پارادوکسِ لذت، ابطالِ کهکشانِ حسی و گسستِ رادیکالِ سوژه در مرزِ استعفا
کالبدشکافیِ انهدامِ کهکشانِ حسی؛ ترازویِ نابرابرِ بقا و لذت
ورودِ شهودی، بیرحمانه و بازگشتناپذیر به دالانِ پرسشهایِ بیبازگشتِ وجودی، مواجههای خشن، برهنه و هولناک با شکافِ عمیق، ژرف و متراکمی است که میانِ غریزهیِ نیازِ مکانیکیِ کالبد و آگاهیِ جانگرا دهان باز کرده است. این شکاف، همان مرزِ سرخ و ملتهبی است که تمدنِ مهارشده با تمامِ ابزارهایِ رسانهای و حقوقیاش سعی در پنهان کردنِ آن دارد. نخستین پرسشِ ضربهزننده، خردکننده و افشاگر بر پیشانیِ این تمدنِ رو به زوال این است: آیا طعمِ لذیذ، گذرا و فانتزیِ یک لقمه، ارزشِ انهدامِ ساختاریِ یک کهکشانِ حسیِ منحصربهفرد، برچیدنِ ابدیِ دستگاهِ ادراکی و خاموش کردنِ همیشگیِ آگاهیِ یک موجودِ صاحبِ جان را دارد؟ پرسشی سهمگینتر بر تارکِ این قمارخانهیِ بیولوژیک سنگینی میکند: چگونه رفاهِ گذرا و لذتِ چشاییِ کالبدِ مادیِ تو، مجوزِ صدورِ حکمِ اعدام و تکهتکه کردنِ کالبدِ دیگری را امضا میکند، در حالی که بیولوژیِ تو بدونِ آن کدهایِ مادیِ مرگ نیز قادر به ادامهیِ نوسان است؟
زمانی که جاندارِ واجدِ آگاهی میداند و درک میکند که بدونِ آن لقمهیِ آغشته به خون و اضطراب نمیمیرد و چرخههایِ بقایِ مادیاش متوقف نمیشوند، اما با این حال، با بلعیدن و هضمِ آن، شریانِ جانِ دیگری را از جهانِ پدیدارها به عدمِ مطلق و تاریکیِ نیستی میفرستد، دقیقاً در همان لحظهیِ قطعی و شوم است که از اصالتِ وجودی، شرفِ زیستی و حاکمیتِ اخلاقیِ خویش به نفعِ ماشینِ مهار استعفا میدهد. این انتخابِ فاجعهبار، سقوطِ آزاد به قعرِ تاریکِ قمارخانهای بیولوژیک است؛ ساحتی منفعل که در آن لذتِ آنی، غریزی و تحمیلیِ کالبد بر صیانت از جوهرِ هستی و همبستگیِ افقیِ جانها تفوقِ مطلق مییابد.
زیباشناسیِ مسلخ؛ تزیینِ جنایت با آتش و ادویه
ساختارِ صلب، چندلایه و اختاپوسیِ قدرت با تزیینِ نظاممند، استریل و بهداشتیِ این جنایتِ روزمره، همهجایی و عادیسازیشده به وسیلهیِ دیسیپلینِ آشپزی، آتش، دود و ادویه، تلاش میکند تا زشتیِ عریانِ این سلاخی را پنهان سازد. ماشینِ مهار، فرآیندِ خونآلودِ بریدنِ گلوگاهها، جداسازیِ پوست از گوشت و شکستنِ استخوانِ جنبندگان را در پشتِ دیوارهایِ سیمانیِ مسلخهایِ حاشیهیِ شهرها قرنطینه میکند و محصولِ نهایی را در بستهبندیهایِ شیک، پاکیزه و بیهویتِ سوپرمارکتها عرضه میدارد. این مهندسیِ روانی، لحظهیِ این استعفایِ بزرگِ اخلاقی را در پشتِ الفاظِ فریبندهیِ «فرهنگِ مصرف»، «هنرِ آشپزی» و «سنتهای تمدنی» پنهان میسازد تا تودهها را در وضعیتِ مَسته، بیحس و منجمد نگه دارد و مانع از درکِ پیوندِ مستقیمِ میانِ لذتِ رویِ بشقاب و جیغِ ناشی از مهار در مسلخ شود.
