسی بزرگ که حجم ‏بسیاری از گوشت در آن داشت، گوشت‌های راسته و بدون چربی که مادر در میان پیاز و ماست فراوان ‏ادویه‌های بی‌نظیر روزی خوابانده بود و آنگاه در میان روغن بسیار سرخ کرده و حالا، لا به لای برنج ‏ریخته و بوی ادویه‌ها همه فضا را پر می‌کرد و حضرت با صورت به درون دیس می‌رفت.‏

حضرت، با رگ‌های گردنی که از غلظت خون منقبض‌شده به سیاهی می‌زد و با دهانی که هنوز بوی تلخ ‏بازگشتش اسید معده در خود داشت، فریاد برداشت؛ نعره‌ای گوش‌خراش که بر دیوارهای سنگی بی‌تزیین ‏کوفت:

جراح که بیرون از اتاق بود بی‌آن‌که از خروش او تکانی به خود راه دهد، پیش آمد و به اتاق رسید؛ آنگاه ‏در حالی که سینی از جنس حصیر بافته بر هم در دست داشت و درونش چند سیب‌زمینی تنوری داغ، تکه‌ای ‏نان گندم خشک و کوزه‌ای آب زلال در آن بود به نزد حضرت رسید.‏

حضرت، چشمش که به سینی افتاد، با خشم تمام بزاق‌های مانده در دهان و تمام خیالات دور را به هم ‏کشید و نهایتش آب دهان را بر زمین ریخت؛ آنگاه تن بی‌حرکتش را به تلاطم انداخت. سرش را دیوانه‌وار ‏تکان داد و با چشمان خون‌افتاده فریاد زد:‏

سپس رو به تنها کارگر باقی‌مانده کرد و با حنجره‌ای دریده با عتابی بلند فریاد کشید:‏

این مردک پاپتی دور برش ‏داشته است، فکر می‌کند هر کاری بخواهد می‌تواند با من بکند

بگویید حضرت انسان سفره گشوده است، ‏آن‌ها را به ضیافت من دعوت کن

کارگر، شتابان و دست‌پاچه به سمت مسافرخانه‌ی حاشیه‌ی جنگل دوید.‏

‏برای تمام خانواده من گوشت بریان بیاورید، من گوشت غزالی را ترجیح می‌دهم که در شتاب شکار شدن ‏عضلاتش صفت شده باشد.‏

جراح در حالی که سینی حصیری را هنوز در دست داشت، نگاهی از سر تا پا به حضرت انداخت و آنگاه ‏آرام گفت:‏

حضرت با چشمانی برافروخته و در حالی که دراز به دراز روی تخته سنگی افتاده بود و با تمام توان سرش ‏را کمی‌بالا می‌آورد فریاد کشید:‏

در حالی که حضرت کماکان داشت ادامه می‌داد و دنباله حرف‌هایش بیشتر ناسزا بود جراح سینی را ‏همان‌جا بر روی زمین اتاق رها کرد و به بیرون رفت.‏

سرآخر کارگر خویشتن را به دروازه‌ی مسافرخانه رساند و آنجای با جماعتی روبرو شد که با چهره‌های ‏برافروخته، شانه‌های افتاده گویی انتظار او را می‌کشیدند و می‌دانستند تا چندی دیگر حضرت قطعاً به عقبشان ‏خواهد آمد.‏

‏پدران جدید او را به سنگ پراکندند، مادران جدید خود را لابه لای اتاق‌ها پنهان کردند و موالیان دیگر در ‏چشم به هم زدنی صحن مسافرخانه را به میان اعماق جنگل ترک کردند.‏

مادر حضرت خود را در بستر بیماری انداخته بود، عبای چرکینش را بر سر کشیده و زیر سقف پوسیده‌ی ‏مسافرخانه ناله‌های مدامی‌سر می‌داد؛ او دیگر نانی برای قربانی کردن و سری برای انحنا دادن در برابر فرزند ‏فلج‌شده‌اش نداشت، زمزمه‌ای در گوشش می‌خواند:‏

کارگر ترسان بازگشت و پیام امتناع را در گوش حضرت آرام نجوا کرد.‏

کارگر در حالی که به سینی نان و سیب‌زمینی نگاه می‌کرد گفت:‏

اشکالی ندارد خودمان ضیافت را برپا می‌کنیم و چند بار تلاش کرد ‏تا دستش را بالا بیاورد و سر موالی را لمس کند، اما همه توان جمع شده‌اش در نهایت توانست ذره‌ای ‏کوچک یکی از انگشتانش را تکان دهد و در همین حال کارگر خود را خمیده کرد و لبانش را به دستان ‏حضرت مالید و بوسه‌ای بر آن زد.‏

کارگر سر برداشت و با لب‌های خشکیده به چشم‌های سرخ و بی‌حرکت حضرت نگریست. حضرت، ‏بی‌آن‌که نگاهش را از سقف سنگی بنا برگیرد، به سختی بزاق تلخ مانده بر گلویش را فرو داد. لرزش ‏باریکی در زیر پوست فک‌اش دوید و گفت:‏

صدا از ته حنجره‌اش بیرون می‌آمد، خفه و آغشته به بوی اسید معده مانده در دهانش بود.‏

‏بگو کیسه‌های طلا و سکه‌های سربی آن بالا هنوز هست. بگو هر چه قباله و سند در آن دالان افتاده مال او. ‏بگو اگر گله می‌خواهد، بگو اگر بنده‌ای برای خدمتش می‌خواهد، از همان مسافرخانه هر که را خواست ‏بردارد…

یک تکه گوشت خنک هم باشد قبول است. برو و ‏زودتر این‌ها را به او بگو

کارگر از اتاق بیرون آمد. جراح در گوشه‌ای از حیاط، زیر تابش مستقیم خورشید ایستاده بود و داشت از ‏میان چاه سطل آب را بیرون می‌کشید. کارگر چند گام جلوتر رفت، دست‌هایش را روی هم فشرده نگه ‏داشت و پیام حضرت را کلمه به کلمه بر زبان آورد.‏

جراح کلامش را قطع نکرد. سطل را بر لبه‌ی حوضچه‌ی سنگی گذاشت، برگ خشکی را از روی سطح آب ‏برداشت و رو به دالان اتاق برگشت. صدایش بی‌تغییری ملموس این‌گونه خواند:‏

‏طلا و کاغذهای شما در میان جنگل بی‌ارزش است. هیچ‌کس برای سند کاغذی به شکار نمی‌رود. اگر ‏گوشت می‌خواهد، خودش دست به کار شود، دست در آب ببرد یا در میان بوته‌ها دنبال جانوری بدود و با ‏دندان خفه‌اش کند.‏

کارگر پیام را به اتاق برد. حضرت، هنوز گوشه‌ی چشمانش را به دهانه‌ی در دوخته بود. وقتی کلمات جراح ‏بر گوشش نشست، تکانی سخت به کمربند کتانی دور تنش داد. دندان‌هایش بر هم ساییده شد. با خود ‏کلنجار می‌رفت. در خیال، خودش را می‌دید که بر پهنه‌ی جنگل ایستاده است، پوتینی چرمی‌بر پا کرده و ‏کاپشنش را به دوش انداخته است، بر زیر آن ردای زربفت را بر تن کرده و همایلش تفنگی دو لول و بلند ‏است که با اولین پرتابه‌ی تیر دو حیوان را هم‌زمان بر زمین کوفته است. بعد از آن تفنگ را بر زمین نهاده و ‏آرام در میان جنگل گام برمی‌دارد و آنجا که با صدایی رسا جانوران را نام می‌برد، آن‌ها یکی‌یکی، ترسان و ‏رام، پیش می‌آیند، زانو می‌زنند و تن خود را بر آستان او تسلیم می‌کنند. در خیال تنها یک اشاره‌ی ابرویش ‏کافی بود تا خرس‌ها و آهوان، سرخ‌شده و آغشته به بوی ادویه، در دیس‌های چوبین جلویش ظاهر شوند.‏

اما چشمانش که بر ساقه‌ی خشک پاهایش افتاد، آن جمود سنگین تمام خیالاتش را خرد کرد. ابر به آسمان ‏رفته از خیالش او را در برابر تکه پری وانهاد تا امروز به دست گیرد و فرمان را به موالیانش برساند تا آنان ‏قطار پشت هم جنگل‌ها را قبضه کنند و حیوانات را در میان همان هوا پوست بکنند و گوشتش را به ظرفی ‏چدنی در برابرش بسان فدیه و باج قرار دهند. با همین احوال بود که رو به کارگر کرد و گفت:‏

تو هنوز دست داری. برو در این بوته‌ها چیزی پیدا کن. یک خرگوش، یک پرنده‌ی کوچک، هر ‏چه بود بزن و بیاور. پسرم نگذار من در گرسنگی هلاک شوم

کارگر ابتدا به سمت جراح رفت تا تیغی، چاقویی یا تکه‌ای کوچک از آهن هم که شده بگیرد و جراح ‏بی‌آن‌که نگاهش کند، دست‌های خالی خودش را نشان داد و هیچ نداد.‏

کارگر، بی‌هیچ ابزاری، تنها با انگشتان باریک خویش به سمت درگاه جنگل راه افتاد.‏

همین که پایش به میان علف‌های بلند و سایه‌ی درختان سالخورده رسید، تنش شروع به لرزیدن کرد. صدای ‏خروش باد در میان شاخه‌ها و بوی تند خاک نم‌خورده بر سرش سنگینی می‌کرد. هر بوته‌ای که تکان ‏می‌خورد، پاهایش را به زمین می‌دوخت.‏

می‌خزید و پیش می‌رفت تا در میان بوته‌های انبوه تمشک، به بچه‌آهویی رسید که از گله بازمانده بود و روی ‏خاشاک خفته بود. کارگر خود را روی زمین کشید، نفسش را حبس کرد و ناگهان با تمام بدن روی تن ‏باریک جانور افتاد. انگشتانش دور گردن کوچک آهو پیچید.‏

اما درست در همان دم که تن لرزان او زیر سینه‌اش تقلا می‌کرد، چشمش به چشمان گرد و سیاه و پر از ‏وحشت بچه افتاد. در آن سیاهی شفاف در میان تلألؤ هر بار از تازیانه‌ای مواج به نفس افتادنش در زیر پای ‏یکی از خانان را دید که با ضربت فلک روزی او را به واسطه دهان‌چرانی کوفته بود، سینه‌اش می‌تپید ‏چشمانش دو دو می‌زد و مدام در میان سینه‌اش تکان خوردن مدام جیوه‌ای را حس می‌کرد، انگار با ‏فشاری توامان نفسی مانده به بالا میل می‌کرد و در میان هر بار بالا رسیدن با سدی محکم روبرو می‌شد و در ‏همین میان جیوه به هر بار تکانه تکانی می‌خورد تمام احشای بدنش را به همان سمت میل می‌داد. در همین ‏میان دوباره چشمانش به چشمان کودک مانده بود که صدای شکسته شدن شاخه‌های کلفت و کوفته شدن ‏سُم بر خاک، زمین را لرزاند. ماده‌آهوی بزرگ، با سینه‌ای برافروخته و چشمانی درخشان از خشم، از میان ‏بوته‌ها بیرون زد و مستقیم به سمت او دوید.‏

کارگر فریادی کشید، بچه را بر خاک رها کرد و سراسیمه به عقب جهید. شاخه‌ها صورتش را خط ‏می‌انداختند و خارها پاهایش را می‌دریدند. او نفس‌نفس‌زنان، خاکی و با دست‌خالی به دالان مطب بازگشت، ‏بر آستانه‌ی اتاق حضرت روی خاک افتاد و زانوهایش را در بغل گرفت.‏

حضرت، با دهانی باز و چشمانی خسته، به دست‌های خالی او نگاه کرد و در حالی که صدای ناهماهنگ معده‌اش را می‌شنید هیچ نگفت.‏

صدای غل‌غل ممتد و پیچش تند اسید در شکم حضرت، سکوت خفه‌ی اتاق را مدام می‌شکافت.‏

چند روز بود که لبه‌های لبش از خشکیدگی ترک خورده بود و بزاق زرد و گسی که بر ته زبانش ‏می‌نشست، گلویش را می‌سوزاند. او به سیب‌زمینی‌های سردشده‌ی روی حصیر دست نزده بود. با هر تپش ‏نبض، پیچی کور در میان روده‌هایش شکل می‌گرفت، بالا می‌آمد و به جدار زیرین دنده‌هایش می‌کوبید. تن ‏بی‌حسش بر بستر سنگی لرزشی خفیف داشت. چشم‌هایش که از غلظت درد زرد شده بود، به دنبال جراح ‏چرخید که بیرون از اتاق در امتداد نگاه او بر بالین چند کودک بود. نگاهش را به کودکان دوخت و آنان را ‏در حال گاز زدن سیب دید بعد در حالی که بوی سیب در میان بینی‌اش پیچیده و بزاقش را در دهانش آزاد ‏کرده بود فریاد خاموشی کشید و جراح را صدا کرد.‏

وقتی جراح به اتاق رسید حضرت با صدایی که از میان جدار خشکیده‌ی حلقش بیرون می‌خزید، گفت:‏

انگار چنگالی آهنین روده‌هایم را لوله می‌کند و در اسید می‌فشارد.

جراح بی‌آن‌که پاسخی دهد، پیش آمد. ابزار جراحی عجیبی در دست نداشت؛ لوله‌ی باریک و توخالی بود ‏به همراه آینه‌ای کوچک و برنجی که بر لبه‌ی لوله تعبیه شده بود را در دست داشت. آفتاب ظهر از شکاف ‏سقف مستقیماً بر دهانه‌ی لوله می‌تابید و نور را به عمق تاریک مجرا هدایت می‌کرد.‏

جراح بالای سر حضرت زانو زد. دست چپش را بر جناغ سینه‌ی او فشرد و با دو انگشت دست راست، فک ‏پایینی حضرت را پایین کشید. دهان حضرت با صدایی شبیه به کنده شدن پوسته‌ی خشکیده باز شد.‏

جراح دهانه‌ی لوله را بر روی زبان باردار او نهاد و آن را آرام، از میان لوزه‌ها و گلوگاه، به سمت پایین راند.‏

حضرت که توانی برای تکان خوردن نداشت در حالی که با چشمان مضطرب به او چشم دوخته بود تنها ‏صدایی بم از دهانش خارج کرد.‏

حضرت در حالی که فکر می‌کرد امروز حتماً خواهد مرد در میان قعر شدن در درد بی‌امان معده که ‏گریبانش را گرفته بود خودش را کمی‌شل کرد و بر تخته سنگی رها گذاشت.‏

بعد دوباره به یاد تیر کشیدن‌های درون روده‌هایش افتاد که چگونه او را از خواب برمی‌خیزاند و هر بار به ‏تکاپو انداخته است. در همین میانه بود که جراح دوباره لوله را بالا آورد و کار را ادامه داد.‏

با ورود لوله به مجرای مری، موجی از تهوع و سوزش تلخ اسید تا پهلوهای حضرت دوید. چشمانش از ‏حدقه بیرون زد، اما توان پس زدن لوله را نداشت. نور آفتاب از بازتاب آینه‌ی برنجی به اعماق هاضمه‌ی او ‏پرتاب شد و جراح، با چشم چسبانده به شکاف بیرونی، کالبد درون شکم را زیر ذره‌بین برد. با هر ذزه ‏فرورفتن لوله، حضرت دردی عریان را در جداره‌های درونی‌اش لمس می‌کرد؛ انگار دیواره‌ی معده‌اش را با ‏براده‌ی الماس می‌تراشیدند.‏

تصویری که در بازتاب آینه‌ی دهانه‌ی لوله شکل گرفت، بافت یک عضو زنده و طبیعی نبود.‏

آتش‌هایی انبوه که در حال زبانه کشیدن بودند، زغال‌سنگ‌ها را به اندرون کوره می‌ریختند و آتش دوباره ‏زبانه می‌کشید و روی هم مدام لاشه‌ها را می‌ریختند و جنازه‌ها را می‌سوزاندند.‏

دیواره‌ها به جای گوشت زنده، پوشیده از لایه‌ای ضخیم از چربی عجیبی بود که به رنگ زغال درآمده بود، ‏خون لخته‌شده و رسوبات سوخته همه سیاه بودند. در بازتاب آینه، نخستین لایه‌ی بلعیده‌شده دهان گشود.‏

زغال می‌ساخت و کارگران مدام در طول و دراز بی‌شماری می‌ساختند و ‏زغال‌ها را می‌پرداختند.‏

تن میلیون‌ها جاندار که در خطوط ریلی آویزان بودند به پیش می‌رفت.‏

مرغ‌های پرواربندی‌شده در قفس‌های فلزی متراکم، کبوتران خفه‌شده در تورها، و جوجه‌های یک‌روزه‌ای ‏که هزار‌هزار در چرخ‌گوشت‌های غول‌پیکر زنده به زنده خرد می‌شدند تا به شکل خمیر اولیه درآیند در میان ‏کوره بسوزند و در دل قالب‌های بدل به زغال تازه شوند و کوره را دوباره به کار درآورند.‏

بوی گوشت سوخته در هاضمه‌ی حضرت می‌پیچید از دهانش بیرون می‌زد و بر روی صورت جراح ‏می‌نشست، جراح صورتش را دور می‌کرد، نفسش می‌گرفت و دوباره نگاهش را به اندرون آینه در برابر ‏می‌دوخت.‏

لایه‌ای پهن از لخته‌های خون، کف معده را پوشانده بود که در آن، ماهی‌های تورافکنده بر عرشه‌ی ‏کشتی‌ها، در حسرت قطره‌ای آب، انقباض آبشش‌هایشان خشک شده بود.‏

چشمان از حدقه بیرون زده‌شان بسان سنگ‌فرش روده‌ای بود که در حال ترشح اسید مداوم باز هم سوخت ‏برای این سنگر می‌خواست، لاشه‌ها را می‌آوردند، آهویی مادر را به همراه فرزند در شکمش با هم درون ‏کوره ریختند، مادر تقلا کرد در میان آتش خود را به این سو و آن سو زد و به جداره‌های معده کوفت و ‏حضرت چند باری حس قی کردن زد اما نهاینش مادر به زمین افتاد و آتش به اندرون بدنش رسوخ کرد ‏آن‌قدر پیش رفت تا تهش به بدن کودک در میان شکم مادر رسید و کودک بی‌هوا خود را تکان داد، به ‏این سو و آن سو فشرد و هیچ‌گاه مادرش از این تکانه‌ها تکانی نخورد و حضرت حتی باری از این تقلا حس ‏تهوع هم نکرد و باز هم دوباره به اندرون کوره‌ها ملات تازه ریختند زغال تازه ساختند و دست و پای ‏حضرت را تکان دادند.‏