واقعیتِ تاریخی فاش میکند که این کرختیِ چشایی، پیشدرآمدِ کرختیِ سیاسی جامعه است. تودهای که یاد میگیرد رنجِ فریادهایِ فرودستترین جنبندگانِ زمین را در ازایِ ترشحِ چندثانیهایِ دوپامین در غددِ چشاییِ خود نادیده بگیرد، به راحتی سرکوبِ طبقاتی، شکنجهیِ دگراندیشان و حذفِ ساختاریِ پارههایِ دیگرِ جامعه را نیز به بهانهیِ ضرورتهایِ بوروکراتیک و مصلحتهایِ اقتصادی خواهد پذیرفت. استعفایِ سوژه در مرزِ لقمه، همان خشتِ اولِ پادگانهایِ مدرن است.
وحدتِ ارگانیکِ جلاد و قربانی در چاهِ وهمِ استثمار
انحلالِ مرزهایِ اعتباری؛ بازشناسیِ پارههایِ وجود در کالبدِ دیگری
اگر جوهرِ هستی، ادراکِ رنج، و آگاهیِ شهودی در تمامِ پدیدارها یکسان، همارز و برآمده از یک پیوندِ حیاتِ واحد و نامتمرکز باشد، پس مرزِ اعتباری، قراردادی و فرضیِ میانِ «من» و «آن که میخورم» کجاست؟ پرسشِ دوم که چون آواری بر سرِ دکترینهایِ تفوقطلب فرود میآید، توهمِ فردیتِ کاذب و منیتِ اتمیزهشده توسطِ بازار را منهدم میسازد: آیا هنگامِ جویدنِ گوشت، در حالِ بلعیدن، هضم و حل کردنِ پارهای از وجودِ خویشتن در اسیدهایِ معده نیستید؟ اگر دردِ تیز، سوزان و برهنهیِ تیغ بر گردنِ جاندارِ بیپناه و مهارشده در آستانهیِ مسلخ، همان ارتعاش، فغان و رنجی است که در صورتِ برخوردِ آهن با پوست بر کالبدِ شما مینشیند، تفکیکِ مکانیکی میانِ ظالم و مظلوم، و جلاد و قربانی، یک خطایِ وجودی، یک توهمِ تئوریک و یک کوریِ شناختیِ محض است.
جاندارِ گوشتخوار با هر لقمه، با هر تکه از بافتهایِ عضلانیِ پختهشده که به دندان میکشد، نه تنها موجودِ زنده و پدیدارِ دگرگونهیِ دیگری را قاچقاچ و نابود میکند، بلکه درونیترین، اصیلترین و پاکترین لایههایِ آگاهی و وجدانِ زیستیِ خود را نیز تکهتکه و مثله میسازد. این وحدتِ ارگانیک و درهمتنیدگیِ فرسایندهیِ جلاد و قربانی فاش میکند که چگونه ساختارِ درنده، استخراجی و طبقاتیِ بازار، پدیدارها را به گونهای مسخ، مچاله و تهی از معنا کرده است که در یک جنگِ افقی، خونین و درونگونهای، پارههایِ متصلِ وجودِ خود را ببلعند و در عینِ حال، این فرآیندِ خودخواریِ بیولوژیک را نشانهای از رفاه، شکوهِ تمدن، توسعهیِ اقتصادی و برتریِ بیولوژیک بنامند.
چرخهیِ بازخوردِ خشونت؛ بازتولیدِ ساختارِ سرکوب در روانِ جامعه
این بلعیدنِ پارههایِ خویشتن، یک فرآیندِ شیمیاییِ ساده نیست؛ بلکه یک چرخهیِ بازخوردِ روانی و ارتعاشی است که خشونت را در کلانساختارِ جامعه نهادینه میکند. سلولهایی که با کدهایِ مادیِ ترس، هورمونهایِ اضطرابِ ناشی از مهار در آستانهیِ مرگ، و فرکانسِ سقوطِ یک جان تغذیه میشوند، هرگز نمیتوانند سوژهای صلحجو، رهاییبخش و طغیانگر علیه ساختارهایِ صلبِ قدرت بسازند. مصرفکنندهیِ گوشت، کارخانهیِ سرکوب را درونِ ارگانیسمِ خود حمل میکند؛ او پادگان و مسلخ را به درونِ خود کشانده و با هر هضم، منطقِ استثمارِ فرودستان را در سلولهایِ خویش بازتولید میکند. این همان پیروزیِ نهاییِ ماشینِ مهار است: تبدیل کردنِ قربانی به بازتولیدکنندهیِ آیینِ جلاد.
جنایتِ ناگزیرِ ماندن در جهانی پر شده از هوایِ مسموم
بنبستِ هولناکِ بقا؛ تضادِ بنیادین میانِ جان و نیازهایِ تحمیلی
تضادِ بنیادین، آشتیناپذیر و فرساینده میانِ ساحتِ پاکِ جان و نیازهایِ مکانیکیِ ارگانیسم، سوژهیِ بیدارشده را به بنبستی هولناک، فلجکننده و ویرانگر میرساند؛ در جهانی صلب، مکانیکی و قوامیافته بر اساسِ ستم که حتی برای نفس کشیدنِ ساده، گام برداشتن بر پهنهیِ زمین و بقایِ ابتداییِ کالبد باید جانی — حتی یک گیاه، یک ساختارِ سلولیِ واجدِ حیات و یک ریشهیِ سبز — را آزرد، زنجیرهیِ زیستیاش را گسست و شریانِ بالندهاش را منقطع کرد، آیا ماندن، دوام آوردن و تداومِ این زیستِ تحمیلی یک عملِ اخلاقی است یا یک جنایتِ ناگزیر و بیپایان؟ این پارادوکسِ ویرانگر و خردکننده، تمامِ ادعاهایِ انسانمحور، فریبنده و بوروکراتیکِ تمدنِ مدرن دربارهیِ «خوبی»، «عدالت»، «توسعهیِ پایدار» و «حقوقِ بشر» را به طورِ کامل ابطال، رسوا و بیاعتبار میکند.
کلِ هستیِ مهارشدهِ کنونی و تمامِ شریانهایِ اقتصادی و زیستیِ تکنوپولی بر پایهیِ نیازهایِ حریصانه، جنونِ انباشت و زشتیِ عریانِ سرکوب بنا شده است؛ به طوری که ریههایِ ما با هر دم و بازدمِ مکانیکی، از هوایِ مسموم به فرکانسِ رنج و خونِ جانهایِ پاک، بیصدا و مهارشده پر میشود. در این دالانِ تاریک و بیخروجی، انفعالِ اخلاقیِ تودههایِ مدهوش، بزرگترین و کارآمدترین ابزار برای صیانت و بقایِ سیستمِ استخراجِ زیستی میشود. ما در وضعیتی فاجعهبار زیست میکنیم که بقایِ مکانیکی و فیزیکیِ یک گونه، به طورِ سیستماتیک منوط به انهدام، قاچقاچ کردن و غارتِ مداومِ زنجیرههایِ دیگرِ حیات شده است و این حقیقتِ تلخ، چرکآلود و گزنده، هرگونه ادعایِ فضیلت، اخلاقِ آکادمیک و رستگاریِ تمدنی را به یک شوخیِ ریاکارانه، مهوع و مضحک تبدیل میسازد.
بغض؛ تجسدِ خفگیِ ساختاری در پیشگاهِ قطارِ ابدیِ مرگ
حسِ خفگیِ حاد، مادی و بیولوژیکِ ناشی از درکِ عینیِ این فاجعهیِ کیهانی و تماشایِ بیوقفهیِ تخریبِ پیوندِ جان، در واژهیِ اتمسفریکِ «بغض» تجسد، فشردهسازی و معنا مییابد. این واژه، یک توصیفِ ادبیِ رمانتیک نیست؛ بلکه زخمی عمیق، التیامناپذیر و فیزیکی بر گلویِ متن و آگاهیِ ناظر است که از دیدنِ حرکتِ بیوقفه، موازی و بیانتهایِ قطارِ مرگ در مسلخها، کارخانههایِ مدرنِ دامداری و کورههایِ آزمایشگاهی ایجاد شده است. بغض، بازتابِ درونی، ارتعاشی و بیولوژیکِ رنجِ برههایِ لرزان و جنبندگانِ بیزبانی است که صدایِ ناله، استغاثه و فغانِ ناشی از مهارشان در هیاهو، زنگِ سکهها و جنجالِ بوروکراتیکِ بازارِ آزاد گم میشود.