لوله کمی‌پایین‌تر رفت و جراح پره‌ی آینه را چرخاند. لایه‌ی دوم درون شکم آشکار شد.‏

در مخاط تیره‌ی معده، سیمای قصاب‌ها و سلاخانی می‌چرخید که ریه‌هایشان از بوی سوختگی استخوان ‏حیوانی پر شده بود؛ دست را بالا می‌بردند سر را زمین می‌انداختند و دوباره گرده درونشان می‌پیچید و ‏چشمانشان را سیاه تر می‌کرد، گرده‌ی سیاه در برابر دیدگانشان آنان را پیش‌تر می‌برد و همان نگاه و ‏همان قصاب بود که در خیابان به نزاع میانه از جلو زدن صف داس را بیرون کشید و سر از تنه را جدا کرد،

‏دورتر کسی در تقلا برای ساختن زغال بیشتر و حرکت بالاتر در هرم؛ گربه‌ای را در قفسی انداخت، به دلهره او ‏دستانش بیشتر تکان خورد پاهایش بیشتر حرکت کرد و زمین را شخم زد و حالا که سبد و گربه را با هم ‏سوزانده است در حال بالا و پایین جهیدن آماده شکار بعدی خویش خواهد بود و حضرت بارها به روان ‏محافظ‌گر پدرش درود فرستاد که او را در امان از شر همان مرد کرده است، آخر ده دقیقه پیش از گذر ‏حضرت از آنجا او طعمه‌اش را گرفت و مرد قربانی را در میان زیرزمین خانه زنده زنده پوست کند و هر بار ‏به تکانه‌اش دست و پایش را بیشتر تکان داد.‏

بازهم تصویر بود تا چشم کار می‌کرد تصویر بود و همه جا را تصاویر پر کردند.‏

کارگرانی که در عمیق‌ترین منافذ معادن زغال‌سنگ و مس، زیر ریزش سنگ، ستون فقراتشان خرد شده بود ‏تا کوره‌های ذوب فلز برای گام بیش برداشتن روشن بماند و دست‌ها بیشتر حرکت کنند.‏

کمر و چرخش کودکانی را در میان اسید معده حضرت می‌دیدم که درون خط تولید کارخانه‌ها نشسته و ‏روغن‌ها برگرفته از زغال سوخته را بسته‌بندی کردند، در میان خیابان شکار کردند تا دهان بازمانده والدان را ‏سیر کنند و شکار شدند تا بدن پر خواسته مالکان را سیر کنند.‏

آب اسید معده بسان موج‌های ساحل دریا به پیش می‌آمدند و در میان کف برآمده هر بار جنازه تازه‌ای را به ‏ساحل می‌آوردند اما کسی جنازه‌ها را نمی‌گرفت.‏

روزی بدن متلاشی کودکی بود که کسی تا نهاینش ندانست برای طعام والدان قربانی شد یا به خواستن مالکان اما ‏جنازه‌ها را دریا معده‌اش به ساحل می‌آورد و همان خرد و خاک‌ها را نیز به اندرون کوره می‌کردند تا بیشتر ‏حضرت دست و پا بزند و حالا با هر فشار لوله در میان وجودش تکانی خورده است و جراح لوله را در ‏مجرای معده عمیق‌تر کرد.‏

حضرت از شدت سوزش، سینه‌اش بالا و پایین می‌رفت و ناله‌ای ممتد و خفه از کنج لب‌هایش بیرون ‌زد.‏

به فشار بیشتر در آینه‌ی برنجی جراح تصویر غریزه را دید که برای نجات خویشتن دست تکان داده است.‏

کسی او را ندید و بندر در میان ساحل برپا شد، ساحل شنی را کوفتند و از میان بردند و به جایش اسکله‌ای ‏بزرگ برپا کردند تا تجار بیشتر به میانه بیایند و میدان‌دار پیش باشند.‏

بار امروز کشتی‌ها لمس بود، احساس بود و عاطفه را در کانتینرهای بزرگ آوردند، یکی غریزه را بسته‌بندی ‏کرده و در لوای تازه‌ای می‌فروخت و تمام بارها به انبار اسکله آمدند و بندر دوباره رونق گرفت.‏

‏.تن زنده خویشتن بسان تمام جانان در میان ویترین‌های بزرگی برای فروختن بود.‏

زنان خود را می‌مالیدند، بر روی شیشه شورت توری خود را فشار می‌دادند و نوک سینه‌هایشان به شیشه ‏ویترین می‌چسبید به پشت شیشه با ولع کسی زبان می‌کشید و کمی‌دورتر در میان بازار بزرگ بندر ‏حضرتیان گوشت بریان بره‌ای را به همان شیشه می‌چسباندند و حضرت زبانش را به آینه‌ی بر فراز لوله مالید.‏

در میان دالانی سرد به قلب هوایی که نفس را منجمد می‌کرد چنگال‌های بزرگی آویزان بود و بر روی هر ‏چنگال تن کسی را آویزان کردند و کارگران یکی یکی به میان سردخانه آمده و مواد تازه برای ساختن ‏زغال را بردند باری گوشت گاوی شیرده بود که در نهایت عمرش بعد از بارها تجاوز و دور شدن از ‏فرزندانش آنجا که کهولت گریبانش را گرفت به دست سلاخی سپرده شد که سرش را برید و حالا خود ‏سلاخ هم آویزان بر روی چنگال است او را هم خواهند برد او را تنی خواهد برد که در کمین لاشه آویزان ‏زنی است که پستانش بزرگ‌تر از تمام زنان سفت و برآمده است و شب‌ها در میان شیشه‌ها خویشتن را ‏می‌فروشد، همه را به میان معده او خواهند برد و همه را با هم خواهند سوزاند.‏

و حال به نهای فشردن دوباره لوله بر وجود حضرت جایی که حضرت از نئشه‌ی این شدن و داشتن‌ها به ‏خلسه‌ای از ارضا رسیده است و درد را فراموش کرده بود عمیق‌ترین نقطه‌ی معده نمایان شد، جایی که ‏هاضمه به امعاء و احشاء متصل می‌شد و خط تولید مدفوع و زباله نمایان گشت.‏

همه را بدل به همان مدفوع کردند و بیرون دادند، هر که در میانه بود، از جنگل‌های عظیم درختان و نفس ‏زندگی تا هر که حتی از انواع ایشان بود، هر که نقصان داشت، کامل نبود و انسان بود، با تارک لرزان ‏صدای حضرت آنجا که نئشه از شدن خویشتن بود همه می‌دانستند که انسان ابرانسان خواهد داشت، ‏ترین‌گران خواهد کاشت و در همین میانه دوباره فوج فوج زباله بیرون دادن و حضرت همه مدفوعش را ‏بیرون ریخت، همه جنازه‌های بی‌شمار را بر جایش بیرون داد.‏

حضرت در خلسه‌ای بی‌انتها در حالی که حواس خویشتن را از یاد برده بود در میان مدفوع خویش ساکن ‏خوابیده بود و جراح آرام، لوله را از دهان حضرت بیرون کشید.‏

با خروج لوله، حضرت بازدمی‌بلند همراه با تفی زرد و تلخ بر بستر سنگی فروریخت. دهانش باز مانده بود ‏و سینه‌ی عریانش از فرط درد می‌تپید و لزجی زیادی را بر بسترش احساس می‌کرد، بوی ناخوشایندی که در ‏هوا پیچیده بود.‏

جراح لوله‌ی را بر طاقچه نهاد و به کارگر گفت تا به او کمک کند، آنگاه در حالی که کارگر و خودش ‏تنه حضرت را کمی‌بالا گرفتند کتان زیر تن حضرت را بیرون کشید و بعد در حالی که اشارتی به ‏کارگر می‌کرد با او بیرون رفت و پس از چندی کارگر با لباسی تازه و تمیز وارد اتاق شد و حضرت ‏کماکان در میان کابوس و رویا نفس سرد و تلخی را فرو می‌داد و از فرط گرسنگی احساس خالی بودن ‏ممتدی در دهانش احساس می‌کرد.‏

حضرت بر بستر سنگی افتاده بود؛ تن بی‌حس‌اش در میان کتان تازه‌ای که پزشک بر روی تختش نهاده بود ‏گرما و رطوبت پس می‌داد و ته گلویش از سوزش اسید، مزه‌ای تلخ و گس داشت.‏

کارگر چند باری سینی غذایی متشکل از سیب‌زمینی هویج میوه‌ها نان برای حضرت آورد و او لب نزد و در ‏این میانه خودش هم جسارت خوردن نداشت که ارباب لب به غذا نزده است.‏

گرسنگی در استخوان‌های حضرت چنگ می‌زد؛ اشتهایی کور که در میان حرفش یکه مانده بود، مدام به ‏تفاخرش می‌رسید عرض اندام می‌کرد سر سجود پایین می‌آورد و حضرت در گلاویزی خاموش نشد و لب ‏به هیچ نانی نزد که شأن خویشتن می‌خواست.‏

در نیمه‌شبی که سکوت مطب را پر کرده بود و جراح در اتاق انتهای دالان خوابیده بود، کارگر، با پاهای ‏برهنه و نفس‌حبس‌شده، خزید و به سمت صندوقچه‌ی چوبین و سرد گوشه‌ی حیاط رفت؛ همان‌جا که جراح ‏بخش‌هایی از بافت‌ها و اقلام تعلیق‌یافته را خنک نگه می‌داشت. در چوبین با جیرجیر خفیفی باز شد. بوی یخ ‏و سردابه‌ای تند به مشام رسید. در میان طبقات تاریک، تکه گوشتی فشرده، کبود و بدون استخوان درون ‏ظرفی سفالین نشسته بود.‏

حضرت با چشمانی دو دو زن و دهانی که بزاقش به تندی ترشح می‌شد، حریصانه سر پیش آورد و به ‏چشمان کارگر نگاه کرد؛ کارگر با شادی وصف‌ناپذیری که ارباب را شادان می‌دید تکه گوشت سرد را با ‏انگشتان خاکی‌اش برید و مستقیم در دهان او گذاشت.‏

حضرت با ولع بسیار، تکه را زیر دندان کشید. بافت آن نرم، مرطوب و کمی‌کشسانی بود و زیر فشار آرواره ‏به رشته‌هایی نازک از هم باز می‌شد. شیره‌ای گرم در دهانش پخش شد، طعمی‌گس و ناآشنا زیر زبانش ‏دوید اما گرسنگی چنان بر او چیره بود که درنگ نکرد تکه‌ی دوم و سوم را هم بلعید، تا اینکه کارگر نیز با ‏حرص قطعه‌ای دیگر را در دهان خویشتن گذاشت و هر دو در تاریکی، با تنفس‌های تند، گوشت سرد را ‏فرو دادند.‏

جراح بر آستانه در ایستاده بود. نگاهی به دست‌های لرزان کارگر و دهان در حال جنبیدن حضرت انداخت. ‏قدمی‌جلو گذاشت، ظرف سفالین را از روی حصیر برداشت و با صدایی آرام گفت:‏

حضرت، در حالی که هنوز تکه‌ای از آن بافت لزج زیر دندانش بود، با ترشح بزاق غلیظی به سختی صدا را ‏از حنجره بیرون کشید:‏

جراح ظرف را جلوتر آورد، تکه‌ی کوچک دیگری از بافت را با دو انگشت بالا گرفت و گفت:‏

‏این گوشت موشی است که من برای آزمایش در گنجه نگه داشته بودم.‏

حضرت با چشمانی گشادشده و سینه‌ای که از ترس ناگهانی به تلاطم افتاده بود، چند بار اوق زد. مقداری از ‏ترشحات اسید ترش معده با همان بافت لزج بالا آمد و سریع و با فشار آن را داخل داد.‏

‏این تکه از تن انسانی است که چند روز پیش در انتهای همین دالان جان داد؛ انسانی بی‌نام و تهی‌دست که ‏کالبدش را این‌جا گذاشته بودند تا آزمایش کنیم… و شما آن را خوردید؟‏

انزجار و تهوع، چون موجی سیاه‌رنگ از مغز به استخوان حضرت دوید. او دهان گشود، دست فلج‌اش را به ‏نشانه‌ی اعتراض بی‌حال تکان داد و با صدایی که در میان خلط و بزاق می‌شکست فریاد کشید:‏

‏انسان عقل دارد، انسان حرمت دارد، صاحب قلم و قانون است، طنین کلامش سقف تاریخ را شکافته است…

شاید اصلاً مادرزاد بی‌عقل به دنیا آمده بود؛ زبانش هم لال بود…

حضرت آب دهانش را فرو داد و در حالی که احساس تهوعدر وجودش زبانه می‌کشید فریاد زد:‏

بیایید با ‏شما رو راست باشم او را زنده زنده تکه کردم و این تکه بخشی از گوشت نشیمنگاه او است.‏

با فرود آمدن این کلمات، طوفانی در اعماق معده و رگ‌های حضرت برپا شد.‏

آن تکه بافت فشرده و آبدار که در میان اسید معده لغزیده بود، ناگهان راه برگشت پیش گرفت. موجی از ‏تهوع سهمگین، سوزشی داغ و تعفنی غیرقابل تحمل از اعماق احشاء تا نای او بالا آمد. حضرت دهان ‏گشود، اما به جای صدا، سیلاب سیاهی از دهانش بیرون ریخت.‏ او بی مهابا و با فشار مدام بالا آورد

نخست، لخته‌های سیاه همان بافت تازه بلعیده بیرون آمد، به دنبال آن استخوان‌های خردشده‌ی پرندگان ‏قفس‌نشین، پولک خشکیده‌ی ماهی‌های در حال مرگ، خمیر جوجه‌های یک‌روزه، پشم سوخته‌ی ‏گوسفندان و قطرات چربی هزاری تن در درد سوخته از دهان و بینی‌اش شره کرد. کف اتاق در لحظه‌ای پر ‏از لجن‌آبه‌ای غلیظ و زرد رنگ شد که در آن گاه تنها بافت و جایی صورتک‌هایی بی‌شمار را می‌شد ‏تشخیص داد.‏

حضرت تن بی‌حس و منجمد خود را روی تخت خم کرد. سرش پایین افتاد، موهای آشفته‌اش در میان آن ‏مرداب تهوع‌آلود غوطه‌ور شد و با هر تپش معده، لایه‌های بیشتری از آنچه در طول عمرش بلعیده بود، از ‏تنش بیرون زد.‏

در همین میانه، جراح بالای سرش آمد و در حالی که به او چشم دوخته بود آرام، به کنار گوشش گفت:‏

فصل پنجم

در سیاهچاله‌ای تاریک، به میان کوهی سرخ، لغزنده و چسبناک، رشته‌هایی از حباب در حرکت بود و از ‏زیر کوه، مردابی کم‌ژرفا و کدر جاری می‌شد.‏

سیاهچاله هر چند دم یک‌بار گشوده می‌ش، به اندرونش در یکی از آن گشایش‌ها، چیزی از تاریکی بیرون ‏فرو افتاد. نخست تنها سایه‌ای بود معلق. سپس پیکر آن آشکار شد. لاشه‌ای بدقواره، پوشیده از خار و ‏پوسته‌های سیاه؛ گرهی از زشتی که گویی از اعماق مردابی مرده کنده شده باشد. آنگاه بر دامنه‌ی کوه ‏سرخ فرود آمد.‏

لحظه‌ای همان‌جا ماند. آنگاه لغزیدن آغاز شد. پیکر به آرامی‌بر سطح براق و مرطوب کوه سر خورد. ‏ماده‌ای شفاف و کشسان از دیواره‌های سرخ بیرون تراوید و بر تن آن نشست. نخست تنها لکه‌هایی کوچک ‏بود. اما اندک‌اندک رشته‌ها افزایش یافتند. از شکاف‌ها وارد شدند. به خارها پیچیدند. در فرورفتگی‌ها ‏خزیدند. به هر بار کنششان چیزی را با خود میبردند، یکی از خارها جدا شد وسپس دیگری.‏

پوسته‌ی خشن نرم شد. لبه‌های شکسته گرد گردید. زخم‌های تیره زیر لایه‌ای براق محو شدند. گویی کوه ‏سرخ، قطعه‌ای از خویش را بر آن می‌مالید و آرام آرام هیئتی تازه برایش می‌ساخت. موجود می‌خواست ‏شکل نخستینش را نگه دارد، چند بار پیچید. منقبض شد، خود را جمع کرد اما آن رطوبت چسبناک ‏دست‌بردار نبود از هر سو بر آن می‌خزید می‌ربود می‌پوشاند و از نو می‌آفرید.‏

سرانجام دیگر نشانی از آن لاشه‌ی کریه باقی نماند چیزی صاف و درخشان، چون میوه‌ای رسیده پس از ‏باران، بر دامنه‌ی سرخ آرام گرفته بود‏.

درست در همان دم، سیاهچاله بار دیگر گشوده شد جریانی نیرومند از تاریکی وزید، پیکر دگرگون‌شده از ‏زمین کنده شد و به بیرون پرتاب گردید‏.

بیرون، آنان که گرد آمده بودند و پیشتر با دیدن آن موجود روی برمی‌گرداندند و بینی در هم می‌کشیدند، ‏حال چون پیکر تازه از دهانه بیرون افتاد، نگاه‌ها را دگرگون کرد پدر دست بر سینه نهاد مادر لبخند زد ‏یکی از پدران جدید دست دراز کرد تا آن را لمس کند دیگری برایش نامی‌نیکو بر زبان آورد و ‏اندک‌اندک، هر کس چیزی از خویشتن بر آن افزود؛ یکی ستودش، یکی برایش داستانی بافت، دیگری ‏فضیلتی نادیده در آن کشف کرد و به هر واژه که بر پیکرش می‌نشست، درخشان‌تر می‌نمود کسی خاطرش ‏نیست که کمی‌پیشتر از همان مغاک تاریک بیرون رسته و همه باور دارند او از جایی مقدس بیرون آمده ‏است‏.

در همان دم، حضرت در میان خواب و بیداری فکش را اندکی جنباند کوه سرخ، لرزشی خفیف کرد ‏سیاهچاله یک بار دیگر دهان گشود و حضرت پس از دهان‌دره لبانش را بر هم گذاشت‏.

آفتاب بی‌رمق عصر، خطی از نور کدر بر آستانه‌ی درگاه کشیده بود‏.

جراح در حالی که بچه گربه‌ای در آغوشش بود وارد اتاق شد کف بنا از لجن‌آبه‌ی تهوع شب پیش پاک ‏شده بود، اما بوی ماندگی و رطوبت خشن سنگ‌ها هنوز در فضا سنگینی می‌کرد‏.

حضرت بر بستر سنگی، دراز به دراز افتاده بود؛ جامه‌ای کتان و سپید، عاری از هرگونه نقش و نگار، بر تن ‏داشت و چشمانش را خشک و بی‌حرکت به سقف باز بنا دوخته بود پاهایش چون دو ریسمان خشکیده بر ‏لبه‌ی تخت افتاده بودند و دست‌های بی‌حس‌اش از روی لبه‌های تخت به پایین خزیده بودند‏.

حضرت خاموش و بی‌هیچ تحرکی افتاده بود، حتی نفس هم به آرامی‌میکشید و ودهانش را باز نمیکرد، ‏کوه سرخ در دهانش به کام بسته شده و تحرکی نداشت‏.

کارگرِ باقی‌مانده، در کنج تاریک اتاق کز کرده بود، میان زانوهایش پنهان شده و تنها با چشمانی ترسان ‏حرکت جراح را می‌پایید وقتی جراح کاسه‌ای از آب را پر کرد، کارگر با قدم‌های آهسته و بی‌صدا پیش ‏آمد گردنش را خم کرد و با لحنی که از خشوعی مجعول و تصنعی پر شده بود، زیر گوش جراح نجوا ‏کرد:‏.

‏ارباب لب بر هم دوخته‌اند روزه‌ی سکوت گرفته‌اند، از دیشب که آن ناپاکی را بیرون ریختند، کلامی‌‏بر زبان نیاورده‌اند می‌پندارند کلام دنیا آلوده است و تن پاکشان را از هر سخنی مطهر ساخته‌اند تا در ‏مظلومیت خویش، صبوری کنند‏.

جراح نگاهی به چهره‌ی حضرت انداخت در خطوط فک به هم فشرده و زوایای پیشانی او، چیز خاصی ‏برای دیدن نبود او بسان تندیسی باستانی و آرام در جای خود خشک مانده و حرکتی نمی‌کرد سکوتی مدام ‏بر گستره‌ی صورتش می‌نشست جنایت در حالی که بر روی صورتش میدوید خود را به شمایل پوستینی در ‏آورد و همه‌ی صورتش را پوشاند دوباره حضرت لب از لب باز نکرد و تکانی نخورد در میان گونه‌هایش ‏خندقی را جنایت دورتر کند و به قعرش لانه کرد و باز هم حضرت لب از لب نگشود و آرام بر جای ماند‏.

در حالی که حضرت در خیال به بخت بد خویش، نامردمی‌مردمان، نمک نشناسی موالیان و بیشعوری پدران و ‏مادران جدید لعنت میگفت، در حالی که به بی‌مهر‌ی مادرش بی‌تدبیری پدرش دشنام می‌داد و باور داشت ‏آنچه تا کنون گفته و عمل کرده است همه به صلاح این جماعت نادان بود، جراح بچه گربه را در حیاط رها ‏کرد و ابزار تازه‌ای برداشت گامی‌ به سوی حضرت نزدیک کرد سینی کوچکی حاوی یک گیره‌ی ‏چوبین، زبان‌گیر مفتولی و کاسه‌ای از آب ولرم را بر بالین او نهاد:‏.

‏سرمای آن تهوع، تارهای صوتی و فک‌ات را ضعیف کرده است باید دهان، گلوگاه و مجرای کلامت را ‏معاینه کنم دهان باز کن‏.

حضرت، چشمانش را بر هم فشرد و لبانش را محکم‌تر بر هم کوفت سرش را به نشان امتناع و با همان ‏پیرایه‌ی قدسی مسکوت داشت و اندکی به طرفین چرخاند؛ او باور داشت که پاک‌تر از آن است که ابزار ‏جراح بر مجرای کلامش بنشیند‏.

اما جراح دست راستش را زیر چانه‌اش نهاد و با انگشت شست، فشاری استوار بر مفصل فک آورد‏.

با خرد شدن آن مقاومت خشک و ورود زبان‌گیر مفصلی به میان دندان‌ها، قفل دهان شکست، سد روزه‌ی ‏سکوت فرو ریخت و همراه با آن، آتشفشانی از خشم، کلام انباشته‌شده از دهان حضرت بیرون پاشید او ‏زبان‌گیر را با تف به بیرون پرتاب کرد، رگ‌های گردنش سیاه شده بودند و با صدایی که از فرط ماندگی ‏می‌گرفت و خشن بود، شروع به عربده‌کشی کرد:‏

‏دست از سر من بردار مردک پاپتی روزه‌ی مرا شکستی می‌خواهی مرا معاینه کنی؟ من که تمام عمر زبان ‏خیرخواهی و هدایت این خلایق بودم؟

تو در چه جایگاهی نشسته که به خویشتن اذن معاینه می‌دهی، مردک ‏کلاش‏

او تن بی‌حس‌اش را بر بستر سنگی به تلاطم انداخت آنگاه هجومی‌از افکار بر دیواره‌های بی‌توان مغزش ‏فرو آمد؛ صدایی که مدام برایش می‌خواندند:

تو جنایتکار هستی عده‌ای او را دوره کرده و به رویش سنگ ‏می‌زدند هر که هر چه در دست داشت به سویش پرتاب می‌کرد و او خود را به اندرون جمع کرده بود‏.

ندایی مدام برایش تلاوت همدستی کرد او خویشتن را در حالی می‌دید که به دیواری تکیه داده است و همه ‏انگشت سبابه را به سوی او گرفته‌اند و حال اگر کسی کنارش بود، بسان او به دیوار تکیه کرده بود و مدام ‏بر این جماعت همدست بر دیوار افزون می‌شد چه؟

مادرم، پدرم، آن حواریون نمک‌نشناس و این موالی پاپتی همه‌شان ‏ناسپاس و کور بودند هر چه کردم، هر شلاقی که فرود آوردم، هر دیواری که کشیدم و هر قانونی که ‏نوشتم، فقط و فقط برای صلاح، رفاه و خیرخواهی خودشان بود اگر آن‌ها را در قفس کردم، برای این بود ‏که در بی‌عقلی خودشان دریده نشوند اگر زمین را شکافتم و جنگل را سوزاندم، برای این بود که سقفی ‏بالای سرشان بسازم آن‌ها نادان بودند، فهم عظمت طرح‌های مرا نداشتند و حالا که در این غربت مرا رها ‏کرده‌اند، منم که در آتش نادانی آنان می‌سوزم‏.

حضرت آب دهان کدرش را بر زمین انداخت، سینه‌اش را با پهنای هوا پر کرد و با دست‌های بی‌حس‌اش ‏که بر روی کتان می‌لرزیدند، آسمان و زمین را به رگبار کلامش بست:‏

‏اگر داد کشیدم، از روی مهر پدری بود اگر کارگری را زیر چرخ‌دنده فرستادم، برای این بود که چرخ ‏زندگی خودش بچرخد

اگر من نبودم، این‌ها هنوز مثل حیوانات وحشی در لجن‌زار می‌لولیدند من به آن‌ها زبان ‏دادم، لباس پوشاندم، قباله یاد دادم حالا من شدم ظالم و شما مظلومید؟

اگر من صنعت گوشت را پرورش ‏نداده بودم، همتای تو و همین چهارپایان کنارت همه از گرسنگی می‌مردند همان دورانِ پدرم برای ایشان ‏بس بود که از نداشتن غذا دست به آسمان ببرند و در انتظار باران بنشینند امروز دردتان درد پرخوری است و ‏من این صنعت باشکوه را ساخته‌ام؛ و حال شما ملیجکان چه می‌گویید؟

حتی قدوست من روزه‌ی سکوت را ‏به جای پاسخ به ناسپاسی‌تان برگزید

او کلمات را چون سنگریزه‌های آتشفشانی، بی‌انقطاع و بی‌تنفس بیرون می‌ریخت؛ زنجیره‌ای از سفالگری ‏واژه‌ها در پیش بود و او به پشت میز خود می‌نشست و خاک را بر روی چرخ‌دنده می‌گذاشت و مدام به آن طرح تازه‌ای ‏می‌داد و دوباره به درون می‌بلعید با شمایلی که در میان تخت سنگی به خود گرفته بود، بی‌تحرک و سنگ ‏به چشمان جراح چشم دوخته و فریاد قربانی بودن خویش را می‌خواند‏.

جراح، صامت و مسکوت، دست بر سینه ایستاده بود تنها نگاهش بر دهان باز، زبان باردار و تارهای صوتی ‏لرزان حضرت دوخته شده بود که چگونه از میان دهانی که دیشب آن حجم از استفراغ را بیرون داده است، ‏اکنون طوماری بلند و بی‌انتها را شنیده و هنوز حضرت به صلابت می‌خواند‏.

در همین میان و به همین حال و هوا بود که حضرت در حالی که نگاهش به جراح دوخته شده بود گفت:

‏‏بیچاره آن قارچ کوچک و درختی؛ از دیشب تا حال به او فکر می‌کنم که چگونه در میان آن گنجه ‏ساعت‌ها تنها ماند و چگونه تو او را اسیر کردی‏.

بعد هوا مانده در سینه‌اش را با فشاری بسیار بیرون داد و گفت:

جلاد، ببخشید جراح، من نمی‌خواهم با ‏شمایان هم‌کلام شوم، می‌فهمی؟‏

جراح رفته بود و حضرت تنها روزهایی را با خویشتن و کارگر سر کرد تا روزی که آفتاب خسته و بی‌رمق ‏عصر، پهنه‌ای کدر و زردفام بر آستانه‌ی درگاه گسترده بود، جهان حضرت دوباره شد‏.

جراح، در حالی که ماده‌سگی نیمه‌جان و زخمی‌را در آغوش خود می‌فشرد، از میان دالان سنگی گذشت و ‏وارد مطب شد حضرت بر بستر سنگی، دراز به دراز افتاده بود؛ بی‌جان‌پارچه‌ای، تن منجمد و فلج او را ‏پوشانده بود و چشمان زرد و خون‌افتاده‌اش، خیره و بی‌حرکت، به تکه‌ای از سنگ‌های سیاه میان سقف ‏دوخته شده بود پاهایش چون دو ساق خشکیده از لبه‌ی تخت آویزان بودند و دست‌های بی‌حس‌اش بر ‏روی خاک کف مطب خزیده بود‏.

در گوشه‌ای از اتاق، کارگر آرام‌آرام راه می‌رفت و با چشمانی ترسان، جراح را می‌پایید‏.

هنوز تپش آن کلام آتشفشانی و ناسزاهای حضرت در فضای اتاق می‌پیچید که کوبش ضرب‌المثل‌گونه و ‏متوالی گام‌هایی آشنا بر سنگ‌فرش دالان بلند شد‏.

مادر با عبای چرکین گلی‌رنگ، تسبیحی از استخوان‌های تراشیده که بر دست می‌چرخاند و کشکولی پُر از ‏تعویذها، چشم‌زخم‌ها و پارچه‌های متبرک رنگارنگ، از درگاه وارد شد او بی‌آن‌که به جراح یا کارگر ‏نگاه کند، ناله‌کنان و دست‌به‌سینه پیش آمد سایه‌اش بر بستر سنگی افتاد خم شد، دست‌های لرزانش را بر ‏پیشانی سرد و عرق‌کرده‌ی حضرت کشید و پارچه‌ای سپید و عطرآگین را دور شقیقه‌های فرزندش بست‏.

مادر لبالب از هجوم افکاری که روزها در سرش نبض زده بود، پیش به سوی بستر فرزندش آمد؛ او ‏می‌خواست فرزندی را که بر خاک افتاده، با جادوی خویشتن به مقام مظلوم اعظم و قدیس خود بازگرداند ‏و این تاج را در میان قبیله‌ی خویش نگاه دارد این تاج برای خاندان آنان بود، لب‌های چروکیده‌اش به لرزه ‏درآمد و سرودی کهن را در فضای اتاق جاری ساخت:‏

آنان که نان از دستانت خوردند و سقف از بازوانت ‏گرفتند، امروز بر سنگت نشاندند تو را زخم زدند چون عظمت‌ات را تاب نیاوردند پسرم،

تو تجسد پاکی و طهارت انسانی و تاج موجودات بر کرامت تو استوار است‏.

حضرت، که از روزه‌ی سکوت و فروافتادن در آن حجم از درگیری کلافه بود، صورتش از هم شکفت ‏سرش را آرام کج و مایل به گوشه‌ای کرد و نوازش مادری را بلعید تن فلج‌اش را کمی‌جمع کرد، سرش را ‏در گودی سینه‌ی مادر فشرد و با صدایی که از ته گلو و آغشته به بغض خودخواسته بیرون می‌آمد، زمزمه ‏کرد:‏

‏مادر آن‌ها نفهمیدند تمام عمرم ایثار بود من جان کندم تا این حیوانات سرکش را به آبادی برسانم، و ‏این‌گونه پاداشم دادند‏.

تو مثل یک پیغمبر خاموش جفا دیدی من همین امروز در کوچه‌های روستاها و پشت ‏دیوارهای مسافرخانه برایشان شعر می‌خوانم؛ می‌گویم پسرم دست به هیچ خشونتی نزده است روایت می‌کنم ‏که هر چه سوخت و هر چه درید، قضا و قدر الهی بود، خشم کور طبیعت بود، نه دست تو

ما بر روی منبرها ‏فریاد می‌زنیم که تو خودت قربانی تقدیر بودی

او ناگهان سر از سینه‌ی مادر برداشت، چهره در هم کشید و با آرنج بی‌حس‌اش ضربه‌ای به پهلوی مادر زد و ‏فریاد کشید:‏

‏ من پشت پرده‌ی شعر تو پنهان نخواهم شد من درون موهومات تو غرق نخواهم بود و آنچه کردم، نه از سر ‏خشم بود و نه خرافه؛ عین محاسبه بود، عین ضرورت عقل بود.

من با چرخ‌دنده، با ساختار و با انضباط آهن جهان را راندم اگر شلاقی فرود آمد، تیغ جراحی نظم بود برای ‏بریدن گوشت‌های فاسد نه با دعاهای تو و افسانه‌های پیرزنانه‌ات‏.

‏ من اگر جنگل را سوزاندم، قضا و قدر نبود؛ عمران و توسعه بود، طراحی و پیش رفتن بود من اگر قفس ‏ساختم و گله را در بند کشیدم، قضا و قدر نبود؛ اهلی‌سازی و تربیت حیات بود ‏.

ننگ بر این شعرهایت که مرا تا حد یک قربانی بی‌اراده پایین می‌آورد‏.

مادر، با چهره‌ای برافروخته از توهین فرزند، از کنار بستر عقب پرید، تسبیح استخوانی‌اش را در مشت فشرد و ‏فریاد برآورد:‏

‏ای ننگ بر این فرزندان ناسپاس که دست و عسل را با هم میجوند‏.

اگر زبان قدسی من، اگر نغمه‌ها و کشف‌وشهود من نبود، این جماعت تو را نه یک حاکم، که درنده‌ای در ‏میان درندگان می‌دیدند

این من بودم که به کشاکش بی‌معنای تو روح دادم، به رنج‌هایت معنای ایثار بخشیدم و تن خاکی‌ات را به ‏مقام حکمت رساندم من حقیقت والای تو را به یاد این نادانان آوردم تا بنشینند و بپرستندت، نمک به حرام لاوجود

آنگاه در حالی که به این سو و آن سوی اتاق می‌رفت، گوش‌هایش سرخ شده بود، کمرش خمیده و ‏پیشانی‌اش نبض می‌زد، نگاهی پر خشم به سر تا پای فرزندش انداخت و زیر لب گفت: افلیج حقیر

فضای اتاق در میان این نزاع عریان بر سر اینکه کدام زبان قداست است، اصالت است، فحوای بیان در ‏کوره‌های عبادت است، به لرزه درآمد هر دو بر سر کرسی واژه به جان هم افتاده بودند؛

مادر،کوه سرخ و ‏چسبناک را به لطافت بر روی صورت می‌چرخاند و آرام قربانی را زبان زبان می‌زد و حضرت با زبری ‏موجود در کوه سرخ به فشار بسیار، آنچه از وجود مانده درون قربانی بود را می‌روفت و از میان می‌برد‏.

به همین میانه بود که ناگاه حضرت با صدایی که از خشم می‌لرزید، رو به مادر و جراح کرد و نعره کشید:‏

من صنعتی را ساختم تا این خلایق از گرسنگی نمیرند، تا راحت ‏زندگی کنند و عاری از وحشت باشند من مهار تمام نادانی، ناتوانی و وحشت شمایان بودم

در همان لحظه، کارگر گوشه‌ی اتاق به تصادم فریاد حضرت عقب عقب رفت و کمرش به دیوار سنگی ‏گرفت و زخم کهنه‌ای در میان کمرش سوختن کرد و به یاد یکی از تازیانه‌های پیش به خود پیچید رعشه به ‏جانش افتاد و در میان اتاق چند بار تکان تکان خورد و زبانش را با فشار گاز گرفت، در حالی که کف از ‏دهانش روی زمین ریخته بود حضرت و مادر به بحث ادامه دادند و جراح به سرعت تکه‌پارچه‌ای به میان ‏دهان کارگر انداخت و او را بیرون برد‏.

‏اگر زمین را شکافتم و جنگل را به خاکستر بدل کردم، غصب نبود؛ توسعه، عمران و شهرسازی بود من به ‏زمین نظم دادم‏.

تو ریشه‌ی خاک را کندی و اسمش را گذاشتی آبادانی و این آبادانی‌ات از صدای آواز من بر گوش ‏بیشمار از موالیان جریان کرد

من خیال‌پردازی‌های تو از شرافت انسان را به زمین محقق کردم‏.

‏ قفس‌های من، همان حدود و ثغوری است که تو در شعرهایت از قداستش می‌گفتی و آری خواهند رقصید ‏.

به روی صحنی خواهند رقصید که من تارو پودش را بافتم وصلاح نوع انسان را کاشتم و به تربیت من بود که ‏امروز شما انسانید از برکت همین درایت من است، گرنه همه‌تان بی‌عقلید‏.

کارگر در حالی که کوزه‌ی سفالین آب جراح را به دست گرفته و می‌خورد، به تکانه‌ی فریاد بی‌عقلید، به ‏یاد پدرش افتاد که هر روز صبح و شام برایش اوراد، بی‌عقلی خویشتنش را خواند ‏.

او صدای پدرش را در تلاطم دفن کردن مادرش می‌شنید که ندای بی‌عقلی‌شان را هر روز تکرار می‌کرد و تنها سرود زندگی را از بی عقلی خویشتن و مادر شنید

‏و هر جنگی که کردم، هر حکمی‌که بریدم و هر خونی که ریختم، قتل عام نبود؛ اجرای قانون، حقوق و ‏امنیت بود خیالتان اگر قانون من نبود، یک روز با هم در صفا و آرامش می‌لولیدید؟

فوج فوج در کنجی برای به قتلگاه بردنتان می‌نشستند و من گیاهان هرز در کنار این سپیدار را هرس کردم ‏که درخت والای انسان بروید و زندگی جریان کند‏.

مدام بر سر هم فریاد می‌زدند، ادامه می‌دادند و تکرار می‌کردند آن‌قدر فضا را پر کردند که واژگان دیگر ‏هوایی برای نفس کشیدن نداشتند و در میان این بی‌تنفسی ممتد، یک به یکشان افتادند و بر زمین آخرین ‏تنفس خویشتن را کشیدند‏.

مادر، در حالی که دستش روی سینه‌اش می‌لرزید و تسبیحش را می‌فشرد، چرخید، نگاهی به جراح انداخت ‏که صامت و بی‌تحرک در آستانه‌ی در ایستاده بود و آنگاه با صدایی آغشته به التماس گفت:‏

مگر نه اینکه مادری، شعر، مهر، ایثار و زبان آیین، مقدس‌ترین اختراع بشر ‏برای نجات تن از توحش است؟

حضرت نیز، با دهان کج‌شده و چشمانی که از فرط تکبر باد کرده بود، سرش را چرخاند و نعره زد:‏

هرچند که شما همه از یک قماشید، اما رو راست باش یک بار هم که شده از ‏این حجم بیشمار نقاب‌ها بیرون بیا و راستش را بگو شما را چه به فهم و دانستن،

مگر نه اینکه صنعت، قانون و عمران، انسان ‏را از حیوان مسموم و لجن‌زار جدا کرد و به او جایگاه اشرفیت داد؟

آیا نباید خداوند پاسخ این فرزند ناخلف رابدهد آیا من کم به او خدمت کردم.

همه عمرم را صرف زیستن شمایان کردم و حالا تو مدعی این تاج از خداوند هستی.

جراح چند گام جلو آمد سبد حصیری و بافته‌شده را که در دست داشت، از روی زمین برداشت و درست ‏در میان اتاق، بر روی خاک هموار، مابین بستر سنگی حضرت و ردای بلند مادر فرو گذاشت‏.

درون سبد، ماده‌سگی زخمی، با پهلویی شکافته و پاره، به همراه سه فرزند چشم‌بسته قرار داشت‏.

ماده‌سگ، با وجود زخم عمیق و درد جانکاهی که در استخوان‌هایش می‌دوید، خاموش و بی‌آن‌که واژه‌ای، ‏شعری، قانونی یا ادعایی بر زبان بیاورد، تن لرزان و گرم خود را سپر کودکانش کرده بود او با زبانی خسته ‏و خون‌آلود، سر فرزندانش را می‌لیسید و در میان هر نفس، اندک شیر مانده در پستان‌هایش را به آنان ارزانی ‏می‌داد‏.

مادر در حالی که از فرط غضب سینه اش بالا پایین میجهید فریاد زد:

جراح دست‌ها را در جیب جامه‌ی سفیدش فرو برد، نگاهی سرد به مادر و حضرت انداخت و با صدایی ‏مسطح گفت:

جراح دستش را از جیبش بیرون آورد و یک نارنگی و پرتقال را رو به آنان گرفت و گفت: این دو را ‏ببینید‏.

جراح سر تکان داد سپس نارنگی را در دست فشرد پوستش ترک برداشت و بوی تندش در اتاق پیچید و آنگاه ‏ادامه داد:

عجیب است هر جا که شما می‌خواهید از شرافت خویش ‏سخن بگویید، به چیزهایی اشاره می‌کنید کهدر میانتان یکسان است‏.

اتاق برای لحظه‌ای خاموش شد مادر نگاهش را دزدید حضرت دندان روی هم سایید‏.

جراح این بار پرتقال را برداشت چاقوی کوچکی از جیب بیرون آورد و پوستش را آرام شکافت و گفت:

اما ‏چندی پیش، در میدان شهر، جمعیتی را دیدم که برای تماشای مرگ مردی گرد آمده بودند‏.

جراح به سگ مادر نگریست که همچنان زخمش را می‌لیسید سپس آرام پرسید: اگر توله‌ای از این سگ را ‏بکشند، او چه خواهد کرد؟‏

سپس پرتقال پوست‌کنده را در کنار نارنگی نهاد دو میوه کنار هم بودند هم‌رنگ، هم‌عطر، برآمده از یک ‏خاک؛ اما یک شکاف سفید از میانشان گذشته بود‏.

حضرت که از این سکوت کلافه شده بود، با خشم تن بی‌حس‌اش را تکان داد و با چهره‌ای درهم‌کشیده ‏فریاد زد:

اگر عواطف یکی است، پس خشونت من هم همان قانون طبیعت و درندگی حیات است من هم ‏مثل همین جانوران برای بقا جنگیدم قفس ساختم و ابزار بهتر ساختم؛ مگر حیوانات همدیگر را نمی‌درند؟‏

جراح صورتش را نزدیک کرد و سپس پوست جداشده‌ی پرتقال را روی زمین انداخت:

چند سال پیش ‏گرگی را آورده بودند یکی از شکارچیان گلوله‌ای در شانه‌اش خالی کرده بود وقتی به هوش آمد، نخستین ‏کاری که کرد گاز گرفتن بود نه چون شرور بود، چون درد داشت‏.

او را ببین، اگر اکنون دستم را روی فرزندانش بگذارم، شاید دستم را پاره ‏کند‏.

جراح خم شد و آهسته یکی از قاچ‌های پرتقال را کنار سبد گذاشت کودکی جلو خزید و با بینی خیسش ‏آن را بو کشید‏.

سرش را بالا آورد: فرقش در میل به حیات و تمنای آزار است، دفاع خویش و آویزان بر شال ‏انتقام کرار است به نظرت چند سال به هوای انتقام نفس خواهد کشید؟‏.

اگر من فرزند تو را بکشم، شاید پنجاه سال ‏دیگر هم کسی از نسل تو مرا بجوید من هرگز گرگی را ندیده‌ام که توله‌هایش را کنار خود بنشاند و راه‌های ‏انتقام را به آن‌ها بیاموزد

هرگز سگی ندیده‌ام که برای کشتن سگی دیگر، صد سگ دیگر ‏را جمع کند و سگ مجرم را ببندد و با هم سقطش کنند‏.

‏‏رنگشان یکی است، عطرشان یکی است سپس چاقو را برداشت و آرام در میان پرتقال فرو کرد:

اما اگر ‏بخواهی تفاوتشان را پیدا کنی، باید زیر پوست را ببینی‏.

و ندیده‌ام جانوری دیگری را به ‏سلاخ‌خانه‌ی کشتار ببرد و بعد فرزندش را روی شانه بنشاند تا تماشایش کند‏.

همان دم چیزی در سینه‌ی حضرت فرو ریخت بوی عرق پدر را به یاد آورد، زبری محاسنش را بر ساق پای ‏خویش، گرمای دستی که مچش را گرفته بود مبادا از روی شانه سر بخورد‏.

سکوتی سنگین بر اتاق افتاد ماده‌سگ همچنان زخمش را می‌لیسید توله‌ها همچنان شیر می‌خوردند؛ و برای ‏نخستین بار، هیچ‌کدام از آن دو میوه دیگر شبیه هم به نظر نمی‌رسیدند‏.

حضرت چند باری خواست تکانی بخورد، فریادی بزند و سخنی براند که در میان این کنکاش، باری خویشتن ‏را بر دوش پدرش دید که به میان میدان شهری می‌رفتند آنان خاطی را دست و پا بسته به میان میدان شهر ‏انداختند و در حالی که دستانش به میان چوبین در هم قفل شده بود و به تکانه‌هایی با فشار بسیار اما ‏نامحسوس خود را حرکت می‌داد، نوار زردی به زیر پاپوش پایش شکل گرفت و در چشم بر هم زدنی از ‏کوفته شدنی رعدآسا به تیغی تیز ردّه‌ای آرام از رنگی سرخ با مایع زرد در هم درآمیخت و بر دیدگان حضرت ‏نشست، قفسه‌ی سینه‌اش بالا و پایین رفت‏.

شب، با فریادی از خواب جست‏ و در تاریکی، خود را به آغوش مادر رساند‏.

تنها چیزی که باقی ماند، کلامی‌بود که گاه از زبان مادر و روزی در دهان پدر، جویده جویده کلمه‌ی ‏عدالت را رگ می‌داد به نغمه‌های پرطمطراق مادر، فردایی دوباره حضرت دهان گشود و به گفتن‌های ‏مکرر، بی‌شماری را به دور آتش نزد خویش جمع کرد‏.

و در میان همین حال و هوا بود که در دهانه‌ها، جریان کوه سرخ نوازش بادی را حس کرد که دوباره می‌وزید و جهانشان را تکانه می‌داد

نفس حضرت را پر از خس و سرفه‌های خشک کرد و مادر تسبیح استخوانی‌اش را در مشت فشرد؛ دانه‌های ‏استخوان خرد شدند و بر خاک ریخت او با شانه‌های افتاده عقب کشید و در کنج تاریک مطب کز کرد ‏حضرت با دهانی باز، زبانی خشکیده، بر بستر سنگی خاموش شد و مسکوت ماند‏.

جراح سبد ‌سگ مادر و کودکانش را از بستر خاک برداشت پیش از آن‌که قدم از درگاه بیرون بگذارد، ‏لحظه‌ای ایستاد خم شد و با دستی خالی، خاک آلوده را از دور نارنگی و پرتقال کنار زد؛ آن‌ها را آرام ‏درست در برابر بستر سنگی حضرت و کنار ردای مادر جای داد ‏.

سپس چاقوی کوچکی را که با آن پرتقال را شکافته بود، روی خاک، درست میان دو میوه نهاد؛

این دو را پاک نگه دارید و بخورید؛ که جان آنان بهای تلطیف آزار جان است.

و در همین میان با سبد سگ و کودکانش بر بازو، از درگاه مطب بیرون رفت‏.

ساعت‌ها از میان شکاف سقف گذشتند نور زرد عصر جای خود را به کبودی تند غروب داد و سپس ‏تاریکی محض بر بنا فرود آمد‏.

در همین میانه بود که حضرت بارها و بارها در میان خفقانی که گلویش را فشار می‌داد فکر کرد، فکر کرد ‏و دوباره تکرار کرد مادر بیرون رفته بود، او را ترک کرد و دوباره خود را به میان مسافرخانه رساند و ‏حضرت در حالی که کارگر هم از اتاقش رفته بود، تنها در میان سکوتی سرد به دیوار نگاه می‌کرد‏.

پرتقال و نارنگی، دو گوی هم‌رنگ، در گوشه‌ای از اتاق روی خاک رها شده بودند و بوی پوست کنده‌ی ‏مرکبات در میان رطوبت سرد سنگ‌ها می‌ماسید‏.

حضرت بر روی بستر دراز کشیده بود، اما تنش آرام و بی‌تپش نبود در درون جمجمه‌اش، چرخ‌دنده‌هایی ‏با شتاب دیوانه‌وار می‌ساییدند صداها در سرش گره خورده بودند؛ صدای تیغ جراح، صدای چکیدن خون ‏مرد آویخته از جوخه‌ی مرگ و تکرار ملال‌آور واژه‌هایی که مادر برای تطهیر می‌خواند، تمام اوراد را تکرار ‏می‌کرد و برای خود مدام آواز می‌خواند‏.

او در خیال، پاسخ‌ها را ردیف می‌کرد تلاش می‌کرد جمله‌ای بسازد که قانون، تمدن را از زیر ضرب ‏دیدگان برهاند او بر تمثیل رنگ‌پریده‌ی انسان می‌نگریست و در حالی که چشمانش از اشک پر شده بود، ‏برای او آرام لالا می‌خواند‏.

تصور می‌کرد فردا صبح، وقتی جراح و کارگر بازگردند، چگونه باید به چشم‌هایشان نگاه کند؟

اگر همه‌ی موالیان فردا می‌آمدند، اگر مادر می‌رفت و آنان را جمع می‌کرد‏.

مدام تصویر پدرش بر روی ویلچر در پیش بود و پدر در حالی که با انگشت سبابه به او اشاره می‌کرد می‌گفت:

تخت ‏شاهی را به تو دادم بی‌وجود و چگونه آن را به بطلان کشاندی

تن خود را روی بستر جابه‌جا می‌کرد، استخوان‌های خشکیده‌اش به هم می‌سابیدند و عرق سرد بر پیشانی‌اش ‏می‌نشست خشم از خویشتن، از ناتوانی تن فلج‌اش و از کوه سرخ در میان دهان که دیگر طعم خاکستر ‏می‌داد، رگ‌های گردنش را منقبض می‌کرد‏ و او را در آتشی می‌سوزاند

حضرت به میلی که آواز رهایی را در هلاله‌ی گوشش می‌خواند، با تلاشی جانفرسا، تن سنگین و بی‌حس ‏خود را به لبه‌ی تخت کشید پاهای منجمد و بی‌رمقش چون دو تکه ریسمان مرده آویزان شدند و با صدایی ‏خفه، بر روی خاک کف اتاق افتادند او دست‌های بی‌حس‌اش را روی زمین کشید پهلو به پهلو، با تقلایی ‏پرتکرار و آغشته به خلط و عرق، تن عریانش را روی خاک سرد مطب سر داد‏، خزید و پیش رفت تا دست‌کم خود را به آن سوی اتاق برساند‏.

انگشتان بی‌حس و بی‌تعادلش در تاریکی روی خاک لغزیدند تا اینکه نوک انگشتان به جسمی‌فلزی و سرد ‏برخورد کرد؛ چاقوی کوچکی که جراح برای پوست کندن داشت، همان‌جا روی خاک افتاده بود‏.

سرش را به سختی بالا آورد فک پایین‌اش از فرط فشار قفل شده بود؛ به سمت دهانش هجوم برد‏.

بدون مکث، بدون ترسی که در اندامش افتاده و لرزانش کرده باشد، فشار آورد‏.

تیغه در بافت نرم و گوشتی زبان فرو رفت دردی تیز و سوزان، مغز استخوان و سفیده‌ی جمجه‌اش را شکافت‏.

طعم گرم و فلزی خون، دهانش را پر کرد با حرکتی تند و انقباضی، دستش را چرخاند و کمی‌از نوک زبان ‏بریده شد و درون دهان افتاد‏.

خون تیره و غلیظ، از گوشه‌ی لب‌هایش شره کرد، بر روی چانه دوید و کتان سپید سینه‌اش را سرخ کرد ‏حضرت دهان گشود، صدای خفه‌ی خرخر خون و حباب‌های هوا از گلوگاهش بیرون آمد او روی خاک ‏کف مطب در میان خون خود غلتید، دست‌های فلج‌اش در هم گره خورد و تنش در انقباضی نهایی آرام ‏گرفت‏.

چند لحظه بعد، در میان تاریکی، در چوبین اتاق با جیرجیر آرامی‌باز شد‏.

تنها کارگر باقی‌مانده در بالینش، با چراغی کم‌نور در دست، قدم به درون گذاشت نور زرد پیه‌سوز بر کف ‏مطب افتاد؛ بر روی پرتقال و نارنگی رهاشده و بر روی پیکر غرق در خون حضرت که زبان بریده‌اش روی ‏خاک افتاده بود کارگر چراغ را جلوتر آورد، خیره به چشم‌های باز و بیرون‌زده حضرت ماند و در حالی که ‏او را غرقه در میان خون می‌دید، همه‌ی حواس را جمع کرد‏.

ابتدا خواست تا فریاد بزند و جراح را از این درد باخبر سازد‏.

بعد که فوران خون از دهان حضرت را دید، با خود اندیشید باید ناراحت شود و صورتش را در هم فشرد و ‏فشاری به چشمانش داد تا اشکی جاری شود و در همین میانه ندایی از میان ستون فقراتش به قلب و قعر ‏تمام‌شدگی‌هایش لغزید و آرام‌آرام او را به بالای سر حضرت رساند تا بنگرد و در حالی که حضرت با ‏صورت بالا بدون هیچ تکانی در دست و پا افتاده بود و به غلیان خون و بازگشت در دهانش

سرفه و خرخر ‏می‌کرد، کارگر چند تکانه‌ی کوچک خورد و احساس خزیدن میلی را در تمام وجودش دید و لبانش چندی ‏از هم باز شدند و خندید‏.

فصل ششم

در تالاری تاریک و استخوانی، گنبدی پیچ‌درپیچ و مرطوب بر فراز خلأیی خاموش کشیده شده بود ‏دیواره‌های تالار از بی‌شمار سطح صیقلی، نازک و آینه‌گون ساخته شده بودند که در تاریکی، زوایای ‏یکدیگر را بی‌پایان بازتاب می‌دادند بر تن این آینه‌های عظیم، دو گونه تیرگی و روشنی خفته بود؛ لکه‌هایی ‏به تیرگی قیر کهنه و نقطه‌هایی به شفافیت و درخشندگی نوری زلال‏.

هیچ صدایی نمی‌آمد، اما دیواره‌های آینه‌ای آبستن جنبشی پنهان بودند‏.

ناگاه از شیارهایی نادیدنی، موج‌هایی تار و ضربان‌دار جاری شد؛ بسان ضرباتی سرد و لرزان که از بیرونی ‏دوردست می‌رسیدند و بر سطح آینه‌ها می‌کوبیدند‏.

با رسیدن نخستین موج، آینه‌ها لرزیدند و لکه‌ها بر سطح صیقلی‌شان جنبیدند تیرگی‌های ته‌نشین‌شده ناگهان ‏دهان گشودند، بلعیدند و پهن‌تر شدند لکه‌ای سیاه، چون جوهری کدر بر شیشه‌ای خیس، گستردگی یافت؛ ‏بر سطح آینه‌ها خزید، بازتاب‌ها را کدر کرد و سایه‌ای سنگین بر دیواره‌های استخوانی انداخت‏.

موجی دیگر وزید؛ این‌بار نرم‌تر اما نافذتر نقطه‌ای درخشان بر کنج یکی از آینه‌ها زیر فشار این لرزش تازه ‏بیدار شد نورش تاریکی را شکافت و بر شفافیت آینه افزود؛ لایه‌ای زلال و فروزان بر سطح صیقلی نشست ‏که انعکاس‌ها را تیزتر، عمیق‌تر و پیداتر می‌کرد اما با وزش تکانه‌های خشن‌تر بعدی، همان درخشندگی زیر ‏هجوم لکه‌های سیاه منقبض شد، پس کشید و به سوزنی کم‌رمق بر حاشیه‌ای باریک بدل گشت‏.

امواج دست‌بردار نبودند هر تکانه که از راه می‌رسید، حکمی‌تازه برای دیواره‌ها داشت، یکی از آنان لکه‌های ‏سیاه را چنان پهناور می‌کرد که سطح آینه‌ها را بپوشاند و درخشندگی زلال آینه‌ای دیگر را به نقطه‌ای ‏بی‌مقدار تقلیل دهد آینه‌ها و لکه‌ها خود اختیاری نداشتند؛ تنها شکلی را می‌پذیرفتند که آن لرزش‌های ‏پی‌درپی بر پیکرشان تحمیل می‌کرد تالار، لایه به لایه، با این جابه‌جایی تاریکی و روشنی محبوس در ‏آینه‌ها دگرگون می‌شد‏.

شیارهای استخوانی در خود پیچیدند و هزاران بازتاب تاریک و روشن در دل تالار آینه‌ها بر هم لغزیدند‏.

در همان دم، کودکی پلک‌هایش را بر هم زد نور خشن روز از شکاف چشمانش به درون خزید و موج‌ها ‏برای لحظه‌ای فروکش کردند لکه‌های متراکم و سطوح درخشان در تاریکی نرم میان دو استخوان گیجگاه ‏آرام گرفتند‏.

گاه تکانه از میان دیدنی آرام برمی‌آمد و بر گیجگاهش می‌نشست، تصویری کوتاه از پدری که هماره به ‏ضربتی محکم صورتش را کوفت و دوباره تکانه‌ای پدر را برابر سگی بزرگ تصویر داد که سگ با فریاد او ‏را از خود رانده است، آنجای در میان جمیع این تکانه‌ها بر روی تالار آینه هر تصویر مخابره شد و سر ‏کوچکی که تالار را در خود داشت تصویر بر آینه را از تجمیع تصاویر به درخشندگی صورت سگ و ‏تیرگی سیمای پدر نقش داد و هربار تصاویر در کناره دوباره لرزه دادند‏.

باری لکه‌ی سیاه درون تالار آینه‌ها با دیدن تصویر سلاخی که طمأنینه و آرام در حال ذکر ادعیه‌ای آسمانی ‏سر گوسفندی را می‌برید بزرگ و بزرگ‌تر شد، دوباره لرزه بر آینه از دیدن بر دوش پدری که هتاکش را ‏به تیغ تیز گردن زده است سیاهه را افزود و آخرش تمام آینه سیاه شد و دیگر چیزی برای دیدن نماند و در ‏همین میان بود که حضرت سرش را کمی‌تکان داد، نگاهش را به روبه‌رو دوخت و در میان آینه‌ها چیزی ‏برای خیال بیشتر از همان تصویر نجست و دوباره خوابید‏.

در میان بی‌شمار آینه‌ها و بازتاب‌های سرد، پیکری غرق در سکوت و رخوت بر کف استخوانی تالار افتاده ‏بود‏.

بالای سرش گنبدی مرطوب و شیاردار خم شده بود و زیر پایش، دیواره‌هایی از آینه‌های نازک و ‏درهم‌تنیده تا بی‌نهایت کشیده می‌شدند هیچ صدایی نمی‌آمد او آهسته از روی سنگ‌پایه‌های مرطوب ‏برخاست دستش را پیش برد؛ انگشتانش بر جداره‌ای کشیده شد که تصویر خودش را در هزاران جهت ‏متقاطع تکه‌تکه می‌کرد با هر گامی‌که برمی‌داشت، لکه‌های سیاه و نقطه‌های درخشان بر تن آینه‌ها ‏می‌خزیدند و کوچک و بزرگ می‌شدند‏.

او میان شیارهای استخوانی پیش رفت خطوط آینه‌ها نزدیک و نزدیک‌تر می‌شدند؛ به نظر می‌رسید دیواره‌ها ‏با هر نفس او، چند انگشت به درون می‌خزند زوایای آینه‌ها تنگ‌تر می‌شد شقیقه‌هایش شروع به ضربان ‏کرد جراح دست بر دیواره‌ها نهاد تا راهی بیابد، اما آینه‌ای دیگر جلوی رویش سبز شد سقف استخوانی ‏پایین‌تر می‌آمد و هوا میان آن‌همه سطح صیقلی، غلیظ و سنگین می‌شد اکسیژنی برای فرو دادن نبود؛ ‏حباب‌های هوا پشت حنجره‌اش گیر می‌کردند‏.

ناگاه بر سطح آینه‌ای که پیش روی او بود، لکه‌ای سیاه دوید و بازتاب جراح را بلعید‏.

چاقوی کوچک با تیغه‌ای برهنه بر روی خاک، در چند سانتی‌متری انگشتان کرخت حضرت رها شده بود ‏دست جراح که چاقو را کنار سبد جا گذاشته بود، بر سطح صیقلی برجسته شد‏.

صدا از میان شیارهای استخوانی بود یا از درون آینه‌ها برآمده که لرزشی سرد بر سنگ‌پایه‌های تالار کوبید:‏

جراح عقب کشید کمرش به آینه‌ای دیگر خورد در آن آینه، چهره خودش آشکار شد؛ اما جامه‌ای که بر ‏تن داشت، کتان سپید طبابت نبود، بلکه ردایی سنگین و آراسته بود که لبه‌هایش بر خاک می‌کشید، بر روی ‏شانه‌هایش دو نگین جواهری بزرگ و بر تخت سینه‌اش یاقوت بلورین داشت‏.

می‌خواستی این دهان بسته شود می‌خواستی سد آن واژه‌ها فرو بریزد تا تو بر آن بستر سنگی بنشینی‏.

جراح دست بر گوش‌هایش نهاد، اما صدا از پوست و گوشت می‌گذشت او مشتش را گره کرد و بر آینه ‏کوفت ترک‌های مویین بر سطح صیقلی دوید، اما تصویر نریخت؛ تکه‌تکه شد و در هر تکه، چشمانی ‏دورگه و پرخشم به او خیره ماندند فریاد زدند:‏

جراح خود را به دیواره‌ی مقابل کوفت شانه‌اش با سنگ‌پایه برخورد کرد و خرد شدن آینه‌ای زیر پایش ‏طنین انداخت به هر سو که می‌دوید، آینه‌ها پیش می‌آمدند بازتاب‌ها او را به محاصره درمی‌آوردند؛

در دیگری به دهان خون‌آلود حضرت نگاه می‌کرد بی‌آنکه قدمی‌پیش بگذارد،

در یکی پاهای حضرت را بی‌حس و در دیگری دستانش را بی‌رمق کرد.

و در دیگری بر تخت سنگی نشسته بود و موالیان در برابرش زانو می‌زدند‏.

نفسش بالا نمی‌آمد ریه‌هایش می‌سوخت مشت‌هایش خونی شده بودند و هر بار بر روی آینه‌ها می‌کوفت و ‏بر سطوح صیقلی خطوطی سرخ می‌کشید‏.

او پا پس می‌کشید، اما دیواره‌های استخوانی منقبض می‌شدند، تالار به اندازه‌ی تن او کوچک می‌شد، و ‏آینه‌ها بر سینه‌اش می‌فشردند‏.

ناگاه تمامی‌آینه‌ها به یک‌باره تیرگی محض به خود گرفتند صدا، این‌بار خشن‌تر و چون کوبش تبر بر ‏استخوان، در فضای تنگ تالار طنین انداخت:‏

بر دلش انداخته بودم که تو را بکشد و این کلام مسموم را خاموش کند‏.

تو فلجش کردی و با آنکه زبانه‌های آتش انتقام درون چشمانش به سرخی خون درآمده بود بازهم تو را ‏نکشت‏.

پس زبان خویش را برید و در خون خود غلطید تا تو را زیر بار این جنایت دفن کند و تو هنوز زنده‌ای‏.

دیواره‌های آینه‌ای یک‌باره فرو ریختند و بر سر و روی جراح آوار شدند تکه‌های آینه بر صورت و دهان و ‏لب‌هایش فرو رفته بود و در همین میان با فریادی خفه و دهانی باز از جا پرید‏.

هوا با سوزش به ریه‌هایش دوید نور کدر و بی‌رمق سپیده‌دم از شکاف سقف اتاقش بر صورتش افتاده بود ‏عرق سرد بر پیشانی و گردنش می‌ماسید دست‌هایش می‌لرزیدند؛ نگاهی به پنجه‌هایش انداخت، خونی بر ‏آن‌ها نبود دست بر صورتش کشید و تکه‌ای از آینه‌ها را در آن ندید‏.

کمی‌آن‌سو‌تر، بر کف خاکی مطب، پیکر بی‌حرکت حضرت در میان خونی کدر افتاده بود و کارگر، ‏پیه‌سوز به دست بر بالین او ایستاده بود و لبخند خفه‌اش را در تاریکی پنهان می‌کرد‏.

چشم‌هایش را بر هم مالید و تصویر محو شد، چند نفس عمیق کشید، کمی‌آب از روی کوزه خورد و وقتی ‏نزدیک آینه شد صورت حضرت را دید که با دهانی باز که خون از درونش می‌ریخت با زبانی الکن و ‏نامفهوم گفت:‏

جراح آب بر روی صورت و آینه ریخت و در حالی که عرق پیشانی با آب بر صورت ریخته‌اش مخلوط ‏شده بود به تالار فکر کرد و در خیال به یاد حضرت افتاد که دیشب او را تیمار کرد و حالا با دهانی دریده ‏بر روی تخت سنگی خود وامانده است به بلوایی جانگداز صورتش را چند بار در میان دستان فرو داد و با ‏خود زمزمه کرد:

روشنایی کدر سپیده‌دم از شکاف سقف اتاق بر حاشیه‌ی درگاه خط می‌زد جراح، کوزه‌ی سفالین را بر ‏زمین نهاد، قطره‌های آب از چانه‌اش بر خاک چکید و قدم به اتاق حضرت گذاشت‏.

کارگر رها کرده و رفته بود؛ نه پیه‌سوزی روشن بود و نه صدایی از کنج بنا می‌آمد‏.

بر بستر سنگی، حضرت تنها مانده بود دست‌های بی‌حس‌اش از دو سو بر خاک سرد کشیده شده بودند و ‏پاهای فلج‌اش چون دو شاخه‌ی خشک بر لبه‌ی تخت سنگینی می‌کردند، دهانش نیمه‌باز و آغشته به خونی ‏کدر و لخته‌شده بود و زبان باقیمانده‌اش چون تکه‌ای گوشت مرده و الکن بر کف دهان افتاده بود و تنها خرخری ضعیف از ‏شیارهای گلوگاهش بیرون می‌زد‏.

جراح بالای سرش ایستاد دست بر پیشانی سرد و مرطوب حضرت نهاد چشمان زرد و خون‌افتاده‌ی ‏حضرت بر حدقه چرخیدند و بر چهره‌ی جراح قفل شدند‏.

رگ‌های گردن حضرت با هر نفس کوتاه، چون کرم‌هایی تیره زیر پوست می‌جنبیدند‏.

آنگاه چشم‌هایش را آرام باز کرد، به چشم‌های جراح چشم دوخت و در حالی که به نشان تأیید چشم‌ها را ‏فرو بست، قطره اشکی که در گوشه‌ی چشم‌هایش اسیر مانده بود رها شد و از گوشه چشم تا روی گونه‌اش غلطید ‏جراح با دست اشک را بر صورتش پهن کرد و چشم‌هایش را باری بر هم گذاشت‏.

آینه‌ای کوچک، تیغه‌ای دستی، ماده‌ای برای بی‌حسی، سنگی برای تعجیل ‏و درفشی پولادی‏.

آینه را برابر چشمان حضرت گرفت انعکاس تاریک آینه و مسح پرفشار سنگ بر شقیقه‌ها و فشار سرنگ و ‏دارو، پلک‌های حضرت را سنگین کرد تن فلج‌اش بر بستر کشیده شد، اما چشم‌هایش هنوز نیمه‌باز ماندند و ‏لرزش خفیف حدقه‌ها نشان از بیداری درونی‌اش داشت جراح تیغه را بر پوست بالای گیجگاه نهاد، شکافی ‏دقیق بر بافت سخت داد و با لبه‌ی درفش، استخوان کاسه‌ی سر را آرام کنار زد‏.

با شکافته شدن استخوان، عمق تالار آینه‌ها را دید که در گنبد استخوانی می‌تپید‏.

در عالی‌ترین نقطه‌ی گنبد، جایی که تمام شیارها و اعصاب به هم می‌رسیدند، توموری سیاه، گره‌خورده و ‏پهن‌شده بر دیواره‌ها خفته بود‏.

غده، خود از ته‌نشین شدن همان لکه‌های کدر و جوهرهای سیاهی مجسم شد که سال‌ها تکانه‌های بیرونی بر ‏آینه‌ها نشانده بودند؛ لکه‌ها بر هم انباشته شده، لایه‌به‌لایه بافت یافته و به این جرم تیره بدل گشته بودند‏.

در مرکز این غده، رگ عصبی ضخیمی‌بیرون زده بود که مانند شلاقی کوتاه، محکم و ضربان‌دار بر ‏دیواره‌های آینه‌ای می‌کوبید‏.

با هر ضربت این شلاق، لرزشی در تمامی‌تالار می‌افتاد و هم‌زمان بر روی بستر، تن حضرت انقباضی تند به ‏خود می‌گرفت، رگ چانه‌اش می‌پرید و حباب‌های خون بر کنج لبانش می‌ترکیدند‏.

تومور بر بلندترین فراز تالار پهن شده بود و بر آینه‌های زیرین فرمان می‌راند‏.

به روی تالار خطوط دقیق و هندسی کنده می‌شد که با ضربت همان شلاق حفر کرده بود تیغه‌های نوری ‏بر سطح صیقلی می‌دوییدند و جدول‌هایی از اعداد و فرمول‌ها را می‌ساختند آینه، تصویر چرخ‌دنده‌هایی ‏عظیم، کوره‌های ذوب و کلاهک‌های فلزی سنگین را بازتاب می‌داد که با دقتی والا طراحی می‌شدند تا ‏شهری را در یک دم به خاکستر بدل کنند تومور شلاقش را بر اعصاب حس‌سوزی می‌کوفت تا هیچ ‏لرزشی در دست طراح نیفتد و چرخ‌دنده‌ها بی‌نقص بچرخند مدام بالا نعره می‌زد، شلاق بلند می‌کرد تا ‏کسی نطقی نکشد، آینه‌ای تکان نخورد و کسی حواس طراح را پرت نکند آنجا که همه را مسکوت ‏می‌داشت، در تلاطم وجود خواستن او بود که اولین کلاهک در میان اولین سوله ساخته و پرداختنش آغاز ‏شد‏.

در همان دم که تیغه‌ی جراح در لایه‌ای عمیق‌تر از استخوان فرو می‌رفت، حضرت تکان سختی بر بستر ‏خورد چشم راستش کاملاً باز شد و به سقف دوخته شد‏.

در آینه‌ای دیگر، تومور سیاه ترازویی از تراشه‌های سنگی قرار داد تصویری بر سطح صیقلی نقش بست

‏دست‌هایی نانی به گرسنه‌ای می‌دادند و دستانی دیگر زخمی‌را مرهم می‌گذاشتند اما درست در کنار هر ‏قطره نان و مرهم، ترازو سنگینی کار را اندازه‌گیری می‌کرد تومور شلاقش را بر پشت این تصویر ‏می‌کوفت؛ هر بخشش و هر مهار رنج، تنها زمانی از دیواره‌ها عبور می‌کرد که کفه‌ی ساخته‌شده از دوده‌های ‏سیاه بر طرف دیگر ترازو سنگینی می‌کرد‏.

در دیواره‌ای بالاتر، آینه‌ها تصویر برج‌هایی غول‌پیکر را بازتاب می‌دادند که سنگ بر سنگ بالا می‌رفتند و ‏ابرهای سیاه را می‌شکافتند خطوط نوری از دل تومور بیرون می‌زدند و طرح‌های عجیب و باورنکردنی ‏گنبدهای شیشه‌ای بر سطح سیاره‌های دور و ملک‌هایی بی‌همتا در دورترین کهکشان‌ها و ماشین‌های پرنده را بر دیواره‌ها ‏رسم می‌کردند

در همان حال، بر کف همان آینه‌ها و زیر پایه‌های همان برج‌های بلند، شیارهای تنگی کنده ‏شده بود که در آن‌ها پیکرهایی در قفس‌های فلزی، میان لجن و رطوبت می‌لولیدند تومور شلاقش را مدام ‏بر ارتفاع برج‌ها می‌کوفت و چشم از قفس‌های پایین برمی‌گرفت فرمان می‌داد تمام برج را بر دوش ‏می‌گرفتند و به شلاق توأمان سالار می‌دویدند و سالار در حالی که بر روی اریکه سوار می‌رقصید شعر ‏مستانه‌ای می‌خواند که آواز پیشرفتن انسان بود‏.

تومور سیاه، تمام حیات را به وزنی تقلیل می‌داد درختان، چهارپایان و انسان‌ها بر سطح آینه‌ها حرکت ‏می‌کردند؛ برای هرکدام ترازویی در میان بود بعد در دل نوع خویشتن هم متر را می‌آفرید، میزان را میدان‌دار ‏می‌کرد، شاقول به دست اتباعش می‌سپرد و هر روز در هزارتو برایشان دسته‌دسته‌ها می‌ساخت و از این بودن ‏دسته‌های بسیار بر ازدیاد خویشتن می‌بالید

حالا که او هزاری از این ترازوها را ساخته بود، نمودارهای ‏بزرگی برپا کرد و در میان تالار آینه‌ها تصاویر را نقش داد و در دل نمودار هر کس را به طبقه‌ای از آن هرم ‏چسباند و آخرش شلاق سالار بر این نمودارها فرو ‌آمد و رج‌به‌رجشان را به کاری گماشت‏.

بر بالای تمام این سطوح، قانون اصلی غده‌ی سیاه حک شده بود با خطی خوش و خوانا با لایه‌ای از طلا و ‏نگین‌هایی از زمرد و برلیان کبود نوشته بود:‏

تومور سیاه در حالی که عاشقانه نام سالار را دوست داشت خود را برترین گره تالار می‌دانست و با ضربات مدام شلاق، آینه‌های فرودست را خرد می‌کرد ‏تا تنها بازتاب قد خویش بر کل گنبد بیفتد و آن‌قدر این تصویر جمود بر تار و پود تمام تالار افتاد تا همه با ‏شادی بیشتر تنها تصویر سالار را مخابره کردند و اویی والاتر از دیگران رفت که بیشتر تصویر او را کشید‏.

جراح، درفش استخوانی را استوارتر در دست فشرد از شکاف جمجمه، بوی تند و گرم خون با رطوبت ‏آینه‌ها می‌آمیخت حضرت بر بستر سنگی، زیر دست جراح، هنوز نفس می‌کشید؛ سینه‌اش با لرزش بالا ‏می‌آمد و چشمانش در میان این شکافتن و دیدن، باز و بی‌حرکت بر تاریکی سقف خیره مانده بود تومور ‏شلاق‌به‌دست در عمق گنبد می‌تپید و جراح چشم بر زوایای تازه‌تری از این مغاک دوخته بود‏.

جراح از کوزه کمی‌آب خورد و در آینه‌ی رودررو صورت سالار را دید با لبخندی محو که آرام‌آرام به تقلید از زبان حضرت ‏می‌خواند:‏

در میان گفتن لحنی با تمسخر داشت و بعد از اینکه جمله را گفت تکرار کرد:‏

خلاصش کن این تاج برای تو است شلاق را هم به خودت خواهم داد‏.

جراح به صورت سالار در میان آینه ریزتر شد، به انحنای میان چشمانش چشم دوخت باریکه‌ای از چروکی ‏عمیق زیر چشمانش بود و در حالی که به همان چروک عمیق نگاه می‌کرد، آنجا که صورت بالا آورد و ‏چشمان را دید، چشم خودش در آینه نمایان شد و به دیدنش باری تکانه خورد، عقب نشست چند نفس ‏عمیق کشید، بعد صورتش و دست‌هایش را که کمی‌خیس شده بود پاک کرد و دوباره به بالین حضرت ‏رفت که بی‌صدا در جای خود مانده بود ابزار در دست روی جمجمه باز تیغه‌اش را چند میلی‌متر ‏فروتر برد؛ لبه‌ی سرد فلز به مرز تیرگی غده نزدیک شد، درست در جایی که رگ کلفت شلاق بر تن ‏آینه‌ها گره می‌خورد‏.

هنوز تیغه به بافت تومور نرسیده بود که غده تکانی ناگهانی به خود داد رگ شلاق چون ماری که به زخم ‏شمشیر شکارچی زخمی‌شده باشد منقبض شد، خود را بر دیواره‌ی گنبد کوفت و موجی سنگین از لرزش را ‏در طول تمامی‌شیارهای استخوانی روان کرد‏.

تالار آینه‌ها زیر ضرب این تکانه دهان گشود دیواره‌ها به هم آویخته شدند و صدای خرد شدن هزاران ‏بازتاب نازک در فضای استخوانی پیچید بر روی بستر سنگی، تن منجمد حضرت ناگهان به بالا جهید؛ ‏ستون فقراتش چون کماتی کشیده شد، فک آغشته به خونش قفل گردید و رعشه‌ای سهمگین در اندام ‏افلیجش افتاد حباب‌های سرخ و کدر با هجوم از گلوگاهش بیرون پاشیدند و حدقه‌های چشمانش تا سپیدی ‏برگشتند‏.

جراح دست از تیغه کشید درفش را بر جدار جمجمه استوار کرد و دست دیگرش را بر پیشانی داغ و لرزان ‏حضرت فشرد فشاری که بر جمجمه می‌آورد، سنگینی استوار دستش و درنگ سرمای انگشتانش بر پوست ‏کشیده‌شده، تنها وزنه‌ی مهار این تلاطم بود، خودش هم می‌دانست کاری از دستش بر نمی‌آید و تنها در میان ‏تکانه‌های او تکانه‌ای خورد و در حالی که حضرت زبان بریده‌اش را با فشار دندان‌ها روی هم زخمی‌‏کوچک زد، قطره اشک حک‌شده در گوشه‌ی چشمان جراح در حال ترکیدن بود که نفس عمیقی کشید و ‏قطرات به میان چشم بازگشتند و دریای لزج چشمانش را دوباره ساختند.

آرام‌آرام، ضربان شدید رگ گردن ‏فروکش کرد، تن حضرت به زیر وزن دست جراح بازگشت و سینه‌ی شکافته‌اش با نفس‌هایی بریده اما ‏مداوم به بالا و پایین لغزید‏ و بدین‌سان بود که لرزش‌های دیوانه‌وار سالار دیوانه‌تر و عریان‌تر شد؛

همه سیاهی را بیدارتر و عریان‌تر ‏کرده بود تومور سیاه، خشمگین از تهدید تیغه، شلاقش را وحشیانه‌تر بر تارک تالار کوفت تا پرده‌های تازه ‏و عریان‌تری بر پیش بنشینند و میانه‌دار این حرمسرای بزرگ باشند‏.

بر پهنه‌ای عظیم از آینه‌های تاریک، تصویر دادگاه‌ها مجسم بود ترازوهای سنگی پهن شده بودند و انسان‌ها ‏بر کرسی‌های بلند نشسته بودند به میان آیین انتقام سرودی را بر قباله‌ای مطهر می‌نوشتند؛ چوبه‌های دار یکی ‏پس از دیگری برپا می‌شدند و نه تنها گردن انسان‌ها، بلکه سگ‌ها، اسب‌ها و خروس‌هایی که خطا کرده ‏بودند در طناب‌های دار تاب می‌خوردند سنگسارها چون جشنی ملی برپا بود؛ آتش انتقام را در میان ‏کوره‌ای سالار روشن می‌کرد و پس از چندی یکایک آینه‌ها به حرکت دوار خویش درون تالار باد میان ‏کوره می‌انداختند و آتش را بزرگ و وسیع‌تر پیش می‌بردند تا جایی که همه تالار را آتش می‌زد و حتی ‏خود غده را هم می‌سوزاند‏.

سالار امر کرد و آتش را کم کردند آتش کوچک اما دوباره برپا شد و به ساختن حصری بزرگ، هر بار ‏دوباره در میان غلتیدن در انتقام، هزاری به حصر درس بیشتر دریدن دادند و دریدگی میدان‌دار بود آینه‌ها ‏تصویر دالان‌های تاریک و سلول‌های نمور را بازتاب دادند سالار در اتاقی تاریک در میان سکوتی که خود ‏ساخته بود هر بار ساعت تازه‌ای ساخت که منظم پیش رود و حالا ساعتش در میدان بود؛ اتاق‌های تجاوز ‏سپید بر روی ماه مجرمان، قفس‌های آهنین برای آرام‌آرام تزریق جنون در جان بی‌جانان و نقشه‌کشیدن‌های ‏طولانی در شب برای از پا درآوردن حریفان، همگی بسان ساعتی می‌چرخید، نبض می‌زد و به گردش درمی‌‏آمد و در این هزارتو هر کس ساعت خویش را ساخت و بر دست قربانی خویشتن کرد، روزی به کنکاش، ‏کودکی را به میان بازی و در زندانی بی‌عفت کردند و فردا به چوب دانایی آنچه بر او رفته بود به شلاق ‏بستند و حال باز هم سالاری در خانه‌ای در حال ساختن ساعت تازه‌ای آمده است‏.

به میان هزارتو در میان آینه‌ها که همه جا را سیاهه‌های بی‌شمار گرفته بود، جراح تصویر بی‌شماری از ‏کک‌هایی را دید که همه دنیا را بلعیده بودند و یک یک‌شان از میان یک کارخانه بیرون آمدند به دل این هزارتو ‏در دل میلیون از آنان یک کفشدوزک نشسته بود، او از یکسانی میان‌شان گفت، از دوده نشسته‌ بر بال‌هایشان ‏دست چندی از کک‌ها را به نزدیک کوچکی آینه‌ای که کمی‌شفاف بود برد و با شاخک‌های کوچکش ‏غبار سیاهه را کنار زد و قرمزی بالشان را نشانشان داد به نشانش بود که کک‌های سیاه با هم در کسری از ثانیه او ‏را بلعیدند و حالا تمام آینه‌ها در میان همان سیاهی مانده است و من کفشدوزک‌ها را می‌بینم که اگر قرمزی ‏بر روی بال‌هایشان نمایان است خویشتن دوده از روی آینه‌ها می‌گیرند و بال‌ها را سیاه خواهند کرد‏.

به همین میانه بود که سالار با طومارهایی بلند و بی‌پایان در دست، اورادی را نوشت و داد تا تمام کک‌ها ‏آرام بخوانند و لقلقه کنند که همه حقیقت همین وجود آنان است و حالا همه اوراد این طفل را می‌دانند و بر تارک ‏نام انسان سر می‌سایند که والاترین ارزش روشنگرترین کک‌ها که خویشتن بال‌هایش را سیاه کرده،

تیغه پولادین در میان انگشتان جراح استوار شد لبه‌ی سرد فلز، زاویه گرفت تا درست بر بیخ گره تومور و ‏رگ کلفت شلاق بنشیند و آن جرم تیره را از گنبد استخوانی جدا کند‏.

در همین میانه که تیغ به بافت مرزی رسید، تالار آینه‌ها چهره افکند و دوباره رخ نمایان کرد‏.

دیواره‌ها عقب نشستند و صفوفی بی‌انتها از میان سطوح صیقلی بیرون خزیدند آنان که روزگاری در تاریکی ‏مغاک، این نگاه ازلی را ستوده بودند، حالا همه با هم رژه می‌رفتند پدران جدید دست بر سینه نهاده بودند؛ ‏مادران تازه با عباهای گلی‌رنگ و تسبیح‌های استخوانی پیش می‌آمدند؛ موالیان، کارگران و آنان که بر ‏آستانه‌ی بنا گرد آمده بودند، قطار به قطار صف کشیدند‏.

آنان بر دوش خویش هدیه‌ها می‌آوردند: تاج‌هایی بافته‌شده از خارهای درخشان، طبق‌هایی پر از زمرد و ‏بلور، سینی‌های سنگین قربانی و حمایل‌های زربفت که بوی خون و عطر تند اساطیر باستان را می‌داد‏.

سالار، از میان اعماق غده، چهرۀ خود را در تمام آینه‌ها تکثیر کرد؛ چهره‌ای که صورت خود جراح، ‏صورت حضرت، و سیمای پدران و مادران را در هم می‌آمیخت لبان سالار در آینه‌ها جنبید و نجوا چون باد ‏میان شیارها پیچید:‏

تو می‌توانی خدایی پاک‌تر، داناتر و عادل‌تر باشی تنها ببر و حکمرانی را آغاز کن‏.

جراح، در میان این راهپیمایی عظیم و طبق‌های درخشان هبه‌ها، دستش بر تیغه خشک شد‏.

نگاهش در زاویه‌ی آینه‌ها چرخید او در چشم‌های پدر، در تمنای مادر و در دست‌های درازشده‌ی موالیان، ‏همان تشنه‌کامی‌کهنه را دید‏.

تاج را آماده در دست داشتند، دیبا را برایش آهار زدند و به یمن حضور جراح چند یاقوت تازه بر آن ‏کاشتند و همه دست به سینه در انتظار قدوم مبارک و قدسی او نشستند و فرمان بردیدن سالار در میان ‏همهمه‌شان می‌پیچید:‏

‏ارباب، شما می‌توانید ما را خلاص کنید و این یوغ را از گردن ما بدرید‏.

جراح شلاق در دستان سالار را دید، هزارتویی از هزاران درد در میان آینه‌ها را چشید، به دل تمام روزها ‏همه‌ی سرهای بریده را دید و حتی برخی از موالیان در میان پوستین قربانی‌ها با صورت یکی از سر‌بریدگان ‏بر روی پیش آمدند و واپسین کارگر در حالی که صورتش را در میان شمایل گوسفندی سر‌بریده کرده بود گفت:‏

‏شما پایان بریدن این سرهای بی‌گناه خواهید بود، ببرید و تاج را بر سر نهید‏.

در همین میانه و در حالی که جراح گوش‌هایش سرخ و چشمانش با رگه‌های بسیار که به بنفش می‌زد احاطه ‏شده بود، تیغه را عقب کشید‏.

درخشش فدیه‌ها بر آینه‌ها کدر شد، صفوف رژه‌روندگان محو گردید و سالار در میان لکه‌های سیاه پس ‏نشست جراح درفش تیز را کنار گذاشت استخوان شکافته‌ی کاسه‌ی سر را آرام بر جای خویش برگرداند، ‏پوست گیجگاه را روی هم آورد و با مرهمی‌کهنه و صمغ درخت، شکاف را فروبست‏.

سپس، ماده‌ای تسکین‌دهنده بر شقیقه‌های حضرت مالید پلک‌های سنگین و لرزان حضرت کاملاً بر هم ‏افتادند و تنش در بی‌خبری عمیقی فرو رفت جراح دست‌های فلج او را روی کتان سپید مرتب کرد، ابزارش ‏را در توبره ریخت و بی‌آن‌که کلامی‌بر زبان آورد از درگاه مطب بیرون رفت و حضرت را در سکوت بنا ‏جا گذاشت‏.

خارج از اتاق، بر صحن حیاط سنگی، خورشیدِ عصرگاهی خطی بی‌رونق بر خاک کشیده بود‏.

بر روی تکه‌چوبی فرسوده و موریانه‌زده که در کنج دیوار رها شده بود، سوسکی سیاه و درشت می‌خزید ‏یکی از بال‌پوش‌هایش کج و خردشده بود، گویی پیشتر زیر پایی سنگین له شده و فشاری استخوان‌سوز را ‏چشیده باشد پاهای بندبندش با ناهماهنگی و کشش کندی بر زبری چوب می‌کشیدند؛ تن سیاهش ‏لنگ‌لنگان جابه‌جا می‌شد، اندکی می‌ایستاد، شاخک‌های شکسته‌اش را در هوا می‌لرزاند و باز به پیش ‏می‌رفت‏.

سوسک از لبه‌ی چوب بر خاک سرد حیاط افتاد بر شکم چرخید، با تقلایی طولانی خود را بر پا ساخت و ‏رو به سوی درگاه نیمه‌باز مطب خزید‏.

آرام و بی‌صدا، از شیار سنگ‌های کف گذشت خط باریکی از غبار پشت سرش بر جای می‌ماند از پایه‌ی ‏تخت سنگی بالا رفت؛ از انحنای چوبین و سرد بستر افتان و خیزان گذشت و به روی کتان سپید رسید‏.

حضرت بر بستر افتاده بود تنش بی‌حرکت بود، اما حواسش در میان لایه‌های تاریک بی‌حسی، جرقه‌هایی ‏پراکنده می‌زد‏.

سوسک بر سینه‌اش خزید حضرت لرزش پاهای کوچک و خاردار موجود را بر پارچه حس کرد کمی‌‏بدنش مورمور شد؛ وزنی بی‌مقدار اما ملموس بر تنش حرکت می‌کرد‏.

سوسک بالا و بالاتر آمد؛ از گودی گلوگاه گذشت و بر خط چانه‌اش نشست‏.

وحشتی سهمگین در تاریکی جمجمه‌ی حضرت بیداد می‌کرد و فریاد می‌کشید‏.

او لرزش شاخک‌ها را زیر لبان الکن و خون‌آلودش حس کرد در پندار خردشده‌اش، باور داشت که این ‏موجود سیاه، فرستاده‌ی انتقام است؛ حشره‌ای از قعر همان مرداب مرده که آمده تا از شکاف دهان بی‌زبانش ‏به درون بخزد، حنجره‌اش را بجود، مجرای تنفسش را ببندد و او را در حسرت آخرین نفس خفه کند او را ‏دست بزرگ انتقام همه‌ی بی‌زبانان و زبان‌داران، بی‌مکانان و مکان‌داران و تقاص شلاق‌ها و قفس‌ها می‌دید‏.

حضرت با تمام وجود خواست فریاد بکشد خواست کارگر یا جراح را صدا بزند، تنش را بر بستر بکوبد یا ‏دست بی‌حس‌اش را بالا بیاورد و آن سیاهه‌‌ی لنگان را بپراند اما هیچ اندامی‌فرمان نبرد فک شکسته و زبان ‏بریده‌اش تنها خلوتی از خرخر خاموش بود و توانی برای برون دادن نداشت چشم‌هایش زیر پلک‌های ‏فروافتاده، دیوانه‌وار به هر سو می‌دویدند و سینه‌ی منقبض‌اش قفل شده بود‏.

از کنار لبان دریده گذشت، بی‌آن‌که درنگی کند یا نگاهی به دهان باز او بیندازد به حرکتش ادامه داد؛ ‏سوسک تنها سنگ‌پایه‌ای برجسته می‌دید که باید از آن می‌گذشت از فراز گونه‌ی حضرت رد شد، بر زبری ‏ریش‌های فکش خزید، از بالین سنگی پایین رفت و در شکاف تاریک دیوار پشت تخت گم شد‏.

زمان لایه به لایه گذشت؛ بسان گذر خورشید بر زمین، آرام اما منظم می‌گذشت‏.

حضرت ساعتی به سقف نگریست، ساعتی به یکی از سنگ‌های دیگر سقف نگریست و ساعتی به یکی ‏دیگر از سنگ‌های سقف نگریست و به چرخش نور خورشید دوباره صبحگاهان تا ظهر فردا سقف را ‏نگریست در میانه‌اش باری جراح به اتاقش آمد و تیماری بر زبانش گذاشت، زخمش را با وارسی و ‏داروهای لازم را به دهانش ریخت و کماکان حضرت سقف را می‌دید و تا چندین سنگ دیگر را هم کشف ‏کرده بود‏.

به گذر زمانی که کش آمد و منظم گذشت، آرام‌آرام، سوزش بادی باریک که از شکاف دروازه می‌آمد، بر ‏پوست صورت حضرت نشست بوی خاک نم‌خورده و رطوبت خنک عصرگاهی در بینی‌اش پیچید و حسی ‏عریان در وجودش لمس کرد که برایش خاطره‌ی بیشتری از پیشترها را می‌ساخت؛ آنجا که هنوز اولین ‏تصویر را مادرش نساخت و پدرش رنگینش نکرد و در این حال و هوا به یاد کوچک یکی از خاطرات، ‏عرق سردی بر پیشانی‌اش نشست‏.

قطره‌ی عرقی که بر شقیقه‌اش ته‌نشین شده بود، بر شیار پوست سُر خورد غلتید، از میان چروک گونه ‏گذشت و درست به گوشه‌ی چشم نیمه‌بازش رسید سوزشی تند و شور، چشمش را سوزاند‏.

در میان آن سوزش و تاریکی سیال، ناگهان نبضی کوچک در اقصا نقاط پیکرش زد‏.

پایین، بر کف سنگی تخت در امتداد مسیر حرکت پارچه‌ی کتانی که تنش را پوشانده بود و به لابه‌لای ‏دستی که بسان طنابی آویزان مانده بود، نوک انگشت سبابه‌اش لرزشی خفیف کرد انگشت، اندکی منحرف ‏شد، خاکی را زیر ناخن جمع کرد و تکانی بی‌رمق خورد چشم بر سقف، به لابه‌لای بندهای سنگ، دانه‌ای ‏سرخ دید؛ چنان کوچک که می‌شد با ذره‌ای رنگ خشک‌شده اشتباهش گرفت و او در میان قرمزی مانده ‏بر سقف، بال‌های کفشدوزکی را دید که از هم در حال گشودن است‏.

فصل هفتم

در شکاف تنگ میان دو تخته‌سنگ تیره، ساقه‌ای از اعماق خاک سرد سر برآورده بود سنگ از هر سو ‏فشرده بود؛ توده‌ای از صخره که سینه‌ی زمین را با فشار باز می‌کرد و راه نفس را مسدود می‌کرد در تاریکی متراکم، ‏ریشه‌ها بی‌وقفه کورمال‌کورمال پیش می‌رفتند، بر لبه‌های تیز سنگ می‌ساییدند، پوست می‌دادند و در میان ‏دانه‌های درشت خاک چنگ می‌زدند تا به رطوبتی اندک برسند هر رشته از خویشتن می‌گذشت، به شکافی ‏تازه تن می‌داد، پوسته‌ی خویش را می‌درید و باز پیش می‌رفت؛ چنگ در تاریکی، اصرار بر ماندن، و ‏پیوستن به جریانی که در اعماق زمین جاری بود‏.

بر فراز خاک، ساقه رو به روشنایی کشیده می‌شد و برگی می‌گشاد باد بی‌پناه از راه می‌رسید، ساقه را تا ‏آستانه‌ی خاک و شکستن خم می‌کرد، اما تار و پود گیاه دوباره بالا می‌آمد گرما بر سطح برگ می‌نشست، ‏رطوبت از پهنه‌ی آن تبخیر می‌شد، ریشه‌ها در ژرفا عمیق‌تر ریشه می‌دوانند و گرهی تازه شکل می‌گرفت در ‏تمام این کشاکش، تن کوچک گیاه در یک میل یگانه امتداد یافته بود؛ میلی که در هر سلول، در هر رگ ‏تنیده بر برگ و در هر قطره شیره‌ی جاری، تکرار می‌کرد سرود زندگانی را‏

بر نوک یکی از برگ‌ها، زنبوری فرود آمد پنجه‌های ریزش بر بافت گیاه چنگ زدند، بال‌ها جمع شدند و ‏شکم کوچکش به نرمی‌حیات می‌تپید او نیز از راه رسیده بود؛ از میان هوا، از مسافتی دور، با همان ‏اضطراب مبهم برای یافتن و ماندن

ساقه در جست‌وجوی روشنایی بالا می‌رفت، زنبور در جست‌وجوی گل ‏در هوا می‌گشت، ریشه در خاک پیش می‌رفت و رگ در زیر پوسته‌ی بال می‌دوید باد از دامنه می‌گذشت و ‏برگ از این تلاقی نفس‌ها می‌لرزید در این تقاطع، خطی میان جان گیاه و تن زنبور نبود و هر دو بر یک ‏نوا، بر یک ضرب، خود را به جریان هستی پیش می‌بردند و به تلاطم سنگین همی‌رنج زندگی میرقصید‏.

به همان دم، از دوردست، صدایی سنگین برخاست؛ صدای گام‌های شتابان، صدای نفسی گسسته، صدای ‏پیکری که خود را از شیبی تند بالا می‌کشد کارگر می‌دوید سنگ‌ها از زیر پاهایش می‌گریختند، خاک به ‏اطراف پاشیده می‌شد، عرق از پیشانی‌اش فرو می‌چکید و سینه‌اش برای جرعه‌ای هوا بالا و پایین می‌رفت ‏ماهیچه‌ها بر استخوان‌ها کشیده می‌شدند و او نیز، با همان خواهش پر تکرار، با همان تپش تند در ‏رگ‌هایش، پیش می‌آمد گامی‌دیگر در پیش بود و کف پا فرود افتاد‏.

ساقه زیر وزن تن شکست رشته‌های سبز در هم دریده شدند، گلبرگ‌ها در خاک فشرده ماندند و بال زنبور ‏در میان سنگ و کفش گیر افتاد تن کوچکشان از حرکت باز‌ایستاد و رقاص زندگی بر روی بالینشان ‏میخکوب ایستاده بود که کارگر باز هم دوید و حتی به خاطر نداشت که سرود زندگی را باری دیده یا شنیده ‏است‏.

گام‌های کارگر ادامه کرد و از سنگلاخ‌ها گذشت خاک‌ریزها زیر پاهایش خرد می‌شدند و گرد سرخ ‏زمین بر زانوهایش می‌نشست او می‌دوید؛ از ترس آن حجم خاموش که در مطب سنگین پشت سر گذاشته ‏بود ریه‌هایش می‌سوخت، هوای سرد به تارهای گلویش چنگ می‌زد و قطره‌های درشت عرق از ‏شقیقه‌هایش بر روی سینه‌ی خیس‌اش می‌غلتیدند سنگ‌ها می‌گریختند و او بی‌وقفه پیش می‌رفت تا به ‏حاشیه‌ی جنگل و ردیف مسافرخانه‌ دوستان برسد‏.

پدر بر ویلچری چوبی، با زانوهای خشکیده و شانه‌های افتاده، خیره به نقطه‌ای نامعلوم نشسته بود؛ مادر، با ‏عبای چرکین گلی‌رنگ و تسبیحی که با وصله و پینه بهم چسبانده بود در کنج تاریک دالان نشسته بود و ‏لب‌های چروکیده‌اش بی‌انقطاع در نفرینی پنهان می‌جنبید پیرامونشان، پدران جدید با رداهای آراسته، ‏کارگران تن‌سوخته و موالیان در میان راهرو فشرده بودند‏.

کارگر از درگاه به درون خویشتن را سراند نفس‌نفس‌زنان، دست بر زانو نهاد و پیش از آنکه خاک از تنش ‏بتکاند، واژه‌ها را بی پروا به میان جمعیت پرتاب کرد:‏

زبانش در دهان تکه‌تکه شده و دست و پایش هم که فرمان نمی‌برند‏.

موالیان شوکه شده به کارگر و پس از آن به پدر و مادر حضرت نگریستند و به جای کارگر وحشت به ‏درون ستون فقراتشان لغزید‏.

یک لحظه، نفس‌ها در سینه‌ها حبس شد و با لبخند کوتاهی بر لبان پدر حضرت طوفانی بزرگ در میان ‏جمعیت آغاز گشت موالیان به دیدن لبخند خشک مانده بر گوشه لبان پدر حضرت سینه‌های حبس شده از ‏هوا را بیرون دادند و کارگر مقطع گفت:‏

همهمه آغاز گشت گرداب برخاست؛ صدایی از پس دیوارها در میان ستونهای تالار پیچید‏.

یکی از پدران جدید از میان صف بیرون پرید، ردایش را بر تن تکاند و با چهره‌ای برافروخته فریاد زد:‏

‏تاج خالی است اگر او افتاده، باید پیش از آنکه دیگری دست ببرد، تخت را از آن خود کنیم دنیا به قانون ‏ما نیاز دارد باید او را بر سر چوبه‌ی دار بکشیم تا هیچ مدعی و میراث‌داری برای این تاج نماند‏.

پدر بر ویلچر خود جابه‌جا شد نگاه ماتش برقی از خشم کهنه گرفت؛ خواست چیزی بگوید، اما صدایش ‏در گلو خفه شد تنها با دست لرزانش تکانه‌ای به چوبه دسته ویلچر انداخت‏.

موالیان و کارگران اما هجوم در میانشان رقصان بود؛ صداهایشان در هم آمیخت:‏

دار کم است باید پاره‌سنگ به دست بگیریم و در میان میدان شهر، تکه‌تکه‌اش کنیم تا تقاص هر تازیانه ‏پس داده شود‏.

مادر خزش کوتاهی بر کشاله رانش افتاد و یک تکانه‌ی کوچک بر وجودش نشست و به سیمای بر افروخته ‏موالیان چشم دوخت‏.

پدر جدیدی دیگر، با چهره‌ای سرد، میان جمع گام برداشت و دست‌ها را بالا آورد:‏

نه به این روش نباید او را کشت این کار خلاف اصول اخلاق است ما باید میز قضاوت را برپا کنیم ‏او را بر تخت دادگاه بنشانیم، جرم کلامش را بشماریم، حکم رسمی‌صادر کنیم و سپس، در برابر دیده‌ی همگان، جزایش دهیم تا همه بدانند قانون از خاک ما برمی‌خیزد‏.

مادر از کنج دالان برخاست عبایش را روی سر کشید، با گام‌های بلند و استوار جلو آمد و نگاهی عاقل اندر ‏سفیه به کارگر و پدران انداخت صدایش از ته چاه سالیان برآمد که گفت:‏

او فرزند من است در وجود من قد کشیده است با شمایان زیسته و زندگیتان را جلا داده است آنچه از ‏همزادی در میانتان نیست از عقل که هست اگر امروز او را بکشید، ریشه‌ی این خاندان را در خاک ‏کشیده‌اید، ریشه‌ی نام خویشتنتان را از میان برده‌اید‏

یکی از پدران جدید نزدیک‌تر رفت، دست بر شانه‌ی مادر گذاشت و با نوایی نرم نجوا کرد:‏

شما مادر همه‌ی ما هستید شما بهتر می‌دانید این قبیله بدون وجود افسانه‌ی شما یتیم می‌ماند اگر تخت ‏خالی بماند، کلامتان بی‌صاحب می‌شود شما رهبر فردای مایید؛ شما به نجوا خواندن توان حفظ این تخت را ‏خواهید داشت و بگذارید این کالبد بی رمق بهای تولد دوباره‌ی ما باشد‏.

مادر خیره ماند تسبیح استخوانی‌اش را در مشت فشرد؛ دانه‌ها به هم ساییده شدند نگاهی به پدر نشسته بر ‏ویلچر انداخت، نگاهی به چهره‌های تشنه‌ی موالیان دوخت، و سرانجام، سر را بالا گرفت و گفت:‏

پدر بر ویلچر در حالی که دست و پایش را تکان میداد دهان را با فشار بسیار باز کرد و در حالی که تف مانده در ‏دهانش به گوشه های لبش کف کرده بود و مایعی غلیظ دهانش را به هم چسبانده بود گنگ و ‏نامفهوم گفت:‏

من خبر دارم که از آمدن ما تا به حال ذره‌ای هوا در جهانمان بازگشته و میگویند دنیا رو به بهبود است‏.

تازه میتوانیم در همین روستا تاج را تازه کنیم و اینجا جهانمان را بسازیم‏.

مادر حضرت در حالی که صورتش را فراخ و باز به سوی جماعت میچرخاد گفت:‏

تاج کیانی ما طالب بزرگی، جلال و شکوه هست و در این بیغوله پادشاهی جهل مرکب است‏.

خورشید بر فراز آستانه‌ی ساختمان حیات، نقشی زرد و مرده کشیده بود و دیری نپایید که چشم بست و ‏از میانه رفت و تاریکی همه جا را در خود کرد‏.

در درون بنا، جراح بر بالین حضرت بود او با دستان چروکیده و استخوانی اش، تن نیمه‌جان حضرت را ‏وارسی و معاینه میکرد بر دهانش دارو میریخت و زخمش را دوباره می‌بست و به این میان حضرت با ‏چشمانی در تکاپوی دیدن و حس کردن گهگاه دهان باز می‌کرد و نفس مانده در هوا را با طراوت بیشی ‏درون می‌داد، به تکانی کوچک در دستان دلش غنج میرفت و مدام دستانش را میدید به انگشتانش نکاه میکرد ‏و نگار آن کشیدگی با صلابتش را می‌پسندید‏.

در چوبین مطب با ضربه‌ای محکم به دیوار خورد صدای هیاهوی بیشماری در فضا گر گرفت و بالا رفت، ‏هیاهویی که در میان زبانه‌های آتشی در دستان بیشمار از موالیان در پیش بود و صدها تن را به پشت کلون ‏افتاده دربازه ساختمان حیات نشانده بود‏.

جراح دست برد و تن سنگین و بی حرکت حضرت را به دوش گرفت، او را کشاند و در پس پرده‌ای ضخیم ‏و کهنه، در تاریک‌ترین زاویه‌ی انبار مطب، در میان کیسه‌های صمغ و تنه‌های بیشمار از ابزارش پنهان کرد ‏جراح دستی بر پیشانی سرد و لرزان حضرت کشید حضرت از شنیدن صدای موالیان که گهگاه فریاد ‏میکشیدند و او توانسته بود بشنود که تن او را میخواهند نفسش به شماره افتاده و با وحشت به جراح چشم ‏دوخته بود که جراح پرده را کشید و به سمت دربازه رفت‏.

درآستانه‌ی درب دست به سینه ایستاد راه ورود را بسته بود؛ نگاهش را به خیل بیشمار حضرتیان دوخت‏.

جمعیت با فشار و کنار زدن جراح به درون ریختند پدران جدید در پیش، موالیان با چوب‌دستی‌ها در پی ‏آنان، کارگر با شانه‌های خمیده در گوشه، و مادر در میانه‌ی جمع، با عبایی که بر روی خاک کشیده می‌شد ‏پیش رفتند و مسیر را به خاکروبه بودن پاهایشان چال کردند و به عمقش راه رفتند‏.

یکی از پدران جدید پیش آمد، ردای خود را مرتب کرد و با صدایی که از فرط غرور می‌لرزید، فریاد زد:‏

آن مدعی تخت و تاج را بیرون بیاور دوران پادشاهی‌اش به سر رسیده است ما آمده‌ایم تا تاج ‏را برکنیم و بر سر کسی که لایقش است بگذاریم‏.

جراح که به عقب آنان آمده و از ایشان پیشی گرفته بود صدایش را صاف کرد و در حالی که ندایش در ‏فضای مطب می‌پیچید گفت:‏

موالیان از پس و پیش، از دور و نزدیک، در حالی که او را در قعر موج‌های خویش احاطه کرده بودند، فریاد کشیدند:

‏او را پنهان کرده‌ای جنازه‌اش را تحویل بده تا به طناب دار بسپاریم‏.

مادر جلو آمد، تسبیح استخوانی را به سمت جراح گرفت و با ناله‌ای که به خشم آغشته بود گفت:‏

مرد دانا تو که نه خدایی ساختی و نه قانونی نوشتی، چرا از این جنازه بی‌رمق دفاع می‌کنی؟

او پسر من ‏است من بدش را نمی‌خواهم، عمری در این خفت زیستن و کشاندن این تاج بر زمین از شأنش کم خواهد ‏کرد‏.

من او را نجات خواهم داد و تنها تاج را از سرش بر خواهم داشت‏.

بعد از آنکه دهانش را از روی گوش جراح برداشت سرش را به نشان تایید کردن پایین داد و به صورت ‏جراح چشم دوخت‏.

در پشت پرده‌ی کهنه، در میان تاریکی انبار، حضرت صداها را می‌شنید نفس در سینه‌اش گره خورده بود ‏خونی که در گلوگاهش مانده بود، با هر تپش تند قلبش بالا می‌آمد او می‌شنید که چگونه نامش، گناهش و ‏تن فلج‌اش بر سر زبان‌ها می‌چرخید وحشتی ژرف، عریان و استخوان‌سوز بر جانش پنجه کشیده بود؛ ‏وحشتی از جنس سنگهای در کمان که به سوی صورتی دفن شده در خاک می‌آمدند، از جنس طنابی که به ‏دور گردنی آویزان می‌رقصید و در چرخی گردون سرودی از مرگ را جاویدان میخواند

او همه چیز را از جنس خیالی که در میان شقیقه‌اش رنگ می‌داد می‌دید، همه برای بریدن گلویش صف کشیده بودند او خواست دست بی‌حس‌اش را تکان دهد، خواست ‏فریادی از اعماق این خفقان بیرون دهد، اما تنش چون تکه‌ای سنگ سرد، در انبار تاریک افتاده بود و ‏هیچ‌کس، جز سایه‌ی سنگین درگاه، پناهش نبود‏.

جراح چند گام به جلو گذاشت، نگاهی به چهره‌های برافروخته‌ی جمعیت انداخت که در روشنایی مشعل‌ها ‏می‌سوختند، و صدایش را در فضای ساختمان پیشتر رساند:‏

بیهوده خشمگین نباشید او دیگر آن مدعی پیشین نیست با او سخن گفته‌ام؛ تنش شکسته، زبانش در دهان ‏بریده شده و از تمام آن دعوی تاج و تخت، تنها استخوانی منجمد باقی مانده است او تن داده است؛ آماده ‏است تا تاج را از سر بردارد، بگذارد و بگذرد‏.

همهمه‌ای سنگین در میان موالیان پیچید صدای برخورد چوب‌دستی‌ها به زمین و ‌رسیدن نفس آدم‌ها در ‏هم آمیخت‏.

پدر بر ویلچر جلوتر آمد، چوبه‌ی صندلی را فشرد و با صدایی که از ته سینه و با خشمی‌فرسوده بیرون ‏می‌آمد، با تمام توان فریاد زد که بسان کشیده شدن سنگی بر دیوار صدا کرد و خفه در هوا پیچید:‏

حق با اوست کلام این مدعی را به ثمن هیچ نمی‌توان خرید اگر قرار است برود، باید نشان بندگی بر تن ‏بساید باید شروطی محکم بر قباله‌ی او بنویسیم تا بداند بازگشتی نیست‏.

مادر قدمی‌پیش گذاشت، نگاهی به جراح دوخت و با لحنی که بوی فرمان می‌داد، شروط را روی سنگ ‏کف مطب کوبید:‏

اگر قرار است تنفس کند و در این بنا بماند، باید به دست خویش تمام دعوی‌اش را بشکند و این است شروط ‏ما برای این پیمان‏.

دوم، با خط خود مهر کند که هیچ سهمی‌از این تاج و ملک ندارد‏.

سوم، از این پس نامش از دفتر انسان پاک شود و او را جانور مخلوع می‌خوانیم و با همین نام صنم را مهر ‏باید کرد‏.

چهارم، حق ندارد در گورستان قبیله و در خاک آدمیان دفن شود‏.

و پنجم، باید در برابر دیدگان همه، روی خاک بخزد و پیش پای این جماعت پیشانی بر زمین بساید تا ‏حقارت تاج‌برداشته‌اش بر تنش حک شود‏.

سکوت سرد بر ساختمان حیات چیره گشت جمعیت منتظر ماند؛ همه‌ی نگاه‌ها به جراح دوخته شده بود تا ‏ببینند کنش او بر این سنگینی سفال بر سینه‌اش چیست‏.

جراح سر تکان داد بدون آنکه کلامی‌اضافه کند، رو برگرداند و از میان جمع به مطب و از دل پرده‌ی کهنه به تاریکی انبار خزید‏.

در میان انبوه کیسه‌های صمغ، حضرت بر خاک افتاده بود چشم‌های زرد و خسته‌اش در تاریکی ‏می‌درخشیدند و با هر نفس بریده، خرخری خفه از گلوگاهش بیرون می‌زد دست بی‌حسش بر روی خاک ‏کشیده شده بود جراح کنارش زانو زد، تکه‌ای کاغذ خشکیده و قلمی‌از میان ابزار جست و در میان انگشتان ‏کرخت حضرت گذاشت‏.

حضرت با چشمانی که از خشم و شرم می‌سوخت، به خطوط روی کاغذ نگریست خواست دستش را پس ‏بزند، چند باری تکانه هم داد بعد زبانش را بر هم کشید و در میان تالار آینه ها چند باری فریاد سالار را ‏شنید که نعره میکشید و چشمانش را می‌سوزاند در حالی که در قرمزی طنین این جنون می‌سوخت و ‏چشمانش باد کرده و خوین بود به صورت جراح چشم دوخت که با حرکت او را ترغیب بر افزودن ‏میکرد‏.

انگشتانش لرزیدند بعد زمانی که تکانی در میان انگشتش دید هوا در میان صورتش خزید، پیشانی‌اش از ‏ترنم بادی سرد شد و بوی صمغ درختان را اینبار چشید، با فشاری جان‌فرسا، نوک قلم را روی کاغذ فشرد ‏خطوط کج‌وکوله شدند، جوهر بر روی واژه‌ی جانور مخلوع دوید و او صدای حرکت و کشیده شدن قلم ‏بر کاغذ را دوره کرد و نها مهر خاموش او در پای آن سند نشست‏.

جراح کاغذ را از میان انگشتان بی‌رمقش برداشت، برخاست و از پرده گذشت‏.

برگه را بالا گرفت و پیش پای پدران، مادر و موالیان انداخت‏.

مادر خم شد، کاغذ را از روی خاک برداشت، نگاهی به مهر و امضای پسرش انداخت و با لبخندی ‏پیروزمندانه سر بالا آورد نگاه جمعیت برگه را کاوید؛ خشم کهنه در سینه‌هایشان می‌تپید و من زمزمه آوازی ‏را در پیچش گوشهای بیشماری شنیدم که از پدران جدید برای نقشه‌ای در میان کوره راه میخواند از مادرانی ‏که با جامهای شراب بالای سر مادر حضرت می‌آمدند و موالیان که پدرو مادر و بیشماری دیگر را در میانه ‏راه با هم در حرکتی به اندرون چاله‌ها کوه‌ها و دره‌ها می‌انداختند لیک همه از جای خود پیش رفتند و پیشه ‏بردند‏.

طبل‌ها و مشعل‌ها چرخیدند موالیان، پدران جدید و مادر، با رداهای آراسته و گام‌هایی شتابان، رو به سوی ‏درگاه کردند، و راه بازگشت به دنیای خود را پیش گرفتند صدای گام‌هایشان در دالان سنگین بنا پژواک ‏انداخت، از درگاه گذشتند و در دل جنگل و دشت‌های دوردست محو شدند تا جهان خود را از نو بسازند و ‏همه از یاد بردند که حضرت به پایشان خار نشد و خویشتن را بر زمین نمالید همه از یاد بردند که تاج و ‏دیبایش را فراموش کردند بگیرند و هر که در خیالش خرخره ای را فشار میداد مادر به بیشماری در کمین ‏فکر کرد و آوای این سلطنت در گوشش بسان خنیایی بی‌مانند نجوا کرد پدر نقشه رد شدن با ویلچر چوبین ‏از فراز صورت همسر را کشید و هزاری در میان نقشه به یاد رها شدن وجودشان از زیر دام حضرت نقش ‏شادی می‌دادند، بر روی طبلها می‌کوفتند و رقصان در میان جنگلها پیش می‌رفتند و سرود فردایی را میخواندند ‏که بارها از دیروز شنیده شده بود‏.

در انبار تاریک، جراح بازگشت ، تن سنگین حضرت را به کناری کشید و زخمش را با پارچه‌ای ‏تمیز بست هیچ چراغی روشن نبود، اما بیرون از درگاه، خورشید آرام‌آرام بر خاک رهاشده‌ی جنگل ‏می‌تابید و جهان، میان این چهار دیواری سنگین، تنها به تماشای دو تن نشسته بود که در سکوت مطلق با ‏خویش خلوت کرده بودند‏.

سکوتی عمیق و پهناور هر روز بر ساختمان حیات می‌نشست پا می‌شد بیرون از آن تنه‌ی سنگین در عبای ‏جاندار، جنگل در تنفس ممتد باد و خاک رها شده بود و درون بنا، زمان دیگر نه با تپش تند خشم، که با ‏چکیدن قطره‌های آرام نم از سنگ‌های سقف پیش می‌رفت‏.

جراح بر روی صندلی نشسته بود، ابزار فلزی را با پارچه‌ای تمیز می‌سود و نگاهش گاه بهتخت سنگی حضرت می‌افتاد

در آن سوی اتاق، بر بستر کتان، تن حضرت روز به روز از میان رخوت منجمد رها می‌شد ابتدا لرزشی ‏خفیف در بندبند استخوان‌ها دوید؛ جرقه‌ای گنگ از حیات که از سرانگشتان پا آغاز شد و آرام‌آرام از میان ‏رگ‌های خشکیده بالا خزید عضلات فلج‌گشته، که زیر بار سنگین خیال قفل بودند، آرام‌آرام کش آمدند ‏نخستین بار که پایش را بر خاک سرد مطب فشرد، استخوان‌های زانو از فرط بی‌حسی تیر کشیدند، اما تن ‏فرو نریخت دیوار را لمس کرد؛ زبری سنگ، پوسته‌ی سرد برگ و خنکای خاک، بی‌هیچ غربتی گواهی ‏بودن تن را نوید می‌داد‏.

روزها به کندی از میان شکاف سقف می‌گذشتند و جهان بیرون، از طریق قدم‌های بیماران و درماندگانی که ‏گاه برای مرهمی‌نزد جراح می‌آمدند، به درون مطب راه می‌یافت‏.

خبرها قطره‌قطره از لایه‌ی درگاه می‌چکیدند؛ صداهایی از آن دنیای دوردست که در چرخه‌ای ممتد از ‏انهدام دست می‌برد ‌و پا پیش می‌زد

یک روز، در میان غبار عصرگاهی، بیماری که از راه جنگل آمده بود، ‏زیر لب نجوا کرد که مادر حضرت، در میان همان تالارهای زرین و در جشنی که خود برپا کرده بود، به دست ‏جام یکی از مادران تازه آرام شد و تاج بر سر پدر بر ویلچر دوباره نشست ماه دیگر گذشت و از همان ‏دالان، خبر رسید که پدر نیز، زیر سنگ سنگین توطئه‌ی موالیان، از بالای ایوان به پایین غلتیده و جان سپرد ‏پس از آن، نوبت به پدران جدید رسید؛ گروهی دیگر جایگزین شدند، برجها را ریختند، مرزها را دوباره ‏کشیدند، یکدیگر را در چاله‌هایی از خواستن دفن کردند و دریدند و هر بار، با نام تازه ای راه تازه‌ای ‏جسم تازه‌ای تاج را بر سر کرد تا دنیا را ترسید‏.

حضرت، در سکوت اتاق هر بار ترنم یکی از این حوادث را شنید و در میان تکان بال کفش دوزکی به ثانیه ‏همه را فراموش کرد‏.

او بر روی صندلی چرخان خویشتن می‌نشست، به بیرون نگاه می‌کرد و در گذر باد، رقص برگ‌ها را روی ‏شاخه‌ی درختان آزاد می‌دید، ترنم بارش قطره شبنمی‌از لا به لای گلبرگها، آب حیات زندگی همان کفش ‏دوزک شد و بال کشیدنش در آسمان چند باری دستان حضرت را تا بالای بلندای سقف اتاق پیش برد و به ‏تکانه‌های اون تکان خورد و پرید‏.

لیک گهگاه، در میانه‌ی کابوس‌های شبانه، سایه‌ی سالار بر دلش مینشست او با تازیانه در دست در میان ‏تالار همه تالار را به تکان می‌انداخت و فریاد می‌کشید

او همه افسارش را به دست بر دوشش می‌تاخت و جانور ‏مخلوع تکانی می‌خورد‏.

در آن رویاهای تب‌آلود، می‌دید که اگر روزی، گونه‌ای دیگر، فراتر از جنس دیگر موجودات از سیاره‌ای ‏دور یا کالبدی نوین این تاج را به چنگ می‌آورد داستان چه بود، باز همین چرخه تکرار می‌شد؟

قفس‌ها ‏ساخته می‌شدند، ترازوها به سود خود سنگینی می‌کردند و نامی‌تازه بر کالبد مغلوبان کوبیده می‌شد او در ‏تاریکی شب، از خود می‌پرسید:

چه در میان تاج بود و سالار با شلاق بر دهانش میکوفت و دهانش را می‌بست ‏

چه سودی در تقلای این خدا بودن بود که سالار از میان گوشش می‌خزید به لبانش می‌رسید و دهانش را بهم ‏می‌فشرد و باز حضرت می‌دید هزاری کابوس در میان بیداری را‏

تنش می‌لرزید، عرق سرد بر پیشانی‌اش می‌نشست، لیک به نخستین پرتو سپیده‌دم، وقتی صدای بال‌زدن ‏پرنده‌ای بر لبه‌ی پنجره می‌آمد، تمام آن کابوس‌ها در روشنی ساده‌ی روز حل می‌شدند تا دوباره سالار با ‏دندان تیز اینبار در گوشه‌ای او را به خلوت خویش برد و تاج تازه که روزها برایش ساخته را بر سرش ‏بنشاند‏.

جراح سرش را از روی تخت بالا آورد نگاهش بر تن حضرت نشست که دیگر بر بستر کتان خمیده نبود؛ ‏پاهایش وزن تن را تاب می‌آوردند، هرچند استخوان‌هایش هنوز از انجماد دوران دراز رنجها می‌لرزیدند ‏حضرت دست بر چهارچوب درگاه نهاد نگاهی به صندلی چوبین، به ابزار جراح، و به دیوارهای سنگی ‏مطب انداخت دهان نیمه‌بازش از هر کلامی‌تهی بود؛ زبان بریده دیگر راهی برای آوا نداشت‏.

تنها با سر به جراح اشاره کرد؛ سرش را به نشان احترم کمی‌پایین داد و چشمانش را از هم کشود و آنگاه ‏با لبانش تصویر محوی از لبخند را نشاند جراح برخاست دستش را بر روی دستان حضرت گذاشت و ‏خواند:‏

حضرت پرده‌ی کهنه را پس زد قدم از آستانه‌ی مطب بیرون گذاشت خاک نم‌خورده‌ی بیرون زیر پاهایش ‏فرو رفت پشت به بنای حیات کرد و رو به انبوهی ممتد جنگل گذاشت؛ جایی که درختان تنومند سقف ‏آسمان را بسته بودند و ریشه‌ها چون رگ‌های خاکی زمین بر هم تنیده بودند‏.

در میان سرخس‌های بلند و شاخه‌های شکسته، هیچ کلامی‌نبود بوته‌ای از تمشک وحشی بر ساقه ایستاده ‏بود؛ دارکوبی بر تنه‌ی پوسیده‌ی کاجی نوک می‌زد؛ پی در پی، منظم، برگ‌ها در جریان باد می‌افتادند، ‏می‌پوسیدند و خاک می‌شدند، زیستن در جریان بود؛ عریان، پر از رطوبت تن به پیش می‌رفت و حیات به ‏جاری شدنش می‌رقصید‏.

ناگهان شاخه‌ای شکست سایه‌ای خاکستری از میان بوته‌ها بیرون پرید گرگ ایستاد پاهایش جمع شده ‏بود، پوزه‌اش را بالا گرفته بود و بوی غریبی از تنش در فضا پیچید حضرت خشک ماند استخوان‌های ‏پایش از حرکت بازماندند در عمیق‌ترین نقطه‌ی نگاه گرگ صورت وحشت‌زده‌ی خویشتن را دید؛ نفس ‏مقطع و خرد به کناره افتاده بود و گرگ تنها تن بود و دندان‏.

بوی مرگ از منافذ پوست حضرت تراوید؛ بوی عرق سرد و لرزشی که تا مغز زانوها دوید در میان ‏بی‌دفاعی خویش در حالی که طعم گوشت خود را در دهان گرگ مزه‌مزه می‌کرد‏.

گرگ پوزه‌اش را به خاک نزدیک کرد، بوی ترسی را که از تن او بلند شده بود مکید، سر چرخاند و در ‏میان تاریکی درختان ناپدید شد حضرت، خیس از عرق، با سینه‌ای که به شماره افتاده بود، دست بر تنه‌ی ‏درختی گذاشت تا تنش فرو نریزد‏.

شاخه و ریشه در هم پیچیده بودند گامی‌پیش گذاشت، و ناگهان فلز بر استخوان پایش سایید فشاری ‏سهمگین، سرد و برنده دور مچ پایش حلقه شد دندان‌های فولادی زنگ‌زده‌ی یک تله‌ی کهنه در گوشت و ‏پی پا فرو رفتند‏.

درد تا بندبند مهره‌های گردن دوید حضرت به زانو درآمد دست‌هایش در خاک سرد میان ریشه‌ها فرو ‏رفت ساعت‌ها در میان تنهایی درختان، در سکوت مطلق جنگل، تنش در تب درد سوخت‏.

با دست‌های خونین، ناخن‌های شکسته، به جان فنر خشک و زنگ‌زده افتاد فشار داد؛ فریاد کشید استخوان ‏زیر فشار آهن تیر کشید، اما او با تمام توان باقی‌مانده در بازوهای لاغرش، لبه‌ی تله را باز کرد پا را بیرون ‏کشید؛ رد خون روی خاک خط کشید با تمام تمنای در وجود، لنگ‌لنگان، با تن پاره‌پاره و زخمی، گام از ‏آن دام برداشت و به راه افتاد‏.

راه از میان درختان گذشت تا به لبه‌ی حاشیه‌ی جنگل رسید؛ آنجا که خاک روستا با بقایای دیوارهای ‏نیمه‌سوخته تلاقی می‌کرد‏.

در میان خاکی که با خاکستر خانه‌های ویران آمیخته بود، صدایی مبهم می‌آمد‏.

کودکی، رهاشده، کوچک و لرزان، در گودی دیواری فرو ریخته کز کرده بود؛ تن کوچکش از سرما و ‏ترس می‌لرزید به چشمان حضرت چشم دوخته بود؛ اشک‌ها بر گونه‌اش خشک مانده بودند‏.

حضرت ایستاد خم شد، دست‌های زخمی‌اش را دور تن کوچک و لرزان کودک حلقه کرد، او را از روی ‏خاک بلند کرد، به سینه‌ی خود فشرد و در سکوت ممتد حاشیه‌ی جنگل، به راه افتاد‏.

کودک بر دوش حضرت تکیه زده بود؛ تن کوچکش با هر گام لنگان او تکان می‌خورد و دست‌های ‏باریکش بر گردن حضرت حلقه شده بود‏.

مچ پای حضرت، زیر جاپای آهنی تله، تیر می‌کشید رد سرخ خون از میان لایه‌های لخته‌شده دوباره راه باز ‏کرده بود و بر شیارهای خاک حاشیه‌ی جنگل می‌چکید هر گام، سفری طولانی بر تیغه‌ی درد بود؛ ‏استخوان پا می‌سابید و سوزش زخم تا اعماق فک الکن‌اش بالا می‌رفت اما او پا پس نکشید سنگ‌پایه‌ها را ‏یکی پس از دیگری پشت سر گذاشت، تن سنگین درد و وزن کودک را بر دوش کشید تا بار دیگر، ‏دیوارهای سنگی ساختمان حیات از میان تراکم درختان نمایان شد‏.

آفتاب عصرگاهی، پهنه‌ای کدر و زردفام بر آستانه‌ی درگاه گسترده بود‏.

حضرت به آستانه رسید ایستاد سینه‌اش با نفس‌هایی خرد و بریده بالا و پایین می‌رفت کودک را به آرامی‌‏از روی دوش خویش پایین آورد؛ تن کوچک او را بر روی تکه‌سنگی صاف پیش روی درگاه نشاند‏.

سپس از میان شکاف کتان خویش، تکه‌کاغذی کدر بیرون کشید که با سنگ‌پایه و زغال بر آن خطوطی ‏کنده بود کاغذ را کنار دست کودک، بر روی سنگ نهاد‏.

سالار هنوز در شیارهای سر من می‌تازد شلاقش را هنوز بر دیواره‌های استخوانی می‌کوبد و سالیان دراز خوی ‏ترینگی در گوشم نجوا می‌کند من به اعماق جنگل می‌روم؛ به جایی که زیستن، بی‌واژه و بی‌تاج جاری ‏است، تا جان را در میان تن خویشتن و شاید دیگران بفهمم‏.

هنوز لکه‌های سیاه بر تن آینه‌هایش کم‌رمق و بی جان ‏است و نام انسان بر گردنش طوق افتخار نیست او را عاری از این شلاق و شکوه دار،

از حیاتی که نه من از وجودش خبردار شدم و نه او از وجود من به خود ‏بالید