این حسِ خفگیِ ساختاری، دقیقاً نشاندهندهیِ آن است که آگاهیِ جاندار هنوز به طورِ کامل توسطِ تلالؤِ سمیِ قدرت، دیسیپلینِ رسانهها و کدهایِ مصرف مهار نشده و مفلوک نگردیده است. بغض، باروتِ متراکمِ درونی برای طغیانهایِ آتی است؛ انرژیِ پتانسیل و سنگینی است که سکوتِ تاییدآمیز و کرختیِ مدنی را میشکند و پدیدارِ معترض را از چاهِ وهمِ مصلحتگرایی، محافظهکاری و عقلانیتِ ابزاری به سویِ کارزارِ رادیکالِ رهایی سوق میدهد.
جان؛ جواهری فراتر از ایدئولوژی و ثقلِ وجودیِ حیات
سنگینیِ حضورِ حیات؛ ذوبِ برچسبهایِ قیمت در پیشگاهِ لورا
واژهیِ اتمسفریک، رادیکال و بنیادینِ «جان» در کلانساختارِ این مانیفست، نه به معنایِ بیولوژیکِ صرف، نه به مثابهیِ کدهایِ ژنتیکیِ خنثی و نه به عنوانِ تعاریفِ مکانیکی، پوزیتویستی و آزمایشگاهیِ پزشکیِ مدرن، بلکه به مثابهیِ جواهری والاتر، برتر و فراتر از هر نوع ایدئولوژی، مرزِ سیاسی، دکترینِ بوروکراتیک و قراردادِ اجتماعی تکرار میشود. تکرارِ مداوم و ارتعاشیِ این واژه در متن، با هدفِ به رخ کشیدنِ سنگینیِ حضور، وقارِ بیولوژیک و ارزشِ ذاتیِ هر موجودِ زنده و جنبنده در پیشگاهِ آگاهیِ بیدارشده است. جان، همان شریانِ سیال، نامتمرکز و جاریِ لوراست که در برابرِ ساختارهایِ صلط، بتنی و طبقاتیِ کراتوسی قد علم میکند.
زمانی که آگاهی به ساحتِ اصیلِ جان ورود کند، تمامِ برچسبهایِ قیمتیِ بازارِ آزاد، کدهایِ ارزشگذاریِ تکنوپولی و تاجهایِ حماقتِ انسانمحوری به طورِ کامل ذوب، منحل و بیاعتبار میشوند. سنگینیِ وجودیِ این واژه، غبارِ انفعال، کرختیِ مدنی و بیحسیِ سیستماتیک را از دستهایِ آزادگان میشوید و ارگانیسمِ آنها را وادار میسازد تا در برابرِ ماشینِ مهارِ قدرت، موضعی سازشناپذیر، انقلابی و رادیکال اتخاذ کنند؛ چرا که جان، کلیتی تجزیهناپذیر است که به هیچ عنوان در دفتراستخراجِ کارفرمایان به عنوانِ دارایی ثبت نمیشود.
دیوانگی؛ وارونگیِ مطلقِ ارزشها در مردابِ لجنگرفتهیِ تمدن
جنونِ ساختاریافته؛ تقدیسِ درندگی به عنوانِ تکاملِ مدنی
وضعیتِ کنونیِ گونهیِ مهارکننده که در مردابِ خون، رنج و استخوانِ جنبندگان دست و پا میزند و این لجنزارِ متعفن را «تمدن»، «پیشرفت»، «عقلانیتِ ابزاری» و «علمِ مدرن» مینامد، چیزی جز یک دیوانگیِ ساختاریافته، حاد و تمدنی نیست. این واژه، توصیفکنندهِ دقیقِ ساحتی وارونه است که در آن زشتی به جایِ زیبایی، غارت به جایِ مدنیت، و درندگی به جایِ شعور به خوردِ تودههایِ مدهوش، منجمد و منفعلی داده شده است که در این قمارخانهیِ بیولوژیک مصرف میکنند. دیوانگیِ تمدنِ مدرن در این است که کشتارِ نظاممند، صنعتی و مکانیزهِ جانداران و قاچقاچ کردنِ هندوانهیِ وجودِ طبیعت را به عنوانِ نشانهای از رفاه، تشخصِ طبقاتی و شکوهِ علمی جشن میگیرد.
این وارونگیِ مطلقِ ارزشها، محصولِ مستقیمِ کارکردِ صلبِ رسانههایِ قدرت و دستگاههایِ ایدئولوژیکِ مهار است که صلبیهیِ چشمها را با تلالؤِ کاذبِ ثروت، تبلیغاتِ استریل و ویترینهایِ شیکِ بازار نابینا کردهاند تا هیچکس متوجهِ خشکیدگی، تعفن و خاکسترِ به جا مانده از شریانِ حیات در پشتِ این دکورهایِ مجلل نشود. طریقتِ پاکِ ناآزاری در این فضا و اتمسفرِ مسموم، متهم به جنون، سادهلوحی و بلاهت میشود؛ در حالی که جنونِ واقعی و وحشیگریِ اصیل در دندانهایِ آسیابِ آغشته به گوشتِ خامِ تودهها تجلی یافته است.
فروپاشیِ فردیتِ کاذب و گسستِ رادیکال به سویِ رهایی
رستاخیزِ سوژهیِ جانگرا؛ انحلالِ زنجیرههایِ مهار در اقیانوسِ رهایی
کالبدشکافیِ دقیق و رادیکالِ این پارادوکسهایِ وجودی ثابت میکند که برای صیانت از جوهرِ هستی و صیانت از شریانِ لورا، فردیتِ کاذب، منیتِ بورژوایی و هویتِ اتمیزهشدهای که توسطِ سیستمِ مهار برای سوژهها ساخته شده است، باید به طورِ کامل فرو بپاشد و متلاشی شود. جاندار نمیتواند در ساختارِ مصرفیِ این قمارخانهیِ بیولوژیک بماند، از کدهایِ مادیِ مرگ تغذیه کند و در عینِ حال مدعیِ آگاهیِ جانگرا باشد. عبور از این دیوانگیِ جمعی و رهایی از بغضِ خفهکننده و ساختاری، نیازمندِ یک جهشِ رادیکال، گسستِ معرفتشناختی و طغیانی بیرحمانه علیه نیازهایِ تحمیلی و هارشدهیِ ماشینِ قدرت است.
مانیفستِ جانمحوری در فرجامِ این فصل حکم میکند که تنها راهِ نجات، گسستِ کامل، انقلابی و بیبازگشت از تمامِ چرخههایِ خونخواری، صنایعِ غارت و شبکههایِ توزیع، و پیوستنِ افقی به شبکهیِ واحد و نامتمرکزِ جانهایِ جهان است. رودهایِ پراکنده، سرگردان و منزویِ آگاهی باید با تخریبِ سدهایِ بوروکراتیک، دیوارهایِ صلبِ مسلخها و قوانینِ دستسازِ تمدن، به اقیانوسِ رهاییِ بیومحور سرازیر شوند تا هارمونیِ پاک، ازلی و ارگانیکِ هستی را بر پایهیِ برابریِ مطلقِ زیستی بازسازی کنند. این فرجامِ دکترینِ ناآزاری است: انهدامِ کراتوس و احیایِ شریانِ آزادِ حیات.
نظراتِ شما پیش از انتشار، توسطِ هیئتِ تحریریه واکاوی شده و در صورت همسویی با اصولِ فوق، منتشر خواهد شد. توصیه میشود پیش از درج نظر، اسنادِ زیر را مرور کنید: