کتاب دیوان انسانی: تبارشناسی عدالت کیفری و مانیفست قانون رهایی از آزار جانداران + مطالعه آنلاین و دانلود رایگان نسخه کامل + اثر نیما شهسواری

فصل پنجم

در حالی که در میان فضایی تاریک که کورسوهای رنگ‌های سپید، بنفش و سبز دورم را احاطه کرده و سبک‌بال در میان هوا معلق بودم، زمین مدام چرخ می‌زد و من از این تعلیق در آسمان لذت می‌بردم. زمین با هر بار چرخ زدن نیم‌نگاهی به من می‌انداخت که بال‌ها را گشوده و پشت بر هوا، سر را به بالا داده، فضا را می‌دیدم. در دورتر سیارات به چشمم می‌آمدند؛ دایره‌ای با دور گردی که اطرافش را شفقی فرا گرفته بود تا سرخی آتشی دایره‌ای که در حال سوختن بود و در همین میان ناگاه با سرعت چیزی شبیه به مگسی از کنارمان گذشت. زمین در حالی که ابروانش را بالا انداخته بود به من نگاه کرد و من او را دنبال کردم که سر آخرش مگس روی صحن خاکسترگون قمر نشست و در حالی که در هوا معلق بود و بسان پنگوئن‌ها در هوا یخ‌زده راه می‌رفت پیش رفت و از پشت دامنش پرچمی بیرون کشید و نشان ملکیت انسان را بر خاک خاکسترین ملک تازه‌اش کوفت.

زمین که تعقیب مرا دیده بود در انتظارم نشست و آن‌گاه که بازگشتم پرسید،

تا خواستم دهان باز کنم تصویر مخابره شده از انسانی بر روی ماه به درون وجود زمین رسید و او از حرکت هماهنگ آنان در حالی که بالا و پایین می‌پریدند دل‌غشه گرفت و اوغ زد.

حالا که پرنده‌ی سیاه انسان از روی تن خاکسترگون ماه برخاست و به زمین برگشت، به گذر دوار زمین بر خویشتن من سرود پرتکرار بیشمار از آدمیان را می‌بینم که به دور حلقه‌ای بزرگ می‌چرخند، تمثیل بزرگی از سیمای انسان را ساخته‌اند در حالی که با دستان خورشید را گرفته است، پا بر روی صورت زمین نهاده و دیگر پای را بر گرده‌ی بیشماران گذاشت. صورتش مغرور و چشمانش درخشان بود، همه دور تمثیل می‌چرخیدند و سرود جاودانگی انسان را می‌خواندند:

حالا که مگس بازگشته است در میان گوشت لخت زمین تخم خواهد گذاشت و تخم‌هایش تخم خواهند کاشت و به چند دور چرخیدن تمام گوشت را سفید از بیشمار تخم‌های خویش خواهد کرد، به سرعت سر برآورده همه‌ی گوشت را خواهند گرفت و بوی فساد زمین برخواهد خاست، دیگر نوری به گوشت نخواهد تابید، اگر آفتاب می‌تابید باد می‌نواخت باران می‌زد گوشت دیرتر فاسد نمی‌شد؟

من در میان هلاله‌ی خون خشکیده در گوشت زمین که امروز به رنگ سیاه بوی تندی داشت گذر چرخ را دیده‌ام، از پیشاپارینگان که عضلانی در هیبت جانی می‌چرخید، پارین هر روز به شکارش رفت، نیزه انداخت، طناب را چرخاند و وحشت‌زده‌اش کرد، پادین نهای تمام روزگاران به انتظار روزی او را در تور انداخت و به حصاری در آورد تا پاشین هر روز به شکنجه بیشتر از او را برای خود کند و کرد، اما آنان تیغ دریدن نداشتند و به هزاری تلاش آخر نوپادیان تیغ را در روزی ساختند که تیغ کشیدن از دور افتاده بود و زمین را ذبح کردند و حال در میان جماعتی که نئوپادیان‌اند گوشت بیرون‌کشیده از آن تن را به هزاران تخم خویش پر کرده و زمین در حال فاسد شدن است.

حالا که بر روی گوشت او را از خویش پر کرده‌اند و در بوی متعفنش نفس می‌کشند هر روز خواهند ساخت، گوشت را در میان یخچال‌های بزرگ جا خواهند داد تا از گندیدن زودترش بکاهند، برای بوی منزجرکننده هر بار عطر تازه‌ای خواهند ساخت و برای بازتر شدن جا که تخم‌های خویش را جا دهند باری تخم‌های بی‌فایده را به قعر خواهند ریخت و باری با حفر گوشت تخم‌ها را مدفون در آن خواهند کرد، حتی گوشت را لایه لایه برش خواهند داد تا میانش به تخم‌های بیشمار پر شود، تنها آنانی بر روی سطح گوشت باقی خواهند بود که در این دوارترینگی انسان برترین باشند.

من سرود با شکوه ایشان را می‌شنیدم که به کرات می‌خواندند و هر که از همین تخم و ترکه بود شادمان از هرم مخروط که جایی برای خانه‌اش داشت بلندتر فریاد می‌کشید و تخم‌های زیرین در میان گوشت در حال گندیدن بیشتر فریاد می‌زنند تا شاید صدایشان شنیده شود.

من و زمین هر دو می‌نگریم که چگونه نئوپادیان خشت بر خشت، کاشت بر کاشت و راه بر راه گذاشته‌اند، آن‌قدر ساخته‌اند و پیش رفته‌اند که جایی بر گوشت نمانده است، می‌خواهند این لاشه را بزرگ و بزرگ‌تر کنند و این مگس خیال رفتن به وجود دیگران کرد و بال‌بال‌زنان از ماه گذشت و تن سرخ دیگری را دید که می‌توان گوشتش کرد و بر رویش تخم گذاشت.

به صحنی گرد که دور تا دورش را صندلی‌هایی سنگی چیده بودند با ریختن سیمان، صحن بلندی را به قعرش تصویر کردند و دور صندلی‌ها انسان نشست و حال ملیجکان دوران را هر بار عَلم در میان صحن خواهند کرد تا بخوانند و از خویش بگویند.

نخستش پارین بود که به تمسخر بیشماری ساکت شد، او هنوز دهان باز نکرده بود که به تیر غیب تحقیر بیشماران بر جای نشست و سکوت کرد، حالا که پادین آمده تا برایشان نمایشی اجرا کند برخی به تمسخر و عده‌ای به تحقیر او را خواهند راند در حالی که میل نهادینه در وجودشان، پادین شدن است،

آنان پاشین درون خویشتن را هر بار بزرگ و بزرگ‌تر خواهند کرد و به نهایتش در حالی که همه‌ی خدایان دورتر را به سخره گرفته و می‌خوانند همه‌ی خدایان زاییده‌ی انسان است، یک‌بار صدای خدا را خواهند شنید، او را به اندرون خواهند برد و به وصال بودن در این شدگی تمام نمایش را دوباره خواهند خواند.

حالا که هرم مخروطی بزرگ انسان در نهان است، گاه بیرونش خواهند داد و بدان خواهند بالید و روزها در خفا برای رستن به نوک او تمام نمایش دیرین را دوره خواهند کرد،

هرمی که روزگاری از سنگ و مفرغ و تاج بود، فرو نریخت و تنها لایه‌ای از مرمر تراش‌خورده و ملات قانون بر چهره‌اش کشید تا دیدنش را بس دشوار کنند.

نوک مخروط همچنان مجرد و دست‌نیافتنی باقی ماند. آنان که بر آن تارک هموار جلوس کردند، دیگر نه تاج زرین بر سر می‌نهادند و نه خود را نماینده‌ی خدایان آسمان می‌خواندند؛ آنان نام خویش را ضامنان امنیت، کاتبان طومارهای پاکیزگی و مالکان فردا نهادند…

با سرودی نوین که رستگاری نو را در دهان‌ها می‌چرخاند. در زیر پایشان، دهان طبقات جدید برای بوسیدن همان کفش چرمین گشوده بود، اما این بار با سرودی نوین که آزادی و کرامت را دنبال می‌کرد.

در این سازه، جنایت نسوخت و طبقه به طبقه به زیرزمین‌ها و لایه‌های پنهان گوشت همان لاشه می‌رفت. شکنجه که روزگاری در صحن علنی و به فرمان شاه جلادانه جلوه‌گری می‌کرد، اینک ننگین و وحشیانه نامیده شد و به خفا، درون سلول‌های بی‌نام‌ونشان، زیرزمین‌های بتنی دور از نقشه‌ها و بازداشتگاه‌های شناور بر آب‌های آزاد، در میان همان دنیا ادامه داشت.

ترازوی نئوپادیان، تن‌ها را این بار به طینت قدسی نسنجید که با میزان سود و انباشت وزن کرد. و به درون مخروط در یکی از طبقات فوقانی، انسان را به روزی به روی باسکولی خواهند انداخت و وزنش، طبقه را مشخص خواهد کرد،

روزی سنج وزنه‌ها سود و روزی امنیت است، روزی نامش انسان و دگربار قدوست است.

و من که یاد بوی چرم شلاق‌ها در بینی‌ام می‌پیچید و هوا را به کنکاش تازیانه‌ها می‌گشت، بدین پهنه شلاق را خار کردند و در میان خاک بردند که نئوپادیان شلاق نمی‌خواهند و من شلاق را دیده‌ام

حالا نظم تازه، ابزار را تغییر داده بود. مردمان هر بامداد، پیش از سپیده‌دم، با صدای زنگ‌های یک‌دست و مکرر از خواب برمی‌خیزند، جامه‌های اتوکشیده یا لباس‌های مندرس و یک‌رنگ کارخانه را بر تن می‌کنند و در دالان پیش رو، به سوی ساختمان‌های مربعی و سالن‌های بلند چرخ‌دنده‌ها به راه می‌افتند. کارت‌های باریک پلاستیکی یا فلزی در شکاف دستگاه‌ها فرو می‌رود، ساعت ورود ثبت می‌شود و تن‌ها در رج‌های منظم، پشت میزها یا در کنار نوار گردان کارخانه‌ها جای می‌گیرند.

اینجا جلادی با تبرزین نایستاده است و شلاق در دستش نیست اما زبانش همراهش است؛ حرکت دست‌ها باید با سرعت لغزش تسمه‌ها یکی باشد. هشت ساعت، ده ساعت، انگشتان بر کلیدها می‌کوبند، قطعات فلزی بر هم سوار می‌شوند و ستون‌های اعداد در دفترهای مالی بالا می‌روند. با غروب آفتاب و گذر ماهی، برگه یا سیمینی به دست هر تن داده خواهد شد که میزان دقیق نان، آب و اجاره‌ی آن اتاقک سنگی برای سی روز آینده بر آن نوشته شده است. هر گام بیرون از این انضباط، کسر همان سیمین‌ها است.

اگر کسی دست از حرکت بازماند و امتناع کرد، مأموری برای شلاق زدن در کنارش نخواهد بود. تنها نامش از دفتر دریافت سیمین خط می‌خورد و چند روز بعد، صاحبان اتاقک‌های سنگی او را با شلاق از خانه بیرون خواهند کرد؟

شهر، خندق‌هایش را پر کرده و باروهایش را برداشته است، اما خطوط باریک تکرار به ارقام حساب‌ها، مرزهای تازه‌ای ساخته‌اند؛ مرزهایی که تجاوز از آن‌ها خونی بر زمین را نگار نخواهد کرد که تن مچاله‌ی او سنگفرش همان خیابان‌ها است.

حالا که انسان به تاجی بر سر در حال دویدن به دور دایره‌ای با سرعتی بی‌همتا است که نظیرش به طول تاریخ نبوده است، حالا که برای ساختن و پیش بردن مرزی در میانه نیست و تنها تولید معیار است، حالا که تاج خلقت خدا بر سر انسان است و او سر و سرپوش را با هم می‌خواهد و میل به نوک هرم مخروطی مستانه‌اش کرده است، حالا که من هر بار فزون‌ساخته‌ها را می‌بینم که به دیدن او دیگری ساخته و از او پیش‌تر رفته است، باز هم می‌سازند

بمب اول را ساختند و مدعیان هزار و سیصد کیلومتر سوزاندن را قول دادند که تصویر بعدی آمد در حالی که اولی هنوز دستگاه را روشن نکرده بود. نمونه‌ی دوم روی میز بود، کامل‌تر، آماده برای آزمایش. اولی پیچ آخر را محکم می‌کرد، اما دومی از خط تولید گذشته بود.

سومی وارد شد پیش از آنکه دومی نتیجه‌ی آزمایش را ثبت کند. طرح تازه را گذاشت، با تغییرات جزئی و دوباره جلوتر رفت. چهارمی هم در همان لحظه، نسخه‌ی بزرگ‌تر را آورد، بی‌آنکه کسی فرصت کند نتیجه‌ی قبلی را بررسی کند. و سر آخرش دکمه‌ای را فشار دادند که در چشم برهم زدنی بیش از دوازده هزار کیلومتر را با خاک یکسان کرد و زمین مبهوت به عرش تازه ساخته‌ی انسانی نگاه می‌کرد که خانه‌ی قضاوت انسان است.

ورودی برج، دیوارهایی از شیشه‌های دودی و قاب‌های آلومینیومی صیقل‌خورده دارد. عبورکنندگان پیش از ورود به سالن اصلی، از میان دروازه‌های فلزی کوتاهی می‌گذرند که دستگاه‌های اسکن، تصویر دیجیتال چهره و خطوط عنبیه‌ی چشم‌ها را بر روی نمایشگرهای کوچک کنار در ثبت می‌کنند. هیچ صدای افزونی در فضا نیست؛ کفپوش‌های لاستیکی، صدای گام‌ها را جذب می‌کنند و هوای داخل سالن بوی محلول‌های ضدعفونی‌کننده و خنکای تهویه‌های مرکزی را دارد.

تالار رسیدگی، اتاقی عریض با دیوارهای کاشی‌کاری‌شده به رنگ خاکستری روشن است. در مرکز سالن، جایگاه متهم محفظه‌ای است با جدار‌های شیشه‌ای ضخیم که خروج و ورود صدا از آن تنها با فشردن کلید روی کنسول قاضی صورت می‌گیرد. متهم درون این محفظه بر روی صندلی تک‌پایه‌ای می‌نشیند؛ بی‌آنکه دست‌بندی بر مچ داشته باشد یا لباسی متفاوت بر تن کند.

قاضی پشت میزی از سنگ و چوب و فلز نشسته است. در برابر او دو مانیتور عریض قرار دارد که کدهای پرونده، سوابق زیستی و نمودارهای ارزیابی رفتار بر آن‌ها نقش بسته است. او کت‌وشلواری تیره‌رنگ به تن دارد، خط ریشش دقیق کوتاه شده و بی‌آنکه سر بالا آورد، صفحات دیجیتال را با لمس انگشت جابه‌جا می‌کند. در سمت راست، سه روان‌پزشک با پوششی معمول و پوشه‌هایی از گزارش‌های مغزی نشسته‌اند؛ وظیفه‌ی آنان ارائه‌ی ارزیابی از میزان خطرپذیری رفتاری و امکان بازپروری عصبی متهم است و تشخیص آنکه متهم به بیماری روانی مبتلا است و یا در سلامت روان مرتکب جرم شده است نیز با آنان است

در طرف دیگر، دو وکیل با کیف‌های چرمی ضخیم ایستاده‌اند. آنان با لحنی آرام، آرشیو تبصره‌ها و مصوبات قانونی را مرور می‌کنند؛ بندهایی از قانون که امکان تبدیل محرومیت به پرداختی‌های مشخص یا انتقال به دوره‌ی تعلیقی و مراقبت را فراهم می‌سازد.

رقیب خونین وکیل مدافع لباسی بلند بر تن دارد که یقه‌ای سرخ بر آن است و تمایل جایگاهش در نزدیکی نیمکت‌های به‌هم‌چسبیده از جنس فلز مرغوب خانه‌ی دوازده‌نفره‌ی هیئتی از انصاف است که لباس‌هایشان تنها ناهمگونی در میان این تالار است.

ماده‌ی ارزیابی عملکرد، بند تطبیق اجتماعی، قوانین مدنی و جزایی و انطباق با جرم.

حکم شامل انتقال به زندان، محرومیت دائم و یا موقتی از دسترسی به شبکه‌های مالی و خدمات مدنی، حکم اخراج از خاک و … است

پس از خاموش شدن چراغ جایگاه، دو مأمور با فرم‌های یک‌دست کتان در شیشه‌ای را می‌گشایند. متهم را به سمت آسانسور پشتی هدایت می‌کنند که مستقیما به طبقات زیرین برای خروجی از محیط امن دادگاه است و اجرای حکم با انتقال متهم یا مجرم و اعاده‌ی تضمین و پرداخت مالی صورت خواهد گرفت.

حالا که متهمی را به سمت زندان مرکزی می‌برند، من در میان ون با او و هم‌قطارانش نشسته بودم و کسی مرا نمی‌دید لیکن من پشت تصویر آنان را در میان روزگار تلاقی با جرم دیدم و حالا که آنان در شرف رسیدن به خانه‌ی جدید خود هستند و زندان در کمین آن‌ها است، برایتان از وجودشان خواهم گفت.

متهم اصلی پنج سال است که در خانه‌ی امن تازه‌اش زندگی می‌کند؛ او از بندیانی است که معلق در میان هوا و زمین هر از چندی به صحن دادگاه برده می‌شود تا حکم نهایی او را صادر کنند و امروز در دادگاه تجدید نظری که بعد از گذشت دو سال تلاش مداوم وکلای او اتفاق افتاد، جلسه به دو ماه دیگر موکول شد. برای اینکه بتواند دادگاه تجدید نظر را مجاب به جریان پرونده کند مجبور شد تا سه خانه‌ی پدری که به ارث برده بود را بفروشد؛ البته یکی را پیش از دادگاه تجدید نظر و در دوران محاکمه‌ی ابتدایی برای حق‌الزحمه‌ی اولین وکیل فروخته بود که حالا او را منسوخ و دو وکیل کارآمد تازه را استخدام کرده است. آنان خانه‌ی پدری او را به نام زدند که دست‌کم دو برابر خانه‌ی پیشین بود و بعد از هزینه‌های دادرسی و به جریان در آوردن دوباره، نیاز به مدرک داشتند که خانه‌ی سوم هم هزینه شد. خانه‌ی سوم را مردی به نام زد که کارآگاهی خصوصی است؛ او برای جمع کردن مدرک تازه که دادگاه را مجاب به بازکردن پرونده کند ماه‌ها تلاش کرد و آخر جلسه آغاز شد و امروز قاضی با دیدن پرونده و مدارک تازه به واسطه‌ی درخواست وکیل شاکی که نیاز به زمان برای جمع کردن ادله داشت دادگاه را به تعویق انداخت و از روی مانیتور زمان آزاد را برای دو ماه دیگر تعیین کرد.

من در خیال متهم چند بار یاد آن روز را می‌بینم؛ او هر روز همان واقعه را دنبال می‌کند، همان تصویر و همان پرتاب، شبی که همه چیز به یک‌باره فرو ریخت و جهانش را دگرگون کرد: پنجره‌ای باز، همسری مست و اویی که تنها آدم در آن خانه بود و زنی که در هوا معلق به ناگاه به زمین خورد و مردم کوبیده شدنش را بر خاک شنیدند و شاهدان عینی می‌گفتند

صدا در گوشم پیچید، یک صدای بلند و یکباره انگار کیسه‌‌ای بزرگ از شن و ماسه باشد، آخر در نزدیکی ما خانه‌های تازه می‌سازند

فردای آن روز در نخستین بازجویی‌ها حرف‌های بسیار گفت و ناهمگونی گفته‌ها به همراه گذشته‌اش با آن زن قاضی را مجاب کرد که قرار بازداشت صادر کند و سه سال دادگاه ادامه یافت. سه سال زندان خانه‌اش شد و به طول تمام این سال‌ها چه روزنامه‌ها که از یمن خبر او فروخته شد، چه گفته‌ها که به وجود او شنیده شد و چه ثروت‌ها که به گفتن و شنیدن از او چکیده شد. حالا او مشهورترین مرد در تمام نئوپادیان است، دست‌کم پارسال پیش از دادن حکم که این‌گونه بود، همه او را می‌شناختند و در میان شناختن همو بود که سر آخر به حکم جمیع هیئت منصفه که دادگاه باور داشت ایزوله در این روزها هستند، یعنی پانزده روز آخر دادرسی و سه سال و یازده ماه و دو هفته پیش را هم از یاد برده‌اند حکم به مجرم بودن او و قاضی حبس ۳۰ ساله‌ی او را تایید کرد و حالا جریان دوباره‌ی دادرسی به درخواست تجدید نظر او جریان یافته است.

او در طول تمام این سال‌ها چیزی از زبان ایشان ندانسته و وکیل اول بارها در مصاحبه‌های خود اعلام کرده که ما پرونده را به موکل نادانم باختیم چرا که وقتی زبان قانون را نمی‌دانی ساکت شو؛ من بارها به او گفتم که نباید دهان باز کند، این کار تخصص می‌خواهد که تو نداری، آن‌قدر صحبت کرد، در بازجویی و با جراید که حالا باید این حکم را متقبل شود.

وکیل از او خیلی شاکی بود و مرد هم او را دزدی می‌دانست که با خام کردنش خانه‌ی پدری را از چنگش در آورده و حتی ادعا می‌کرد با خانواده‌ی همسرش هم ساخت و پاخت کرده است، اما اگر قرار بر باز کردن این پرونده و شکایت از وکیل اول را داشت باید پدرش خانه‌ی دیگری می‌داشت که نداشت

وکلای تازه‌ی او هر کاری کردند تا سابقه‌ی زیسته‌ی او با همسرش را پاک کنند؛ هزاران بار خواست خود را با قاضی مطرح که دادستان و یا وکیل مقتول نباید از این گذشته برای تهییج احساسات هیئت منصفه استفاده کنند اما دادستان گوشش به این حرف‌ها بدهکار نبود.

او در خطابه‌ای در همین دادگاه امروز با صدایی دورگه رو به هیئت منصفه کرد و خواند:

این مرد بار اول در ماه دوم شش سال پیش با همسرش درگیری شدید فیزیکی داشته، همسرش شکایت می‌کند و حکم عدم نزدیکی پنج کیلومتری می‌گیرد، بعد از چندی با هم آشتی و دوباره درگیر می‌شوند، همسرش تقاضای طلاق و در ماه ششم شش سال پیش طلاق می‌گیرند. این آقا ادعا داشته که همسرش به او خیانت کرده است، بعد از چند ماه یعنی دقیقا در ماه نهم شش سال گذشته دوباره با هم ازدواج می‌کنند…

یکی از زنان در میان هیئت منصفه به یاد همسر خواهرزاده‌اش افتاد که بعد از خیانت و طلاق دوباره ازدواج کرد و هر روز خانه را برای همسرش زهر کرد.

همان‌جایی که او در حال فکر کردن به همسر خواهرزاده‌اش بود من به یاد تمام پالینگان افتادم که اگر مردی زنش را کتک زده بود، اگر خیانت زن را می‌گفتند، اگر مرد زنش را از پنجره به پایین انداخته بود چه می‌شد و تصویر مرد و زن را بارها درون خاک، آویزان در هوا و افتاده از بلندی‌ها دیدم، حتی باری مرد را در میان آب دریا هم انداختند تا اگر گناه‌کار نیست به اذن و اراده‌ی الهی از آب برخیزد و غرق نشود؛ و حالا که در میان ون دوباره صورت مرد را می‌بینم، او تمام حواسش را به وکلای تازه داده تا هیچ کاری بی‌اذن آنان نکند که از دیوارهای سپید تنهایی مفرط و زیستن در میان اینان بیزار است. او با نفرتی بی‌حد به دو مجرم کناری خود نگاه می‌کند

یکی بیگانه‌ای از سرزمین دوردستان است که چیزی از او نمی‌داند، تنها چند نفری گفته‌اند که سه سال دیگر بعد از پایان حبس به کشور مطبوعش اخراج خواهد شد و دیگری که در شأن و مقام او نیست و مرد هم‌پیاله‌های او را حتی به دربانی خانه‌ی پدرش هم قبول نداشت، به جرمی دزدیدن از فروشگاه مواد غذایی در روز نخست جلسه‌ی دادگاه با وکیل تسخیری به تحمل یک سال حبس محکوم شده است.

آنان را به زندان مرکزی بردند و من هم بال‌زنان به میان دادگاه انسان برگشتم، جایی که خط تولید اعاده‌ی عدالت در جریان بود، به درون تنور پخت ملات عدالت را می‌بردند و نان تازه بیرون می‌دادند و قاضی‌ها و اتاق‌ها بیشمار در کناره‌ها یک‌به‌یک پرونده‌ها را نگاه و جواب می‌دادند:

جلسه‌ی دادگاه پرونده‌ی بعدی با تحویل لوح‌های داده و گزارش‌های شبکه به کنسول قاضی آغاز شد. تنور گرم نان تازه را پخت.

متهم، مردی چهل‌ساله با کت‌وشلوار کتان کدر، درون محفظه‌ی شیشه‌ای ایستاده بود.

دادستان پشت تریبون فلزی قرار گرفت و نمایشگر عریض روی دیوار، فایل‌های ارسالی از رایانه‌ی شخصی متهم را نشان داد. دادستان متن اتهام را قرائت کرد: دسترسی غیرمجاز به داده‌های زیستی بخش خدمات، استخراج جدول رتبه‌بندی اعتباری شهروندان و انتشار عمومی آن در فضای اینترنتی آزاد.

بر اساس گزارش کارشناسان شبکه، این اقدام منجر به افت اعتباری بخش رفاه و اختلال در الگوریتم‌های جامع جامعه شده است.

وکیل مدافع برخاست، صفحه‌ی مدارک پزشکی را روی مانیتور قاضی انداخت و به گزارش روان‌پزشکی همراه پرونده اشاره کرد. او بر بند مربوط به رفتارهای تکذیب‌کننده و عدم انطباق شناختی دست گذاشت تا خروج دادخواست از عنوان اقدام عامدانه به ناکارآمدی روانی منتقل شود.

سه روان‌پزشک حاضر در صحن، نمودارهای نوار مغزی و سنجش تمرکز متهم را تأیید کردند و از آمادگی او برای پذیرش دوره‌ی اصلاح سخن گفتند. آنان باور داشتند او سلامت روانی کامل دارد و وکیل مدافع تنها برای خالی نبودن عریضه این نمایش را راه انداخته است.

قاضی کلمات را روی صفحه مرور کرد. سپس دکمه‌ی صوتی محفظه را فشرد و از متهم خواست نیت خود را از انتشار این داده‌ها بیان کند. متهم میکروفون داخلی را نزدیک کشید و گفت که اطلاعات نشان‌دهنده‌ی قطع خودکار خدمات درمانی برای افراد زیر شاخص سودآوری بوده است

رایزنی هیئت منصفه از طریق کلیدهای لمسی روی میزشان انجام گرفت و علامت تأیید جرم روی مانیتور اصلی روشن شد.

طبق بند چهارده از قانون انضباط داده‌ها، متهم به سلب کامل شناسه‌ی مدنی محکوم می‌گردد.

بلافاصله، کدهای هویتی، حساب‌های بانکی، مجوزهای تردد و پرونده‌ی درمانی متهم در سرور مرکزی غیرفعال شد. چراغ نشانگر شناسه‌ی او روی مانیتور دادگاه از سبز به خاکستری تغییر کرد.

با پایان جلسه، دو مأمور بخش اجرای احکام با لباس‌های سرمه‌ای، در شیشه‌ای محفظه را گشودند. متهم را بدون بستن دست‌بند، به سمت راهروی خروجی پشتی و خیابان عمومی هدایت کردند. او از برج بیرون آمد و به سمت اولین ایستگاه اتوبوس رفت. بعد از آمدن اتوبوس آنجایی که کارت پرداخت هزینه را روی کارتخوان گرفت، پیام عدم موجودی روی مانیتور نقش بست. او حالا مطمئن بود که تمام حساب‌هایش مسدود شده است. در حالی که راننده اتوبوس با نگاه چشم به او می‌فهماند که باید هزینه را پرداخت کند، انگشت نشانه‌اش را بالا آورد و تقاضای زمانی کرد. بعد به سوی مردم نشسته و ایستاده در اتوبوس رفت:

ببخشید، یادم نبود کارتم را شارژ کنم. می‌شود لطف کنید…

بیشتر مردم در همین کلمه روی‌شان را به نشان عذرخواهی که ندارند همراهشان نیست یا موجودی کامل نیست می‌چرخاندند و بعد از ۵ تلاش مداوم، در حالی که راننده صدا کرد کارتت را بفرست، کارت مردی را گرفت و پرداخت هزینه را آغاز کرد. حالا او در میان همین اتوبوس هر بار به فکر فردا خواهد بود؛ به شرکتی که در آن مسئول است فکر می‌کند، آن‌ها ایمیل اخراج را پیش از صدور حکم داده بودند و یادش آمد که پیش از صدور حکم هم بیش از هجده ماه به دنبال این کار گشته بود آن هم در زمانی که به واسطه‌ی کار گذشته در حساب بانکی‌اش چهارده هزار سیمین پس‌انداز داشت.

حالا او خودش را هر بار در تصویری مجسم می‌کرد، روزی که به همه‌ی شرکت‌های انفورماتیک حوزه‌ی انتقال داده‌ها خواهد رفت و او را به عنوان خیانتکار داده‌ها بیرون خواهند کرد. او خودش را در فضای کسب‌ وکار اینترنتی هم تصویر کرد؛ حالا در میان انبوهی از داده‌پردازان داده‌ای برای پرداختن نبود، میزان پردازشگران روز به روز از داده‌ها فزون رفت و التماس پردازشگران را به دور شیشه‌ی بالا مانده‌ی مشتری‌ها می‌دید که با صورت‌هایی پایین در حال التماس برای کار کردن بودند. او خودش را در میان شبکه‌های اجتماعی هم تصویر کرد؛ خیل بیشماری که روی هم سوار می‌شدند و گوینده‌ها در رقابتی دیوانه‌وار شنونده‌ها را پشت سر می‌گذاشتند. او به رقصیدن فکر کرد، قلابی که تصویرش را بر روی نگاه بینندگان بنشاند و وقتی دست برد و سطح نورانی را باز کرد با اکانت بسته‌ی خود روبرو شد؛ و حالا در میان عمق تصویری که او را در فردا می‌نشاند شاید به دنبال ون سفید انتقال بندیان گشت، شاید خودش را به روی ون در حال حرکت انداخت و شاید پشت چراغ قرمزی شیشه‌ی ون‌ها را شست.

تنور عدالت هم‌چنان می‌پخت و نان داغ احکام بر ریل برنجین سرازیر می‌شد. پرونده‌ی بعدی که بر روی مانیتور قاضی نشست، نام مردی پنجاه‌ساله را بر پیشانی داشت؛ با کت‌وشلواری از پارچه‌ی گران‌قیمت سرمه‌ای و ساعتی طلا بر مچ، که دست‌های بی‌لرزش‌اش را بر نرده‌های شیشه‌ای محفظه تکیه داده بود. اما این نخستین بار نبود که تن او در میان این جدار‌های شفاف می‌ایستاد. پرونده‌ی او خطی طولانی در میان سالیان بود؛ سریالی که دادگاه بارها برایش پرده بالا زده بود.

بخش نخست داستان به نه سال پیش بازمی‌گشت. فایل‌های تصویری ضبط‌شده از دوربین‌های مداربسته‌ی یک برج مسکونی نشان می‌داد که او کودکی را به سمت انباری تاریک زیرزمین کشانده، تمامی مقدمات و چفت‌وبست‌های نیتش را آماده کرده، اما درست در آستانه‌ی فعل، با ورود ناگهانی سرایدار و همسایه‌ها، کودک از دستش رها شده و مرد گریخته بود.

در آن محاکمه‌ی اول، دادگاه بیش از چهار سال به درازا کشید. سه وکیل برجسته که پرونده را شاید با خانه‌ی مادری، زمین خواهری، پول‌های دفتری پذیرفته بودند، بارها جلسات را به تعویق انداختند. آنان رج به رج متون جزایی را شکافتند؛ تبصره‌ی تطبیق فعل با اصل جرم را بافتند و پوشاندند. آن‌قدر حرف می‌زدند که قاضی سرسام می‌شد و تمام شب را سردرد می‌کشید. تیم وکلای او با پیگیری‌های مداوم، اعتراض‌های پیاپی، ادعای نقض تحقیقات اولیه و کشاندن پای کارشناسان متعدد به صحن، فرسایش طولانی و وقفه‌ی بسیار در جریان دادرسی ایجاد کردند. آنان بر لوح مانیتور قاضی ثابت کردند که طبق مواد قانونی، نیت یا اقدام عقیم‌مانده، جرم نهایی تجاوز محسوب نمی‌شود و تا زمانی که فعل کامل واقع نگردد، اطلاق عنوان مجازات اصلی غیرقانونی است.

قاضی با سردرد بسیار و کابوس بیشمار، هر بار که آنان را می‌دید تن و بدنش می‌لرزید و آنان با گونی‌های بسیار که از فروش سهام کارخانه‌ی متهم به دست آورده بودند هر روز به درب خانه‌ی خانواده‌ی کودک می‌رفتند. پرونده از تبصره‌ی جنایی خالی شد. پس از چهار سال رفت‌وآمد و ادامه‌ی دادرسی، قاضی در حالی که پارچه‌ای سپید به دور سرش بسته بود حکمی برای جریمه‌ای اداری ثبت کرد و مرد با وقار از برج دادگستری بیرون رفت.

اما فصل دوم این پرونده، سال‌ها بعد شکل گرفت. پنج سال پس از تبرئه و غرامت مالی از اتهام اصلی، فایل‌های تازه‌ای بر روی سرورهای دادگاه نشست. این‌بار در خلوت یک ویلای برون‌شهری، فعل به تمامی واقع شده بود و گزارش‌های پزشکی قانونی جای هیچ فراری باقی نمی‌گذاشت.

این محاکمه‌ی دوم نیز سال‌ها در میان لایه‌های تجدیدنظر، اسناد پزشکی و روانی و استعلام‌های متعدد وکلای او به درازا کشید. فریاد رسانه‌ها، سرسختی پدر کودک تازه دریده و نهادهای حقوقی بسیار، قرص‌های سردرد بیشتری خریدند و به قاضی وقت دادند؛ البته قاضی پیشین که میگرن داشت هم مسئول این پرونده نبود و این‌بار دادگاه با وجود هیئت منصفه حکم می‌داد. پس از سه سال دادرسی فرسایشی، هیئت منصفه بر کلیدهای لمسی فشردند و چراغ سرخ گناهکاری روشن شد. قاضی حکم را قرائت کرد:

او را با ون بردند اما ون را سه اتومبیل مشکی بزرگ اسکورت می‌کرد و همه در ورودی زندان با دیدن صورت پرصلابت او خیال کردند یکی از ناظران برای نظارت زندان‌ها آمده است. مرد به بخش خصوصی ندامتگاه منتقل شد؛ سوئیت ایزوله‌ای با امکانات کامل، تغذیه‌ی سفارشی و دسترسی به خدمات رفاهی. آنجایی که به بخش عمومی می‌آمد بیشماری از بندیان دوره‌اش می‌کردند و برای هم‌جواری با او به روی سر و کله‌ی هم می‌رفتند و او هم فرمان داده بود که در هر آمد و شد وکلا کیسه‌های سیمین برایش بیاورند تا در بین ندامتگاه به حواریون خود بذل و بخشش کند. فرای آن وکلا هر روز پاشنه‌ی دروازه‌های عدالت‌خانه‌ی نئوپادیان را درآوردند و با استفاده از تبصره‌های حسن رفتار، پوشش مالی خسارت و بذل و بخشش مال به مراکزی که نظام مشخص می‌کرد، پس از چند سال زیستن در ندامتگاه، فکر کنم پنج سال و سه ماه باقی حبس بخشیده و شامل عفو عمومی شد و به جامعه بازگشت.

روز بازگشتش، یک اتومبیل کروک به همراه راننده‌ای که کت و شلوار مشکی و پیراهن سپید آهارزده به تن داشت و کلاهی نقاب‌دار بر سر و عینکی دودی بر چشم داشت به همراه اسکورت سه اتومبیل سیاه غول‌آسا اتفاق افتاد.

او از میان شهر می‌گذشت و همه او را با دست به هم نشان می‌دادند. آخر امر کرده تا وکلایش آخرین لباس طراحی‌شده به دستان مطرح‌ترین طراح لباس را برایش بیاورند و او با همان ردا به شهر آمد و بوی عطرش حتی در حرکت اتومبیل، زنان را مست به دنبالش می‌کشاند.

حالا که او سه سال از دوران محکومیتش گذشته، سه وکیل، دو مدیر برنامه و سه مربی زندگی او را دوره کردند و هر روز با مناسبات بسیار در میان شکوه تخت‌های پرتکرار، هزاری میل را پاسخ خواهند داد؛ و من که دوباره به خلوت خویش با زمین رفته‌ام، در حالی که سرم درد می‌کند، در میان کابوسی او را دیدم که وکلا، مدیران و مربیانش بر روی اتومبیلی غول‌آسا بشکه‌ای پلاستیکی را حمل می‌کنند و به ویلای بیرون‌شهری او می‌روند و حالا که در میان این سردرد و آن کابوس به زمین می‌نگرم، او از بوی تندی دیوانه شده است، سرش را تکان تکان می‌دهد و بینی‌اش را سفت گرفته است.

بوی تند اسید و مواد شوینده با بوی سوختن گوشتی در هوا پیچید و در میان بخار سیال، بر فراز تابلوی بزرگ دادگستری نئوپادیان، مگسی نشست و با حرکت بال‌هایش نقشی ترسیم کرد که من آن را مهر ملکیت خواندم.

فصل ششم

در حالی که سرم تیر می‌کشید بر روی کوهی دورتر از تمدن حاصل انسان نشسته بودم و در برابرم تکه سنگی بزرگ بود که مدام سرم را به رویش می‌کوفتم تا شاید به کوفتن مداوم آن، لحظه‌ای تسکین یابم

قطره بارانی از آسمان به روی زمین افتاد، من در میان جدا شدن او از ابر و حرکتش به روی زمین لحظه‌ای او را ثابت و معلق در هوا دیدم، او در میان هوا شکل گرفت، گنبدی کشیده با سطحی که لرزش‌های ریز داشت. سطحش براق و سنگین و در لحظه‌ای کوتاه تمام جهان را در انعکاس کوچک خود حمل می‌کرد.

قطرها به طول حرکت هر بار به جایی می‌نشستند، باری در میان گودالی گل‌آلود روزی در میان تنگی تنگ و گاهی در دل دریایی عظیم و هر بار به تکانه‌ای از باد و حرکتی از زمین باز هم همان تصویر کشیده خویشتن را در تجمیع قطره‌ها داشت، لیکن من جام طلایی ساخته به دستانی را دیدم که رویش با خطی خوش و خوانا به کنده‌کاری هنرمندانه‌ای که هر خط زیر را زبر به بالایین خویش وصل می‌کرد و به انحنایی مواج دوباره می‌چرخید خواندم که نوشته‌اند ترینگی.

هر بار که ظرف تکان خورد بادی وزیدن کرد و زمین رعشه داشت قطرات برخاسته از انحنای لب کاسه همان قطره کشیده نخستین را تصویر کرد لیکن کسی که ظرف را می‌ساخت باور داشت مظروفش یگانه و بی‌همتا است، همه دیدند که ظرف به ظرفیتش امکان داشت و قطره‌ها یکی یکی از لبه‌ی ظرف سریدند و در میان کنده‌کاری‌ها خزیدند و آخرش به پایین جام ریختند و به آمدن قطرات دیگر دور و دورتر شدند آنقدر دور که برخی قطرات به میان گودال گل‌آلود رفتند و برخی به دامنه‌ی جام ماندند و عده‌ای آویزان بر شمایلش جاماندند

حالا با آنکه قطره یکتا است اما به جاه ظرف که دیدگان را فریفته است همه می‌دانند که قطرات میان جام بی‌همتا است و من در میان بارش هر باره‌ی باران ریختن این قطران را دیده و برایتان خواهم خواند از بیشمارانی که از جام فرو ریختند.

در حالی که به نزدیک جام ایستادم تقلای قطراتی را می‌بینم که می‌خواهند خویشتن را به درون ظرف بریزند و قطران میانه‌دار به طول روزگاران بسیار به هر تلاش آنان را آویزان بر جام گذاشته و بر رو لبه‌ی پهن جام آزگار مانده‌اند.

روزگاری که پارینگان با چوب‌ها خراشیده و سنگ‌های صیقل داده مادینگان را به زیر جام انداختند، سرودی میانشان طنین‌انداز ندای پر تکرار بود که مهر مالکیت را به پیشانی زنان می‌کوفت، حالا که آتش گداخته را برای خویشتن کردند در انتظار آهن مانده در میان آتش خواهند نشست تا کپل زنان را به مهر داغ نشان کنند به انگ خیانت او را زنده زنده بسوزانند، جنازه‌ی او هنوز خاکستر نشده بود که پادین نشان داد از خلقت زنان

او فریاد زد از این مایه‌ی ننگ و به زمین رانده شدن انسان و جنازه را به صلیب بالا بردند و در حالی که لعنت بیشماران سرود ساحرگی و اغوای زنان را می‌خواند دوباره خاکسترش را آتش زدند.

حالا که پاشین تن سوخته را برای لذت دید همان جنازه خاکسترگون را به قصر برد و هر روز بر تنش شورید، حالا که این جنازه‌ی خاکسترگون آبستنی را به وضع حمل طی کرد هر بار که طلب کودکش کرد نشان داغ شدنش را به کپل عورش نشان دادند و کودک را به پاشین هبه کردند و نوپادیان در حالی که از سر ترحم به زن می‌نگریستند گاه دست بردند و جام نزدیکشان کردند و هرجای سخنی به میلشان نبود با دست دیگر از روی جام به زمین سراندنشان و من تکاپوی مدام مادیان را برای حضور در این جام می‌بینم، آنان سالیان دراز برای پاک کردن نشان بردگی جنگیدند، هر بار دست انداختند و به جام هجوم آوردند، باری حق نزدیکی با فرزندشان میانه‌دار بود، روزی اذن جدایی از کسی که مالکشان شد و هر بار در برابر بیشماری از نرینگان که از نخستین روز از همان بدو تولد حتی مادرشان به گوششان سرود ترینگی خویشتن را خوانده بود ایستادند و حال مادینگان بی‌مادر روزی به جام می‌آیند روزی از رویش سر خواهند خورد و در این جنگ هر روزه و فرسایشی بی‌پایان گاه جنگ بر سر جام است و گاه جنگ بر سر وجود و دو طرف مخاصمه باور دارند دیگری از این مظروف نیست، کشاکش آنان بر روی لبه‌ی باریک جام تصویری از دو قطره را نشان داد که هر دو بیضی بودند هر دو در میان افتادن از جام پخش و جذب جسم شدند و در میان گودال هر دو به رنج فقدان در آمدند و حالا هر بار کسی دیگری را به تکانه‌ای به زیر خواهد برد و جام را بدل به یگانه خانه‌ی خویش خواهد کرد.

اما بر روی جام قطراتی در حال سریدن به پایه‌هایش هستند، آنان را توانی برای باز آمدن و بالا رفتن نیست، شیب تند جام، ضعف وجودشان و کوچکی بیضی‌شکل درونشان هاله‌ی این اوصاف است.

کودکان مال این نرینگان بودند، مادینگان می‌زاییدند مال تازه را به حضرت پارین هبه می‌کردند و پارین به مال تازه‌اش می‌تازید، قاضی‌القضات بر روی دهانه‌ی جام می‌نشست و با نظری بر روی قطره‌ی کوچک لغزان می‌گفت، این مال حضرت است خودش می‌داند چه کند، آخر جمعی گفته بودند پدرش او را از روی جام انداخت و سر خوردنش را دید، قاضی سرش را کمی تکان داد و بعد کسی گفت، تازه سال گذشته این قطره را به یکی از مردمان دور فروخته بود که می‌خواست ردایش را بشوید و قاضی باز هم سرش را تکان داد و آخر در حالی که روزی پدر قطره به جرمی محکوم شد برای رد مال قطره‌ی سرخ خورده را از روی پاشنه‌ی جام بالا آوردند و به شاکی دادند تا او را به دورتری برای شستن جبه‌ی یکی از کاهنان بفروشد و فروخت.

کاهن او را به حضرت پادین داد و پادین در روزی که اول بار قطره خود را به قرابت قطره‌ای دیگر به تکانی دید و آنان خواستند با هم شوند فریاد کشید و فرمان داد، تا هر دو قطره را بنشانند و خودش وردی را که خدا در گوشش خوانده بود خواند و آنان به عقد هم در آمدند،

فکر کنم قطره کمتر از نیم سانت است و قطرات بالغ در میان پادین تا 4 سانتی‌متر هم طول دارند و حتی پادین کبیر رحم کرد که از سیمای او خوشش می‌آمد آخر به بند قانون منعی برای عقد قطرات نیم سانتی و کوچک‌تر با قطرات 4 سانتی و بزرگ‌تر هم نبود.

برخی می‌گویند او فرار کرده و در میان تکاپو آخر به دست ماموران سلطنتی پاشین صغیر افتاده است و او بلافاصله قطره را به میان پمپی افکند تا هر روز در کنار بیشمار از قطرات هم‌اندازه‌ی خویش مسیری را هر بار بالا رود و دوباره پایین بیاید و به لطف تکان مداوم آنان چرخ گردون آسیابی به گردش در آید

دلیل این انتخاب هم لوله‌ی باریک پمپ ساخته به دست پاشینیان است، تنها قطرات کوچک توان رد شدن از این مسیر باریک را دارند و او هر روز در همین دالان تا روزی که کمی بزرگ شود خواهد چرخید.

روزی که نوپادیان پاشین را تکه تکه کردند و در آتش زنده زنده سوزاندند امر دادند تا قطرات کوچک آب را به بهره‌کشی نگمارند لیکن روزی که نوپاد منتخب مردم این لوله‌ی باریک و این تفکر عمیق پاشین را دید غبطه خورد و در حالی که پارچه ساتن بلندی به رنگ خاک داشت روی لوله‌های پمپ کشید و پمپاژ قطران کوچک ادامه کرد.

او که حالا بزرگ شده و از میان لوله بیرون آمده است دوباره به لوله‌ی بزرگ‌تری خواهد رفت که برای زنده ماندن میان نوپادیان تنها راه به اندرون لوله‌ها ماندن است.

اما در میان نئوپادیان آنجا که کوچکی قطران را دیدند سخن آغاز و منع ماندن در لوله‌ها دوباره خوانده شد، حالا آیا حضرت نئوپاد تازه‌ای باز هم شگفت‌زده خواهد شد کسی نمی‌داند اما امر رسید که قطران کوچک را به دانستن بیاموزند و جارچیان فریاد کشیدند و جبر خواندن میانه‌دار شد، لیکن قطره را هنوز ندیده‌اند، جام برپا است و قطرات از روی جام دوباره بر زمین می‌ریزند، روزی قطره‌ای که در تابش نور خورشید رنگش تغییر کرد، روزی قطره‌ای که از مظروفین نبود و این تنگ جام چقدر قطره در خود جا خواهد داد،

دوباره لبریز شدن و رها کردن بیشمار از قطره‌ها در پیش است و به زیر پای جام آنجا که گودالی از نجاست در خود داشت به ریختن قطرات کوچک درونش و لبالب شدن از تیرگی و بوی بد در هوا عده‌ای بیشماری از قضات بر روی لبه‌ی جام فریاد خواهند زد و به بیشماری نشان خواهند داد که همه‌ی قطره‌های یکسان نیستند و این قطرات اگر در جام می‌ماندند امروز ما نیز فاسد و بوی گندمان جهان را پر می‌کرد و آنان با خیالی آسوده و وجدانی آرام بسان بیشمار دوران پارین نیستند که هر قطره بود را در میان جزا بسان قطرات دیگر قضاوت و کیفر دهند.

بشکه‌ی بزرگی لبالب از بیشماری قطرات کوچک است که در میان این حوالی سکوت همه را به کیفر بریده‌اند، بشکه درزهایش را شکافته و رنگ خونین آن زمین بیشماری را رنگین کرده است، تمام قطرات کوچکی که به روی صلیب در میان جوخه‌های دار به زیر گیوتین و در دل کشتار بشکه را پر کرده و سرازیر بر زمین ریخته‌اند

به صحن عدالتی که قطره را حکم دادند قاضی حتی قدرت دیدن او را به میان جایگاه هم نداشت و فوج فوج از این قطره‌ها را به میان بشکه‌ها ریختند

روزی به کیفر عمل پدرانشان روزی در میان خشم والدانشان و روزی در کوچکی وجودی که قضات برابری را به بی‌عقاب نماندن تفسیر کردند

اما در کنار این چاله‌ی بزرگ از تعفن و آن بشکه بزرگ قرمز رنگ بیشماری قطرات جدا مانده از یکدیگر در میان خاک تنها مانده‌اند، آنان گاه بسان قطرات کوچک سخن گفتند در حالی که جثه‌ای برابر با 4 سانت داشتند، گاه جملاتشان نامعلوم و گنگ بود و روزی فریاد مدام می‌کشیدند، اما همه‌اش این عریانی برابر نبود که برخی بسان دیگر قطرات نه فریاد کشیدند نه سر بر دیوار کوفتند و نه بسان قطرات نیم سانتی رفتار کردند که به اندرون در میان خویش هر بار به جرقه‌ای خشک زدند و تبخیر در ایمان گشتند و تکه‌ای از وجودشان بر آسمان رفت،

آنان از این جمع را که شناخته به سرعت از روی جام به زمین می‌ریزند به هر دور که پا در خود داشت، روزی به تسخیر در دستان شیطان و باری به ناکارآمدی و بی‌فایدگی دوران، همه را در میان هوا معلق رها خواهند کرد و خانه‌شان در میان خاک و پخش شدن بر زمین است.

آن روز که یکی از قضات پارین کبیر صورت این قطره را دید که در میان سالن با شکوه عدالتشان بالا و پایین پریده است، نعره‌ای کشید و مجازات مرگ را به صد ضربه شلاق افزود که به ساحت قدسی دادگاه اهانت کرده است،

جایی که او را شلاق می‌زدند و بیشماری از مردمان به دیدارش آمده و فریادش را می‌شنیدند در حالی که دستانش را به روی درختی بسته بودند پاهایش را تند تند بالا و پایین می‌کرد و در میان اشک،لابه و فریاد مدام سرودی می‌خواند.

کسی صدایش را درست نشنید و من در میان گفتنش چند بار حروفی همتای عین لام و نون را شنیدم که پادین قدیس دستش را گرفت او را به میان مردمان با دهانی باز کشاند و آنگاه فریاد کشید روح او در تسخیر شیاطین است، بعد چند بار دستانش را در میان هوا لغزاند و در حالی که چشمانش را بسته و صورتش می‌لرزید و عرق تمام پیشانی و گاه روی چشمانش را پر کرده بود فریاد کشید به تو امر می‌کنم از درون وجود او بیرون شوی ای ملعون.

قطره‌ی بسته در میان صندلی در حالی که دستان و پاهایش به چرمی محصور بود سرش را تکان تکان محکمی داد و فریاد کشید ملعون.

کاهنان دورش را گرفتند و با چند میله‌ی داغی که از دل آتش گداخته بیرون کردند به سینه و پهلوهایش نشانی زدند و فریاد گوش‌خراش او با بخار برخاسته از پوست گوشت سوخته‌اش در میان بوی ضخم گوشت تنش در هوا پیچید و دوباره پادین کبیر لرزش کرد و دوباره میله فرو بردند، شلاق زدند و آخرش در حالی که او را از روی صندلی باز می‌کردند قطره مجنون بی‌حرکت و ساکن سری بر زمین گذاشت و مردم فریاد می‌کشیدند که شیطان از وجودش بیرون رفته است.

پاشین از این نمایش خوشش می‌آمد و امر کرده بود تا برایش چندی از این قطران بیاورند در شب و روزهای شادی نمایش اجرا کنند، اگر روزی یکی از آن‌ها دست در میان حرم او می‌برد و به همان میل در میان قطران کوچک قطره‌ای می‌دید در همان صحن که روزی بالا و پایین می‌پرید و دل پاشین را شاد می‌کرد گردنش را می‌بریدند و به بشکه‌ی دورتر از جام در کنار قطران کوچک می‌ریختند.

با حضور نوپادیان و گذر و چرخش زمین به دور خویشتن آخر حال این قطرات را دانستند و حال فوج فوج ایشان را به درون دیوارهایی سپید با نورهایی سپید با انسان‌هایی سپید و سپیدپوش در میان تختی سپید با ملحفه‌ای سپید خواهند داد تا پادینی که قبای سپیدش را به تن کرده این بار لرزش صورت خود را بدو دهد و جریان از میان سیم‌های مسی حرکت و سر قطره را به جریان در آورد، روز بیرون آمدن از دل آن دیوارهای بلند و ساختمان سپید به مانند روز باز کردن چرم‌ها از دست و پای او در میان پادینگان است، هر دو قطره سر به زیر دیگر تکانی نخواهند خورد و قضات آنان را خواهند نگریست.

و حال در میان نئوپادیان همه خود را نزدیک به قضات خواهند کرد و نمایش در میان قصر پاشین را اقامه خواهند داد تا شاید قاضی همتایی آنان با قطره‌ی جنی را تشخیص و آنان را به کیفری همتای دیگران راه نداد.

حالا روزی که تعقیب یکی از قطره‌ها آغاز شده است خانه‌ها ویلاها باغ‌ها و جواهرات را خواهد فروخت تا نامش همتای یکی از آن قطره‌های جنی باشد.

همه سقوط آنان را از روی جام خواهند دید، این جام کوچک و خرد جایی برای این قطرات جن‌زده نخواهد داشت، این جنیان را به روزگاری با قاشق از روی جام می‌گیرند و به زمین می‌ریزند روزی با قطره‌چکان و امروز با دیدن از میان لوله‌ای نازک که قطره‌ها را صدها برابر بزرگ‌تر نشان خواهد داد و هر که قرابتی با قطرات جنی داشت به پای جام خواهد ریخت

حالا که جام بر پیش است و میانش را مظروفین بی‌همتا که باور دارند ترینه‌ترین این آب گوارا بودند پر کردند دیگرانی دورتر در میان مردابی ریخته و پاداران باور دارند این‌ها اصلا آب نیستند، آنان از دیروز تا امروز بر مسند بیشمار دانستگی بی‌همتا هزاری خوانده و می‌دانند، باران آب داد و همه‌ی قطرات در جام و به پای جام چه آنان که در گودال مانده و چه بیشمار در دریا و به زیر پای جام همه از آب بودند اما این باتلاق دور از جام اصلا از آب نیامده است.

پارین کبیر باور داشت که روی مرداب را پهنه‌ای از کوهی بزرگ گرفته بود و هیچ‌گاه نگذاشت تا قطره آبی وارد آن شود، شیب زمین جوری بود که حتی اگر از آب‌های باران قطره‌ای هم به زمین می‌ریخت میل به سوی جام داشت، این مرداب حتی باری قطره‌ای از آب هم ندیده است.

پس از او پادین قدیس در حالی که عصای استخوانی از سیمای یکی از قطره‌های در مرداب را به دست گرفته بود فریاد کشید خداوند بزرگ و تبارکم این مرداب را برای ما آفریده تا در دلش زباله‌های خویش را افکنیم این نعمت خداوند برای ما است، او که رفت پاشین همان اوراد پادین و پارین را حفظ کرد و هر روز بر روی بلندی برای جماعت می‌خواند و نوپادیان به سمت مرداب رفتند، قطره‌ای از دلش بیرون کشیدند و آنگاه به زیر یکی از آن عدسی‌های بزرگ تازه ساخته خود نهادند، بعد فرمودند ذرات درون این قطرات با ما یکسان نیست، بعد در حالی که سینه را صاف می‌کردند با نشان دادن ناخالصی‌های درون این قطرات که رنگی متفاوت از ما داشت با سیمایی راضی از آنچه گفته رفتند و تریبون را به نئوپادیان دادند.

نئوپادیان چند دسته بودند، برخی در ادامه سخنرانی پیشینیان از پارین تا پادین اقامه دعوی کردند و برخی آنچه نوپادیان گفته بود را تکرار کردند لیکن برخی که در این تنگنا برای بیشتر رفتن می‌خواندند فرمودند موضوع در فهم است، شما به این مرداب و قطراتش نگاه کنید، این‌ها شناخت و فهمی نسبت به این فضا ندارند، چه تفاوتی میان آن جام طلایی برای اینان با این مرداب است، یکی از شاگردان بلند شد و گفت استاد یعنی نفهمیدنشان گواه بر ما است؟

استاد گفت نه منظورم آن نیست بیایید بدین قطره نگاه کنید، این قطره آن قطره نیست، چرا چون حتی توان آن قطره شدن را ندارد می‌فهمید.

یکی دیگر از شاگردان گفت یعنی مثل تمام قطران چند سانتی که توان آمدن به روی جام را نداشتند.

استاد سرش را تکان داد و با نگاهی عاقل اندر سفیه گفت نه معلوم است که منظورم این نیست، اما آیا شما تفاوت میان قطره‌ها را انکار می‌کنید، اینکه این قطرات تا این حد ناخالصی دارند

صحبت نئوپادیان دراز بود و تقریبا پایانی نداشت اگر بستر تغییر رنگ را نشان می‌دادی، انتخاب بستر را معیار می‌کردند اگر بستر پدید آمدن انتخاب را میانه‌دار می‌کردی میل به انتخاب را میانه‌دار می‌کردند و آخرش با تصویری دراز که حول یک محور می‌چرخید دوباره به نخستین گام سخن می‌رسیدیم و باز می‌چرخیدند و ذات قطره را کتمان کردند آخر اگر یگانگی قطره را می‌خواندند بر روی لبه‌ی جام یکی از قضات به ناخالصی ذات قطره‌ی خواننده که استاد بود حکم می‌داد و آنجای که استاد در حال بازگشتن به خانه می‌نمود او را به میان گودال زیر جام می‌انداخت.

در حالی که استاد هنوز هم این قصه‌ی دراز را تکرار می‌کرد و می‌خواند من در میان طنین صدای او به پژواک تمام خوانده‌ها، شنیده‌ها، تمام نوشته‌ها و نانوشته‌ها تنها شهود بودگی را می‌بینم، دست برخاسته به سوی تنی که در پیش است برای ضربت و واکنش او که یکسان است، همه‌ی قطره‌ها عقب رفتند و خویشتن را کنار کشیدند، میلی که برای بقا یکسان بود، ضربتی که خورد و فرجام دردی که خشک شدن بود، فریاد کشیدن و شعر خواندن بود و مظروفی که یکسان ظرف تغییر داد، میل به تکثیر خویشتن و زایش قطرانی که قطران بزرگ او را در خود گرفت و در برابر دیگری ایستاد، همه‌ی قطراتی که به دنبال مسکن رفتند، غذا خوردند و نوشیدند باز هم مظروف یکسان و ظرف‌ها را تراشیدند و حیران و مست جام‌ها در حالی که به انحنای جام و برجستگی‌هایش چشم دوخته بود، رنگ طلایینش مستش کرد و دیوانه‌وار به حیرت زوزه می‌کشید به دم مرگ از تشنگی تنها آب نجاتش داد و مظروف معنا بود و حیرت‌زدگان جام به طول دوار سالیان قطره‌ها را مال خویشتن دیدند.

در آن دوردستان به میان دیوان قضا قضات نشسته حکم می‌خوانند، اولین گاو خاطی را آوردند، او که به فشردن شاخش به سینه‌ی مردی او را کشته است و اولیای دم قصاص می‌خواهند، گاو را به میان خاک خواهند کرد و سنگ به دستان انسان خواهند داد تا به سنگسار او عدالت را میانه‌دار کند، زبان بریده اسبی در دستان مردی بود که فرمانش نبرد و قاضی امر کرد تا به خانه‌اش امروز کیسه‌ای گندم ببرند و اسب با زبان بریده، بر دوش کیسه‌ی گندم برد و قاضی آن شب نان تازه را به میان گوشت تن خروسی برد که همسرش دیروز کشته بود.

پارین و پادین دست اندر دست هم در حالی که پاشین آنان را مشایعت می‌کرد هر روز در میدانی سگ‌های اسیر در هزارتوی اسارت را به جان هم انداختند و قطره‌ی دریده از خونشان را ملاک تفاوت خویشتن دیدند، حالا نوپادیان همان خون را به میان عدسی‌های خویش خواهند کرد تا روزی در میان خلوت کسی فریاد بزند این قطره همتای ما نیست، او اصلا قطره نیست، هر نقشی بیضی‌گون را که نمی‌توان قطره نامید.

در حالی که او با صدای بلند می‌خواند هزاری از قطران آبی را سرخ کردند و به زمین ریختند و باتلاق پرتر از پیشتر شد، حالا که نوپادیان در کارند بازهم در میان عدالت‌خانه‌ی انسان روزی فیلی را خواهند برد و به جرم تکانه‌ای در برابر شلاق، به زعم اسارت و در هوای رنج به روی جرثقیل خواهند برد و تماشاگرانش عبرت خواهند کرد و لذت خواهند خورد.

حالا قاضی‌القضات که تصویری از تجمیع تمام پاداران است، در حالی که بر روی دوپا ایستاده‌اند سرود ترینگی خویش را با فریاد همه‌ی این قطرات برای ماست می‌خوانند و مال شدن قطران دریایی، ساخت گلگون مردابی که پایانش بی‌انتها است.

زمین می‌چرخد و سر به هر سو می‌چرخاند من بیشمار از این ترینگان را خواهم دید که هر روز بیشتر بر تن زمین در پیش خواهند رفت، همه‌ی قطرات را از جای خواهند کند، درختان از ریشه بیرون‌اند، دریایی که قطران بسیار در خود داشت را به میان خاکستر خویش دفن خواهند کرد، آنجایی که تمام زمین را مسخر خویش کردند و هیچ باقی نبود فرمان ساختن در پیش است، هزاری خانه خواهند ساخت، هزاری دیوارهای بلند دور از دیدگان بیشمارشان که هر روز با چرخش نقاله‌های به روی ریلی بی‌انتها فوج‌فوج حیوان را سلاخی خواهند کرد.

این‌ها برای ما است، زیرا خدا فرموده بود، زیرا شاه اراده کرد، زیرا توانشان در برابر ما هیچ است، زیرا خودآگاهی از رنج و مرگ ندارند، زیرا ماشین‌های بی‌احساس‌اند و زیرا اصلا قطره نیستند و حالا که حکم قاضی قرائت شد همه کار خواهند کرد.

آنان دیوارها را بلندتر چیدند؛ دیوارهای بتنی بی‌روزن، پرشده از فوم‌ها و دور از شهرها تا صدای فریاد قطرات به مرزهای آسفالت‌شده‌ی شهر نرسد. بر روی ریل‌های بی‌انتهای استیل، حرکت آغاز شد. هزاران قطره، ردیف به ردیف، معلق از پا بر قلاب‌های آهنین، به سمت تنورهای سلاخی و تیغه‌های چرخنده رانده می‌شوند. پیش از چرخش تیغه‌ها، سوزن‌های برقی شوک بر جمجمه‌ها می‌لغزند، شوکی که تنها جنبش ممکن عضلات را می‌گیرد اما نبض درک رنج را تا آخرین انقباض رگ‌های گردن زنده نگه خواهد داشت. خون در جوی‌های باریک کف می‌ریزد و به میله‌های خروجی سرازیر می‌شود، در حالی که لوله‌های مکش، شکم‌ها را می‌درند تا گوشت لخت، شسته و دستچین‌شده در بسته‌بندی‌های شفاف، با برچسب‌های کنترل کیفی و درجه‌ی بهداشت، بر یخچال‌های خنک فروشگاه‌ها بنشیند.

دورتر از بوی خون لخته‌شده‌ی کشتارگاه‌ها، در تالارهای سفید و کاشی‌کاری‌شده‌ی آزمایشگاه، شکل دیگری از تسخیر در جریان است. میمون‌ها درون قفس‌های تنگ سیمی، طوری مهار شده‌اند که تنشان توان هیچ گردشی ندارد. میله‌های آهنی بر سرها پیچ شده و لوله‌های پلاستیکی از طریق بینی به قعر معده‌ها فرو رفته‌اند تا دوزهای روزانه‌ی مواد بهداشتی و آرایشی، داروهای اعصاب و سموم تازه را تزریق کنند. پلک‌های سوزن‌خورده‌ی خرگوش‌ها در دستگاه‌های نگه‌دارنده باز مانده است تا قطره‌های بیشمار و اسیدهای تصفیه‌کننده روزها بر قرنیه‌های شفافشان بچکد و میزان سوزش و تاریکی چشم ثبت شود. موش‌های سفید در جعبه‌های شیشه‌ای، زیر شوک‌های دوره‌ای محکوم شده‌اند. سگ‌های بیشمار در محفظه‌های ایزوله، از چندی پیش محکوم به بازآفرینی نسل خویش شده و هزاران گونه از آنان ساخته در میان شهر می‌فروشند.

بر روی زمینی که ریشه‌هایش را کندند و سوزاندند او تاس و مدام در حال استفراغ کردن است، دریاها نیز خاکسترگون خواهند شد و فرمان حکومتی قضات در جریان است. تورهای عظیم فلزی، به عمق آب‌ها فرو می‌روند، قعر اقیانوس را می‌تراشند و هزاران تن ماهی، آبزی و تن‌های پولک‌دار را در خفگی کند هوا به لایه‌های بالای عرشه می‌کشند؛ جایی که پولک‌ها زیر سنگینی چکمه‌ها در هم می‌شکنند و آبزیان در آفتاب سوزان، تا خشک شدن قرنیه‌های سوخته‌شان تا آخرین نفس بالا و پایین می‌جهند.

در میان یکی از سلول‌های بندیان جایی که حکم قضات پادار به اسارت مادام‌العمر میل کرد، ماده‌های شیرده قطران در قفس‌های فلزی به عرض تن خویش محبوسند؛ بی‌آنکه امکان چرخش یا گامی به پیش داشته باشند. آنان سالیان درازی است که روی خورشید را ندیده‌اند، گوساله‌ها در ساعات اولیه از پستان‌ها کنده می‌شوند و در باکس‌های چوبی تاریک قرار می‌گیرند تا گوشتشان از فرط کم‌خونی عمدی و بی‌حرکتی، سپید و نرم بماند و بادکنک‌ها را باد می‌کنند. صدای فریاد قطران مادران در میان وزوز تند دستگاه‌های دوشنده‌ی برقی گم است و روزانه بارها شیر را تا آخرین قطره از پستان‌های متورم و عفونی می‌کشند که حکم قاضی اسارت با اعمال شاقه است.

زمین سرکش و یاغی این متمرد پرتوقع که گاه و بی‌گاه طغیان کرده است را قاضی به حکم بودن محکوم و کیفرش داد:

پس غول‌های مفرغین و ماشین‌های مکانیکی، با تیغه‌های پهن فولادی، به پهنه‌ی خاک افتادند. درختان چندصدساله را از بیخ و بن تراشیدند، ریشه‌های دیرینه را با قلاب‌های سنگین از قلب زمین بیرون کشیدند و بر روی آن همواری عریان و خاموش، سوله‌های دراز و خاکستری با سقف‌های شیروانی فلزی ساختند.

جنگل محو شد و جای خود را به چرخه‌ی نقاله‌های بی‌انتها داد. مزارع صنعتی برپا گشتند؛ ردیف‌های بی‌شمار از سالن‌ها که درونشان، قطران بی‌نام را در نرده‌های آهنین ضخیم محصور کردند. حرکت تن‌ها مهار شد تا گوشت زودتر بر استخوان سنگینی کند.

خون جاری بر شیارهای استیل، به مخازن خنک‌کننده هدایت می‌شد و پوست‌های کنده، بر ریل‌های دباغی می‌نشست. قاضی‌القضات پادار، با ردای اتوکشیده و عینکی بر چشم، بر تارک این هرم جدید ایستاد، مانیتورهای آمار تولید را مرور کرد و صورت‌جلسه‌ی نهایی را به مهر دیوان رسانید.

حالا که ماشین آنان در جریان است و جام خویش را دور از این حوالی و مرداب می‌بینند به طوفانی و تکانه‌ای، به واکنش و بهانه‌ای به باران و بیشتر شدن، خانه‌ی بیشترشان در زمین خواهد بود و جام را نخواهند دید،

دوری نپاییده است که هر بار کسی منکر قطره بودن ایشان خواهد شد.

حالا که تمام تصاویر پاداران از نخستین روز بودن پارین تا تغییر نئوپادیان در پیش است جلسه دادگاه رسمی است.

برای فهم آنچه تصویر این دادگاه است تنها باید به دور و بر خویش بنگری و من برای باز کردن خیالتان ذره‌ای از آن خواهم گفت.

من در حالی که بر روی شکم دراز کشیده‌ام و زیرم زیلویی به رنگ قهوه‌ای است که تار و پودش به تنم رسوخ می‌کند در برابرم سطح نورانی بزرگی نقش بسته و آنچه به فشار و در تخیل داشته را به روی سطحش می‌بینم.

دادگاه را تشکیل داده‌ام و دادگاه همین‌جا است، آنجایی که حکم را خواهم خواند.

طول و دراز بیشمار سالیانی که برپا بودن انسان در او میل به بیشتر رفتن را پیشتر برد ذات آب را بی‌معنا کرد و هزاری دست پا زدن در میان این جام تنها قطران بیشتری را به زمین ریخت.

جایی که میل به عدالت کرد باز هم جامی تراشید و سازه‌ای ساخت و حال به طول تمام دوار ظرف عدالت معنا است و این نشان ترینگی ساختن در انسان هر بار او را به ساختن دوباره‌ای خواند.

اگر باران خودش می‌بارید و کسی او را برای خویش نکرده بود حالا این برکه در خود آب فراوانی نداشت؟

آیا اگر آب‌ها را به میان بشکه‌ها،چاله‌ها، باتلاق‌ها و تالاب‌ها اسیر نکرده بودند دریایی میانه‌دار نبود؟

همه صف خواهند کشید و فریادزنان لابه خواهند کرد، تمام قطران ظریف در میان لبه‌ی جام، همه‌ی قطران کوچک و جن‌زده بی‌فرجام، آنکه سرش را بریدند در آب غرقش کردند به سنگ بستند و سی سال در حبس بود همه خواهند آمد و اعاده حق خویش را خواهند کرد که حتی جرمی نکرده بودند و حالا که در میان شعله‌های فروزان انتقام مشعل آتش تغییر در دستان است به نزدیک کردن قاضیان دیروز که در مسند قدرت بودند آنچه از این پاداران بود، آب‌ها را ذوب خواهد کرد و بخارش به آسمان خواهد رفت و دوباره باریدن خواهد کرد و دوباره پادار تازه‌ای برون خواهد داد.

حالا که قطره در پیش برابر دیدگان است به یکتایی وجودش از کشف تا شهود از فهم تا دیدن از عمل تا محاسبه کردن شاهد است.

ابرها آنجا که از ازیاد رنج میل به باریدن کنند جام را هم در میان آب دریا خواهد انداخت و دیگر جامی در میانه نخواهد بود.

در حالی که آتش فروزان در دستانتان قطره در برابر را بخار بر آسمان کرد آتش در دستانتان قطره‌ی خویشتن را آسمانی نخواهد کرد؟

همه در انتظار حکم بودند مشعل فروزان در دست تمنای آمدن مجرم می‌کرد.

پارین تاج دریده خویشتن را به دست پادین دید و پاشین برای انتقام خویش پادوندان را می‌خواست و هر کس مجرم خونی خویش را طالب بود و عدالت و انتقام را با هم در اتاقی حبس کردند.

حالا که مشعل به دست، پشت دروازه ایستادند هیولا آمده است فرزند بر آمده از همخوابگی آنان را در همان اتاق حبس خواهند کرد، او نوری ندیده، باد تا کنون صورتش را لمس نکرده و باران به صورتش نباریده است، این هیولای کوچک در میان اتاق را هر بار عده‌ای برای خویشتن خواهند کرد، روزی پارین آن‌قدر سخت بدو خواهد خواند او را به زنجیر در گردن به پیش خواهد برد که برای پاره کردن در پی اولین جسم خواهد بود، شبی پادین آن‌قدر او را محق خواهد کرد که کسی توان گفتن در برابرش را نخواهد داشت و روزی پاشینگان آن‌قدر بدو خواهند خواند تا به کلامی بی‌مانند بخواند و کسی حتی معنایش را هم نداند از این شکوه و همه برای داشتن او به میدان‌اند.

حال که نئوپادیان میراث نوپادیان را در اتاق خانه‌ی خویش دارند می‌دانند که او هنوز هم هیولا است شادمانی برای اویی است که کلید قفل درب خانه‌ی قضاوت را داشت.

نام فرزند آنان این است و حال با دندانی که به فشار بر هم کوفته‌اید همه به دنبال همان کلید می‌گردیم و مجرم را روزی به طناب با گردن و شامی به ونی سپید پیش خواهید داشت و حکم تنها قرابت بیشتر والدان ایشان است.

پشت درب اتاق دست‌ها بر روی قفل کج‌شده شل شدند. صدای نفس کشیدن هیولا از پشت در می‌آمد؛ سنگین و خشن، درست مثل ضربان قبلی که از خشم می‌غرید.

مشعل را کمی پایین‌تر آوردم. آتش، سایه‌ی بلند انگشتانم را روی دیوار روبرو انداخت. وقتی انگشتم را به قصد مشت کردن فشردم، دیدم پوست روی مفصلم سپید شد، کش آمد و دردی باریک تا مچ دستم دوید. همان‌جا، روی همان زیلوی قهوه‌ای، سرم را پایین انداختم و ناخن‌هایم را نگاه کردم. روی پایه ناخنم خاکستر نشسته بود. دستم را که برای کشیدن زنجیر هیولا پیش برده بودم، پیش از آن‌که به در بخورد، در مچ خودش گره خورده بود. شش‌هایم از دود مشعل پر شد و سرفه‌ای خشک حنجره‌ام را خراشید. و نها دستم سست شد و از روی قفل پایین افتاد.

از زیر درگاه اتاق، حشره‌ای کوچک بیرون خزید و میان خاکسترهای گرم روی زمین راه افتاد.

پارین پا بالا برد و سنگینی پایش را بر بدنه باریک او فرود آورد. صدای له شدن باریکش پیچید، در همان لحظه، زهر مانده در میان تن قطران او جریان کرد و پای پارین را سیاه و کبود به جا نهاد.

خون از پوستش بیرون نزد، اما تپش حیات در پایش ایستاد. حشره نه تاج پارین را می‌شناخت و نه دفتر قوانین نئوپاد را خوانده بود؛ او اصلا در آن اتاق و زیر سقف قضاوت‌های انسان به دنیا نیامده بود اما حالا که او مرده است پارین در حالی که زهر از پایش بالا می‌رود به قطره‌ی چکیده‌ی درون خویش خواهد نگریست و به آخرین تکانه برای بقا قطره‌اش را خواهد دید.

پشت سر او، پادین و پاشین هنوز کتاب‌ها و خنجرهایشان را در مشت فشردند. هرکدام فرامین خود را زیر لب پچ‌پچ می‌کردند و منتظر بودند دیگری زانو بزند تا راه خود را پیش ببرند. یکی از آنان سنگ کهنه‌اش را روی زمین گذاشت، دیگری طناب پیچیده‌شده را باز کرد و گوشه‌ای انداخت و نبرد آغاز شد شمشیر کشیدند و برای فرمان خویش سرها بریدند، حالا که پای پاشین بر روی سینه پادین است تا لوح قضای خویش را بالا کرد گردنش در هوا به ضربت شمشیر نئوپاد کبیر بر زمین افتاد و لحظه‌ای امان در میان نبود که یکی از نئوپادیان دکمه انفجار تازه ساخته‌اش را فشرد و دیوارها فرو ریخته است.

هیولای درون اتاق هنوز زنده است او از میان خاکستر و دود بیرون آمد و حالا که هوا را چشیده است نور آفتاب را دیده است باران روی سیاهش را شسته است دوباره در تقلا جماعتی برای بندی کردنش آمده‌اند که مشعل آتشین و مجرمان خویش را به دنبال خود خواهند کشید.

و من به روی زیلوی خویش در حالی که به کلنجار سالیان گفتن و غرق شدن در واژگان بودم و این کلافگی گریبانم را گرفت، حالا که به دیدن هزاران ساله از لا به لای مجرای بودن زمین دنیا را دیدم در حالی که پاداران مرا به خویش فرا می‌خوانند هیولا هم به دستان من چشم دوخته و در انتظارم بود به چرخش دوباره زمین هر روز به درد بیشماران درد را کشیده‌ام، آزار را شناخته‌ام و قطره درونم را در آغوش برده و به قطره درون یکایتان چشم دوخته‌ام و سرودی خواهم خواند.

واژگان قطار، حروف در پیش به سطح نورانی که کلافه از کوفتن من بر خویش است، خواهم نگاشت:

به یکسانی قطره‌ی خویش، هیچ جانی را آزار ندهید، که تمام مرز بودن و نماندن در همین آزار است.

هر که دور از اندیشیدن انسان جان است مصون از این هیولا است و هیولای خویشتن را هر انسان خود باید که برگزیند.

در حالی که جام زیبا است قطران میانش با شکوه‌اند و پارینگان با تاجی در دست در انتظار مرتدان یکسانی قطره خویش ماندند و تخت برایتان فراهم است، حکم را در میان قطره‌ای خواهی دید که درون جام نباشد، میل به رستن بر جام در او نیست و آتش انتقام سالیان دراز، بیرون از جام بودن را در خویش خاموش کرده است

فصل هفتم

بال‌هایم را گشودم و در آسمان پرواز کردم که پاداران باز هم می‌ساختند، من گردش سیال خون ترینگی را در رگ‌هایشان دیدم که به طول این دراز سالیان بخشی از وجودشان شد و در میان دیگر قطرات به توان ساختن خویش را ترینه خواندند و حال در حالی که بال می‌زنم دوباره خواهم دید که باز هم آنچه در میان قطرات نام خویش را انسان نهاده است در حال ساخته دوباره خویشتن است تا به یگانه توان تمایز خویش تاج بر سر دوباره تندیس خویش را بر قله‌ی زندگی که خویشتن ساخته است بتراشد و ستایشش کند.

بر روی پهنه‌ی عریان خاک، جایی که بوی زخم گوشت خشک‌شده و لخته‌های دیرینه‌ی خون با غبار بیابان در هم آمیخته بود، تکاپوی بی‌امان تن‌ها در جریان بود. جام‌های کوچک و بزرگ، تراشیده از مفرغ، طلا و سنگ‌ها، بر هر بلندی و گودالی قد علم کرده بودند. قطره‌ها، سرگردان و شتابان، بر روی یکدیگر می‌خزیدند؛ تنی بر تنی دیگر می‌لغزید، یکی بالا می‌رفت تا لبه‌ی سرد جام را لمس کند و دیگری زیر سنگینی چکمه‌ها و فشار زانوها خرد می‌شد و به درون چاهک‌های تیره می‌سرید. بشکه‌های چوبین لبالب از قطره‌های سرخ‌گون، دهان باز کرده بودند و با هر تکانه‌ی زمین، بخشی از مظروف کدر خود را بر شیارهای تشنه‌ی خاک می‌ریختند. یکی از قطرات در حالی که به تزریق مایعی درون خویشتن رنگش طلاگون بود جسمش را به بلعیدن چند قطره‌ی دیگر بزرگ کرده فرمان می‌داد و دیگر قطرات جام تازه را می‌ساختند و قطران ساخته جام خویشتن به گودالی در برابر می‌سریدند و قطره‌ی طلاگون خویش را در میان ظرف بزرگ رها می‌کرد و به اشارتش جمعی همتای او نقره‌فام و برنز نشان تمام جام را می‌گرفتند.

در میان این گودال‌های گل‌آلود و لجن‌زارهای بسیار، جنگ ناخن و دندان برپا بود. قطره‌ای که نیمی از تنش زیر لایه‌های لجن سیاه شده بود، با چنگال بر حاشیه‌ی جامی برنزی آویزان می‌شد و قطره‌ای بالغ‌تر، با ضربت سنگ بر دستش می‌کوبید تا او را به قعر آبگیر تعفن پرتاب کند. جام‌ها از قطره‌های سرمست پر می‌شدند، بر لبه‌هایشان سرود ترینگی طنین می‌انداخت، اما لرزشی در دل خاک یا هجوم فوجی تازه با گرزها و تبرهای سنگین، جام را بر پهلو می‌غلتاند. مایع گوارا که ناگوار بودن خویش را تصویر می‌کرد درونش خفته بود، یکباره بر زمین جاری می‌شد و با بیشمار قطران به گل در هم ‌آمیخت و چرخه‌ی دست‌پاچه‌ی ساختن جامی تازه از استخوان و سنگ از سر گرفته ‌شد.

آنان جام‌های پهن‌تر ساختند؛ دیواره‌های بلندتر تراشیدند تا مانع ریختن شوند، اما شیب تند ظرف و سنگینی بی‌حد جمعیتی که بر لبه‌ها آویزان بودند، باز هم سنگینی می‌کرد و جام زیر بار این‌همه تقلا شلاق می‌خورد و می‌شکست.

در انتهای این دالان بی‌انتها، آنان که بر بلندای جامی عظیم‌تر و باشکوه‌تر ایستاده بودند با ردایی که دیگر هیچی از قطران وجودشان را نشان نمی‌داد با مشعل‌های گداخته در دست نگاه به پایین انداختند. لجن‌زارها، بشکه‌های لبالب، و بیشماران سرگردانی که بر دامنه‌ی صخره‌ها می‌خزیدند، لکه‌ی ننگی بر ساحت قدسی ظرفشان بودند بیشتر از آن هزاری تکاپوی این هرزقطران را دیده که به جام‌ها در آمده آنان را واژگون کردند قاضی‌القضات پادار مشعل را در هوا گرداند. آتش از لبه‌ی مشعل‌ها چکید و بر پهنه‌ی زمین افتاد.

شعله‌های افراشته، بر گودال‌ها، بشکه‌ها، جام‌های خردشده و تن‌های بی‌شمار افتادند. بوی زخم گوشت سوخته و رطوبت برآمده از میان قطرانشان هوا را سنگین کرد. قطره‌ها زیر سوزش بی‌امان آتش چروکیدند؛ تن‌ها حباب زدند، شکافتند و به بخاری تیره بدل گشتند.

هر آنچه بر روی زمین می‌خزید، هر آنچه در میان لوله‌های باریک پمپ‌ها می‌چرخید، و هر آنچه بر لبه‌ی جام‌ها کوتاه کبر می‌فروخت، داغ شد، از شکل افتاد و به صورت بخار به بالا میل کرد. زمین خشکید؛ تکه‌ای سنگ بزرگ و عریان خاک‌های بی‌انتها و کویری بی‌مانند که داغ و بی‌شیار بود بر جای ماند و حتی قطره‌ای نم در درزهایش رمق ماندن نداشت.

بخارها در بلندیهوا به هم پیوستند. تن تبخیرشده‌ی پارین، پادین، کودکان محبوس در لوله‌ها، حیوانات آویخته بر ریل‌ها زنان و مجانین در قیدها و بیشمار از کارگران در سیل‌ها، درون پاره‌ابری تیره و سنگین متراکم شد و پیش رفت. ابر، تمام پهنه‌ی آسمان را پوشاند؛ پوشش سیاه او آبستن تمام روزگاران است که از نخست بر خاک چکیده بود. سایه‌ی ابر بر زمی داغ و بی‌جنبش افتاد.

سپس، نخستین انقباض سنگین رخ داد. جرقه‌ای دمید و هوا تاریک شب به یکباره روشن شد.

باران نبارید؛ چند بار جرقه‌ها شب را روشن و صدای وحشتی تمام جام بزرگ و باشکوه را در برگرفت که ناگاه آسمان دهان گشود و سیلی سهمگین، یکباره و بی‌گسست، بر سر زمین فروریخت. دیوارهای بتنی بی‌روزن با نخستین تازیانه‌ی آب از هم شکافتند.

دیوان‌خانه‌ها، قصرها، سوله‌های طولانی سلاخی، پمپ‌های باریک و ترازوی قاضیان زیر حجم خروشان آب خرد شدند. جام عظیم مفرغین، با تمام کنده‌کاری‌ها و خطوط خوشش، مانند پر کاهی از جای کنده شد، با صخره‌های تیز برخورد کرد و به هزار تکه تقسیم شد. سیلاب، گودال‌های تعفن بی‌قطران را شست، بشکه‌های خونین را در هم کوفت و خاکستر تمام سوزانده‌شدگان را در دل خود حل کرد.

همه‌ی تپه‌ها بلندی‌ها صاف و یک‌دست شدند موج‌های پهن و تیره، تمام جام‌ها را به قعر خود کشید و بر روی تمام هرم‌ها خطی از آب میدان‌دار بود و حالا همه‌ی سطح زمین برابر و یکسان است.

دریایی عظیم بر بدن زمین شناور بود و ما به تنش می‌نگریستیم که زخم‌هایش زیر خنکای باران آرام است، همه جا را سکوتی مطلق فرا گرفته و تا چشم کار می‌کرد آب بود، قطره بود و دریا بود. در این یگانگی و برابری که کسی را یارای تفکیکشان در میانه نیست موج‌های کوچکی شکل می‌گرفتند که حاصل باد بودند و به چندی تغییر تصویر دادند و باز قطره میانشان یکسان بود. به ناگاه زمین دهان گشود. آب آرام‌گرفته، قطره قطره به اعماق خاک تشنه فرو کشیده شد. دریا فرو نشست، و آنچه بر جای ماند، پهنه‌ای بس فراخ، صاف، مرطوب و یکدست از خاک بود.

من در میان خاک زمین آرام آرام گام برخواهم داشت پایم در همتنیدگی خویشتن را به خاک چشیده بود که قطران برخاستند و به جام‌های واژگون نگریستند، ندایی به درونشان ترانه‌ای می‌خواند که همه چیز برای نخستینان است، ولع داشتن جام و بلند کردنش آنگاه به قبیله پرکردنش وجودشان را می‌فشرد و صورتشان را بشاش می‌کرد؛ جام طلاگون یکی از هزار جام‌های ساخته در گوشه‌ای بود و نخستین بودن در چنگ قبیله‌ای که پا داشتند ولوله کرد و ناگاه رعد کوچکی چندی آنان را بر جا نهاد، ابری از روی سرشان گذشت.

ابر بوی باران داد، بوی نم خاک به ابری که تشنه باران بود چندی آنان را در خویش نهاد که یکی دست برد و جام را به سمت خود کشید، نگاهش در میان اندوده‌ای از نیستی سیر کرد و هیچ برای دیدن نبود، نه پمپی از آن روز باقی بود نه ردایی که تن کنند و در میان خواهش خواستن خویش جز جام چیزی برای صاحب شدن نبود.

در حالی که دست بر روی طلای جام داشت بادی وزیدن کرد و سوز در میان وجودش رخنه کرد، از زیر پاپوش‌ها سرید به پیشانی‌اش رسید، در میان دهانش چرخی زد و دندان‌هایش را به هم فشرد و حالا که در میان لرزش سرمای، سرمای جام در وجودش حلول کرده است بی‌فکر دست را از روی جام برداشت به روی زمین نشست که چندی از قطران آنجا نشسته بودند، به نزدیکی آنان حرکت باد را از جریان وجود خویش برداشت، حالا بهم می‌نگرند و جستن یگانه درختی که میوه داشت همه را از یاد جام فرو برده است، ابر هنوز هم در همان حوالی خواهد بود، آنجایی که بی‌جستن درخت قطره‌ای را که ضعیف‌تر بود به روی زمین انداختند ابر سایه بر او انداخت و با تبخیر قطران دوباره در میان خیالشان چرخید، حالا که به زیر درخت و به سایه‌ی قطره‌اش ماندند کسی در خیالش به یاد ساختن جامی افتاد که به تنه‌ی درخت کنده‌کاری شده بی‌همتا است، او در میان ساختن قبیله‌ی خویشتن یاد فردا بود، یاد فردایی که دوباره میوه‌ی او سیرابش خواهد کرد، یاد سالی دیگر که دوباره میوه خواهد داد، یاد هوایی که از وجودش افرا است و یاد ابری که از تبخیر قطران دوباره خواهد بود و والاتر از قطره‌ی تبخیر شده از بریدن ساقه‌اش در برابر خروش باران ایستاده است.

حالا که او زیر سایه‌ی درخت در کنار چندی از قطرگان خوابیده است هر بار در خیال تصویر خویشتن را به روی جامی خواهد دید که به ساختنش قبیله‌ای او را ستایش خواهند کرد اما اولین قطره‌ی باران که در خواب به زیر درخت بیدارش کرد همه‌ی رویا را به ثانیه‌ی بودن خویش از یاد خواهد برد.

قطره‌ی بارانی که از لبه‌ی برگ درخت چکید و بر پلکش نشسته بود برایش می‌خواند و او خویشتن را در میان عورتنی بر خاک زمین دید.

سرمای بامدادی از لای انگشتان پا بالا می‌آمد. آنان که زیر چتر پهن درخت کز کرده بودند، لرزش تن یکدیگر را بر پهلوهای خود حس می‌کردند.

تنی که کنار مرد ناآرام می‌جنبید، نفسش کوتاه و مقطع بود؛ پوستش زیر نیش و سوز هوا کبود شده بود و اگر اندکی دورتر می‌رفت، تا ظهر فردا ناخن‌هایش از سرما سفت می‌شد و می‌افتاد.

مردی که پیش‌تر به کنده‌کاری تنه می‌اندیشید، چوبی باریک در دست داشت. نوک چوب را بر تنه فشرد تا خطی بکشد و سهمی برای فرداهای خود جدا کند، اما تنه سخت بود و چوب در دستش شکست. همان لحظه، مرد دیگری که از گرسنگی حنجره‌اش به خس‌خس افتاده بود، دست پیش برد تا تنها میوه‌ی افتاده بر خاک را به دهان بگذارد. سه دست دیگر به طرف میوه جهیدند. ناخن‌ها در پوست میوه فرو رفت؛ میوه له شد، آبش بر خاک ریخت و گوشتش به گل آلوده گشت. هیچ‌کس نتوانست آن را بچشد. تلخی آن تکه میوه‌ی بر زمین هدررفته، بر دهان هر چهار نفر نشست.

مرد چوب را بالا برد میوه بعدی را با کوفتن چوب بر سر سه نفر دیگر تصاحب کرد که یکی از آنان از پشت به روی تن مرد خود را انداخت هر دو بر زمین افتادند یکی دیگر با ضربت پا میوه را از دست او در آورد تا به روی زمین نشست چوب افتاده از دست مرد اول در دست مرد چهارم بود که بر سرش کوفته و میوه غل‌غل‌کنان از دست او سرید و به میان سوراخی افتاد.

نگاه‌ها بدون کلام میان حلقه چرخید. یکی در خیالش به فکر بالا رفتن از درخت بود در همین میان میوه بعدی زمین افتاد، آنها بهم نگریستند کمی صبر کردند یکی که از دیگران درشت‌هیکل‌تر بود میوه را برداشت، سه نفر دیگر در حالی که بریده بریده نفس می‌کشیدند حرکت دست او را تعقیب می‌کردند کسی چوب را بر دست فشار می‌داد و دیگری مشتش را به هم فشرده بود که مرد میوه را از وسط دو نیم و نیمه‌ها رو نیمه کرد و هر کس سهمی برداشت.

چهار سهم ناچیز در میان چهره‌های کدر و دندان‌های برهم‌خورده فرو رفت، اما گرسنگی ریشه‌دار تن‌ها آرام نگرفت. آنان هنوز با پاهای برهنه بر خاک نم‌زده ایستاده بودند و سوز بادی که از سمت تپه‌های سوخته می‌آمد، پوست را تا پهلو می‌سوزاند.

نگاه مرد درشت‌هیکل از پوست لهیده‌ی میوه برگشت و به افق عریان افتاد. زاویه‌ای برای پناه گرفتن از باران بعدی نبود؛ نه دیواری که پشتش بتوان تکیه داد، نه غاری که بتوان اندرونش رفت و نه سازه‌ای که باقی مانده باشد. مردی که چوبش در هم شکسته بود، خشتی از خاک مرطوب برداشت، آن را در میان دو دست فشرد و بر زمین گذاشت.

آنان سنگ‌ها و گل‌های چسبنده را جمع کردند. دیواری کوتاه، برای بریدن تیغ باد برپا گشت.

هر کدام خشتی بالا می‌آوردند و در کنار خشت دیگری می‌نشستند. آرام آرام قطران دیگر آمدند و خشت بر خشت رفت، هر که سازه‌ی خویش را در میان سازه‌ی بزرگ باغ می‌ساخت. سازه قد می‌کشید، باغی بزرگ با دالان‌های پهن و راهروهایی گشوده به هوای باز که میانش چندین خانه داشت. در میانه‌ی صحن، چاهی از دل خاک بیرون بود و درختی که میوه داده بود، درست در مرکز این راهروها جای گرفت.

بیرون از سازه هزاری قطره‌ها زندگی کردند، آنان که بسان ایشان خشت بر هم نگذاشتند و اگر گذاشتند کوچک در برابر سازه اینان بود. آنان به چهار پای خویشتن دویدند، به میل رشد بر آسمان رسیدند و زمین مدام در حال شکوهیدن بود؛ دوباره سبز شد، غنچه کرد، بر آسمان رسید و هزاری قطره‌ها بارور به پیش رفتند و زهر میان پای این پادزهران دامن دیگر قطرات را نگرفت که مشغول ساختن خانه‌ی خویش بودند.

اما سنگ دیوارهای بیرونی باغ و خشت‌های راهرو طوری بر هم نشستند که چاه آب، سایه‌ی درخت، هوایی که از دالان‌ها می‌گذشت، و حیاط پهن، در میانه‌ی همه‌شان عریان و بی‌قفل بماند. هیچ‌کس نتوانست بر درگاه چاه سنگی بگذارد یا لوله‌ای برای کشیدن آب به خانه‌ی خویش بکشد. راهروها مال پای همه بود و خاک پای درخت، سنگفرش قدوم همه‌ی قطران بو

هر کس به درون خانه‌ی خود رفت؛ یکی پاره‌سنگی بر درگاه خویش گذاشت تا خلوتش آرام گیرد و دیگری با شاخه‌های خشک، بسترش را پهن کرد. هیچ‌کس به داخل خانه‌ی دیگری سرک نکشید تا آیینی برایش بخواند یا ردایی بر تنش بدوزد. اما درگاه راهروها باز ماند تا همه بنگرند هیچ بوی تعفنی، هیچ آتشندانی برای تبخیر قطران، هیچ سنگی برای پوشاندن چاه و هیچ تبرزینی برای بریدن درخت درونش نیست.

باغ برپا شد و آرام آرام برایش سقف کشیدند. حالا که باران می‌بارید و باد می‌وزید آن‌ها به میان خانه‌های خویش آرام می‌خوابیدند، صبحگاه از درون چاه آب می‌خوردند و میوه‌ی افتاده بر زمین را میان خود تقسیم می‌کردند و زندگی جریان داشت.

در اندرونی هر خانه، طنین گام‌ها و رفتارها یکسان نبود. مردی که چوب شکسته را بر خاک رها کرده بود، بر دیوار خشتی خانه خود نقش شاخه‌ها و برگ‌ها را می‌کشید و با رنگ خاکستر، تصاویری از ابرهای باران‌زا می‌آفرید. در خانه مجاور، قطره‌ای دیگر حصیری از نی‌های خشک می‌بافت و شب‌ها را در سکوت و بی‌صدایی می‌گذراند. یکی با سنگ‌ریزه‌ها حصاری کوچک بر کنج اتاقش می‌کشید و دیگری هیچ‌چیز بر کف خاکین خانه‌اش نمی‌افزود.

هیچ پایی از آستانه خانه دیگری درنمی‌آمد تا درباره نحوه نشستن، خوابیدن یا خیال‌پردازی او حکمی براند. هیچ کلامی از دیوارها عبور نمی‌کرد تا به کسی بگوید چگونه نقش بر دیوار بکشد یا شب را با چه کلماتی به پایان ببرد. درون چارچوب خشتی، هر تن فرمانروای بی‌تکلف خلوت خویش بود.

می‌دانی میل بسیار بود؛ مرد درشت‌هیکل هر روز وسوسه می‌شد تا حقانیت خویش را بلندبالاتر از دیگران بر سر در باغ بگذارد و از فردا امر کند تا همه حقیقت را بدانند. او بارها در میان چاه آب، آنجا که صبح سطل آب را بیرون می‌کشید، درون تصویر خویش کلماتی را پشت هم قطار می‌کرد:

رستگاری در آیینی است که بیش از دو هزار سال پیش اجدادمان در میان غاری از آن خواندند…

و وقتی داشت این تکمله را دور می‌کرد، از پشت همسایه به دوشش زد و گفت:

هر شب در خانه این آیین را برپا می‌کنی، ما هم راستی آیینی داریم که در میانش صبحگاهان بعد از بیداری از خواب سه بار به دور تمثیلی که از خار جدم ساخته می‌گردیم، روزی به خانه‌ی ما بیا این طواف با شکوه را ببین که بی‌همتا است.

در حالی که مرد درشت‌هیکل در میان خیالش با وسوسه‌اش می‌جنگید و مدام خاطر ابر و میوه له شده را دوره می‌کرد، خشت دیوارهای باغ پرده‌ای برای پنهان کردن زخم و آزار نداشت.

مرد درشت‌هیکل به خانه رفت، درب را به شدت بر هم کوفت و بر سر همسرش چند فریاد کشید. آنگاه به سوی کودکش شتافت و فریادکنان تمام کینه‌ی نفهمیدن این جماعت بیشمار را بر صورت او کوفت که صدای بلندش در میان باغ پیچید. درخت از شنیدنش جمع شد و چند برگی از رویش ریخت، چاه به تلاطم افتاد و قطراتی را به روی زمین ریخت، زمین تکانه خورد و سقف باغ لرزید. ابر به روی باغ نشسته بود و صدای رعد در آسمان پیچید که همه قطران میان باغ درب خانه‌ی آمدند. مرد درشت‌هیکل بر جایش ماند؛ صورت قرمز کودک در حالی که گریه می‌کرد زیر بارش باران اشک‌ها و دست‌پوشانده‌اش می‌درخشید. مرد قوی‌هیکل چند بار فرزندش را تکان داد تا شاید ساکت شود و آخرش او را هل داد که رعد بعدی بر آسمان دهشت دوباره بر وجود مردمان انداخت و او را با خود از میان خانه بردند.

در میان باغ به کنار درخت نشستند و همه گرد تا گرد او را گرفتند، مرد درشت‌هیکل در وسط آنان بود که یکی از پادزهران گفت:

دیگری گفت: آب چاه بالا می‌آید و به زمین می‌ریزد، اگر همه آب از چاه خالی شود چه؟

مرد درشت‌هیکل گفت: خب به بیرون باغ می‌رویم و آب می‌آوریم، چاه تازه پیدا می‌کنیم، باغ را بزرگ و وسعت می‌دهیم.

یکی دیگر از میان جمع گفت: درخت هم برگ‌هایش ریخت، اگر دیگر میوه ندهد چه؟

بسان اجدادمان بیرون خواهیم رفت و از این سیل بی‌شمار نعمت‌های زمینی استفاده خواهیم کرد، هم خوشمزه‌تر است هم پایانی ندارد، تازه می‌توانیم چندی از آنان را در میان همین بخش از باغ بگذاریم و هر وقت گشنه شدیم یکی را سر ببریم، آن‌ها بچه هم می‌زایند.

کودک مرد و مادرش به میان باغ آمدند، صورت کودک گلگون بود و خون مرده زیر صورتش تیره‌تر شده بود، مردم در حالی که به هم می‌نگریستند یکی از جمعشان گفت: فکر خوبی است، تا کی خود را در این چهاردیواری حبس کنیم، بیایید به دنبال آب و غذا بیشتر بگردیم.

مرد درشت‌هیکل در حالی لب از لب گشوده بود دستی بر سر کودکش کشید و به رهبری گروه را بیرون برد، آنان در پیش از عظمت تازه‌ی طبیعت حیرت کردند، درخت‌ها باشکوه بلند و عظیم شده بودند و همه جا صدای حیوانات به گوش می‌رسید، زوزه گرگ‌ها، نعره‌ی شیرها و صدای جغدها با بوی نم درختان در هم می‌آمیخت و از این شکوه گروه آرام‌تر راه می‌رفت.

در همین میانه بود که حرکت تیزپای غزالی مرد را بر جا خشک کرد، همه او را نگاه می‌کردند، چشم به بدنش دوخته که از روی زمین چوب بلندی جسته و در دست گرفته بود، ناگهان به دنبال غزال دوید و هنوز چند گامی برنداشته بود که خرناس شیری را در نزدیک خود شنید، چوب در دستش خشک شد، حرکتی نکرد و مردم که او را دیدند عقب عقب رفتند و بعد از کمی دورتر شدن به سوی باغ دویدند، حالا که بعد از ساعتی همه به درون باغ آمده‌اند صورت کودک مرد درشت‌هیکل به رنگ کبودی در آمده است و مرد بعد از چندی آنان به میان باغ برگشت، یکی از پادزهران گفت: باید جلوی تکرار این مسیر گرفته شود، ما آرامش می‌خواهیم، زندگی ما در میان باغ خوب است.

مرد قوی‌هیکل گفت: آری خیلی خوب است این چاه و آن درخت فوق‌العاده‌اند.

کسی در جوابش گفت: اگر خوب نیست چرا از اینجا نمی‌روی، برو و بیرون این باغ زندگی کن.

آنان رفتند و در میان خانه‌هایشان ماندند و بعد از گذر چند روزی جایی که مرد هیکلی باری به یکی از همسایگان درباره رفتن از باغ گفت و او مخالفت کرد دوباره به خانه رفت و در میان مشاجره با همسرش چند مشتی به کودکش کوفت، حالا که دوباره صدای طنین فریاد کودک در هوا پیچیده است، آب چاه بیشتر بر زمین ریخت و چند رعد مداوم بالای باغ صدا کرد در زیر برگ‌های خشک ریخته از درخت دوباره مرد قوی‌هیکل را آوردند و یکی از پادزهران گفت:

مادر فرزند در حالی که اشک فراوان می‌ریخت صورتش سرخ شده و رگ گردنش باد کرده بود فریاد می‌زد:

باید به تقاص ضربتهایی که به ما زده است او را در میان همین میدان به ضرب شلاق ببندیم، من قصاص خود و فرزندم را از این هیولا می‌خواهم.

زنان دیگر او را دلداری می‌دادند و برخی از پادزهران حتی پیشتر از او در لوای فریادهایش طنابی بسان شلاق هم بافته بودند که او را کشان کشان به درخت بستند.

همه به هم نگاه می‌کردند، چه کسی شلاق را به دست خواهد گرفت؟

اگر زد و فردا آب دیگر در دهانش مزه نداد یا میوه زهرآگین شد چه خواهد کرد؟

همه به هم نگاه می‌کردند که زن مرد قوی‌هیکل برخاست و تازیانه را به دست گرفت و ضربت اول را به پشت مرد کوفت.

به تلاقی و تصادم بافت اولین طناب بر پوست خشک مرد درخت برگ بسیار از خود بر زمین خشکیده ریخت، کودک شروع به فریاد و گریه کردن کرد و زن شلاق را بر زمین انداخت و همه به هم نگریستند.

راه حلش این نیست، باید کاری بکنیم که او دیگر به گوش کودکش نکوبد و این مصیبت را به بار نیاورد می‌فهمید؟

همه به دور هم نشستند و فکر کردند، مرد درشت‌هیکل که بندهای طناب از مچ‌هایش باز شده بود، دست آسیب‌دیده‌اش را کشید. جای طناب بر پوستش داغ و سرخ بود. او به جمع نگریست؛ هیچ‌کس دیوارهای باغ را به رویش نبست، اما وقتی خواست گامی به سمت خانه‌ی خشتی‌اش بردارد، زن و کودک، اثاث محقر او را بیرون آستانه گذاشته بودند.

مرد قوی‌هیکل کهنه و کوزه‌ی سفالی‌اش را برداشت. پایش را بر خاک مرطوب راهرو کشید و از دهانه‌ی باغ بیرون رفت.

او در حالی از باغ بیرون رفت که پادزهران دور هم هنوز فکر می‌کردند، هر کس راهکاری داشت، ابر بالای سرشان بدیشان صورتی نشان داد و درخت به ریختن برگ‌هایش خطی کشید و قطره در میان وجودشان به یگانگی تصویری ساخت.

مرد هیکلی بر تپه‌ی پشت باغ نشست. چند روز گذشت. در عریانی تپه، زیر سوز باد، چند سنگ را روی هم چید تا پشت پناهگاهی کوچک بخوابد. آب را از رودخانه‌ی پایین‌دست می‌آورد و برای به دست آوردن غذا، روزها بر روی خاک پیش کلنگ می‌زد تا ریشه‌ای خوراکی را بیرون بکشد، گهگاه به دنبال حیوانات می‌دوید و روزی به حمله‌ی یکی از آنان که فکر کنم گرگی مادر بود که مرد نزدیک خانه‌اش پرسه می‌زد پایش خراشیده شد.

چند بار به در باغ رفت اما در نزد و آنان نیز به دنبالش نیامدند و زندگی را دور از آنان پیش برد در حالی که روزها و شب‌ها پادزهران به دور هم نشستند و فکرها کردند.

چند روز بعد، یکی از مردان جوان باغ، چند میوه بیشتر از سهم روزانه‌اش از زیر درخت برداشت و به کنج خانه‌اش برد.

غروب، وقتی بقیه برای تقسیم میوه‌ها گرد درخت جمع شدند، چیزی برای بردن نبود. یکی از کودکان، مرد جوان را دیده و به دیگران گفت.

دو تن از پادزهران به درگاه خانه‌ی او رفتند. در باز بود. میوه‌های اضافه بر روی حصیر افتاده بود. جوان، ترسان میوه‌ها را پس داد.

او را به میدان نبردند و جماعتی که در میان این روز و شب‌ها از خود برگزیده بودند که تعدادشان هم کم نبود در کنار درخت ساعتی با هم به شور نشستند و از هزاری گفتند.

آیا روزی را گرسنه سپری کرد یا تعداد قطران در خانه‌شان بیش از این‌ها است؟

آنجایی که جماعت برگزیده برای دانستن رفتند و آخرش آمده گفتند که او از سر میل بیش میوه‌ها را برده است جمع در شور حکم داد و به درب خانه‌اش خواندند.

جوان فردا صبح، پیش از دیگران بیدار شد، به پای چاه رفت، چند سطل آب را بیرون کشید و پای ریشه‌ی درخت ریخت آنگاه برای چند روز در ساعتی مقرر به کنار درخت نشست و حرکت باد در میان برگ‌هایش را دید، آرام آرام پروراندن میوه‌ها را به چشم چشید آنگاه رفت و دوباره به ساعت مقرر بازگشت، به زیر درخت میوه‌ای نبود و حالا او رسیدن یکایک پادزهریان را به چشم دید.

اولی با نبودن میوه در پای درخت، در حالی که دشنام می‌داد از آنجا دور شد، دومی مادری بود که با ندادن میوه بر دهان کودکش صدای فریاد و اشک‌های مدام کودک را کشید و به آخر مردی را دید که به نبودن میوه در پای درخت مشتش را محکم به هم فشرد و خواست بر سر همسرش بکوبد که نفسی عمیق کشید و به یاد مرد درشت‌هیکل افتاد.

اما راه پیشتر شبی گام برداشت که صدای فریادی بلند از راهروها گذشت.

مردی کوتاه قد با ریش‌های تنک، در کنج تاریک خانه‌اش، حیوانی را که به صحن باغ پناه آورده بود با سنگی سنگین کوبیده بود تا تنش را در تاریکی کباب کند. بوی سوزش گوشت و صدای خرد شدن استخوان، راهرو را پر کرد. قطره‌های دیگر بر آستانه حاضر شدند و مرد ضارب با چشمان وحشت‌زده به آنان نگریست.

سه تن از مردان جلو رفتند، سنگ خونین را از دستش کشیدند و دستانش را گرفتند و از راهروهای پهن عبور دادند، در کنار درخت نشستند و به چرخشی که شور حاکمان دیروز را تغییر داد و این‌بار شمارشان بیشتر بود حکم را قرائت کردند و مرد خاطی را از باغ بیرون انداختند.

او که بیرون رفت مرد هیکلی را دید و مرد شادمان به جرقه‌ای در افکارش خزید و به یاد دوردستان بود.

در میان باغ هر خانه به کوچک و بزرگ بودن دنیایی داشت، آنجا که خانواه‌ای با دو فرزند زندگی کردند و یا قبیله‌ای با هم بودند خویشتن میل را تصویر کردند، یکی از خانه‌ها به همه خویشاوندانش دستور داد تا لباسی سرخ بر تن کنند و هر که توان تعقل کردن داشت در میانشان همان ردای یکدست را پوشید، روزی که کسی در میانشان خطایی کرد، میوه اندوخته‌ی خانه‌ی خودشان را خورد، با مادرش دعوا کرد و کف خانه را سوراخ کرد، هر که در خانه به میان خویشتنشان جایی داشت چه مرد بود و زن چه مجرد بود و جمع چه دانا بود و سنگ در میان راهروی خانه‌ یا پاگرد به حال و در اتاق خاطی یا گناهکار حکم را خواند و پادزهران تنها به دنبال آن بودند که او عاقل و خویشتن قبیله را برگزیده است.

با گذر شب‌ها به تعداد قطران باغ افزوده شد، به افزایش شمارشان، رفت‌وآمدهای روزانه به صحن بیشتر شد. حل مسائل دیگر با جمع شدن اتفاقی مردم زیر درخت ممکن نبود. خشت‌های خام باغ جای خود را به سنگ‌های تراش‌خورده دادند. راهروهای گلی پهن‌تر شدند و سقفی یکدست از سنگ بر فراز دالان‌ها قرار گرفت تا باران ناگهانی، دهشت نیافریند و راه را مختل نکند.

نخستین تغییر از همان نقطه‌ای آغاز شد که جوان میوه‌ربا پس از گذراندن روزهایش پای درخت، به میان اهالی بازگشت. او بازهم میوه برداشت و با خود برد، در کناری خورد و باز اهالی بیشتر اندیشیدند، دیدن کافی نبود و هر روز در جمع و تنها راهی اندوختند تا سنگ پیش را بردارند.

به همین میانه‌ها بود که مردی دیگر از اهالی، بر سر تقسیم نوبت آب چاه، با همسایه‌اش درگیر شد. او مشت بر صورت همسایه کوفت و کوزه‌ی او را بر سنگ خرد کرد. این‌بار هم خشونت بود لیکن کشنده نبود. اهالی او را از باغ بیرون نرانند، زیرا جرمش شبیه به دیگران نبود؛ اما ماندنش در میان راهروها آنان را به فکر فرو برد.

یکی از پادزهران جواب داد: او خودش رفت، همسرش او را بیرون کرد.

دیگری گفت: اما باید او را بیرون می‌کردیم و حالا هم اتفاق بدی رخ نداده است، باید این آزارگر را نیز بیرون کنیم.

بعد همه اندیشیدند و به هم نگریستند، یکی گفت: اما این‌گونه که دیگر کسی در باغ باقی نخواهد ماند و هدف از این بیرون کردن چیست؟

همه به یاد مرد ریش‌تنک افتادند، او قطره‌ای را تبخیر کرده بود و اگر بازهم بود و آتشی در دست داشت کسی را تبخیر می‌کرد.

حالا که به مرد خاطی می‌نگرند می‌بینند که او با آنکه توان کوفتن کوزه به سر همسایه را داشت اما کوزه را به زمین کوفت و تنها جریحه‌دار از گفتن و حرف است.

روزها با هم گفتند و شنیدند و بافتند تا نهایتا چند تن از پادزهران برخاستند و سقف مجزایی در انتهای باغ برپا کردند. آنان نام این مکان را سوله‌ی تعلیم گفتند و راه به پیش رفت.

مرد پرخاشگر به سوله فرستاده شد. او روزها در کنار کسانی می‌نشست که آرام‌ترین پادزهران بودند. او موظف بود مدتی مشخص در این محیط بماند و با هم سخن بگویند، از آنکه چرا خشمگین شد و چرا فریاد کشیده است و هزاری دیگر

مرد پرخاشگر در میان جلسات گفتگو شرکت کرد، به میانش چندی از پادزهران اضافه به جمعشان و روزها از هم گذشت. حالا که مرد پرخاشگر از میان سوله آمده است سوله هر بار بیشتر از پیش می‌داند، از خشم شنیده است، از آرام ماندن در برابر خشونت خواهد گفت و در خویش در حال بارور کردن است، هر روز بدو اضافه خواهند شد از آنان که آرامش خویش را به زبان توان گفتن داشتند و روزی پسر میوه‌ربا را هم در خود خواهند برد تا به روزگاری که بیشتر گفتند و او هم خواند دوباره به میان باغ برگردد و روزها به پیشتر رود.

هر روز همه چیز پیشرفت کرد، فهم از دورتران بیشتر رفت و زمین می‌چرخید مردم به هم می‌نگریستند به روزهای جدال به دعوا و فریادها و در میان وقوع حادثه هیجان را دیدند، خشم را شنیدند و ترحم را کشیدند و حالا که از انباشت فهم بیشماری احساس می‌دانستند به ایستادگی در برابر خطا گروه بر گروه افزودند، جماعتی که منطق داشت، استدلال کرد فهمید و دانست، گروهی که سنجش خشونت را فهمید و میزان درد را شناخت و گروه بر گروه فزون شد که به فهمیدن باغ پیشرفت کرد.

قضاوت دیگر از پادزهران معمول نبود و حکم را جماعتی چند ده نفره می‌خواند که در گروه‌های بسیار روز و شب خوانده است، گروه‌ها را هر بار برای قضاوت می‌چرخاندند، روزی که دادگاه تشکیل شده بود فردایش گروه دیگری قضاوت می‌کرد و به چرخاندن چرخی اعضای هر گروه هم انتخاب می‌شد.

در همین دوران، نخستین خانه برای ثبت مدارک شکل گرفت. خانه‌ای که در میانش هر چه از اتفاق بود را گرد آوردند و یگانه معیار سنجش کردند، شاهد اگر سخنش بر خلاف آنچه مدارک می‌گفت بود باطل می‌شد، کسی وقعی به اعتراف خاطی نداد که روزی یکی از پادزهریان در حالی که حکم به خروج از باغ را دید که خودش اعتراف به کشتن کرد خبر رسید که گروه قضات پرونده با وصل کردن جسمی به چرخ بساط انتخاب خویش را فراهم و به ارعاب کشتن همسرش او را وادار به اعتراف کردند، وقتی داشتند متهم را به سوی دروازه باغ می‌بردند یکی از شاهدان قتل بغضش ترکید و اعتراف کرد که قاتل حقیقی یکی از قضات است.

گروه قضات که متشکل از ۲۵ عضو بود و همگی دادگاهی شدند و قاتل اصلی به همراه سه تن از دوستانش که بیشترین کارها را کرده از جمله دادن رشوه برای سکوت شاهد، تهدید به کشتن همسر و گذاشتن جسم بر چرخ گردون انتخاب به خروج از باغ محکوم و ۲۲ قاضی دیگر ممنوع از محاکمه برای همیشه و شرکت پنج ساله در سوله‌ی تعلیم شدند از همان روز بود که دیگر شهادت و اعتراف رنگ و بویی در میان باغ نداشت.

حالا که سالیانی از آن روزگاران گذشته است هر روز گروه‌ها بزرگ و بزرگتر خواهند شد و شمایلش به پیشتر خواهد رفت.

هیئت داوری تشکیل شد. فرای قضات چرخشی و گروه‌ها سه گروه ناظر بر تمام دادگاه‌ها انتخاب گشت؛ گروهی از حقوق‌دانان برجسته، ناظران نامحسوس و نمایندگان مردم و ایشان بر تمام روند دادرسی‌های باغ نظارت کردند.

حالا که هر بار به یاد مرد هیکلی می‌افتند، هر از چندی کسی می‌گوید نباید او را از باغ بیرون می‌کردیم به فکر آن افتادند تا کسی دفاع از حقوق متهم را بر عهده گیرد و وکلا پیش‌دار بودند، وکلا را به صورت انتخابی با دست بردن در میان تنگی پر از اسامی وکلا به دست متهم انتخاب می‌کردند و متهم تا سه بار می‌توانست وکیل را تغییر دهد و دوباره دست در تنگ ببرد.

آنجا که حکمی را دادگاه می‌داد تا سه بار بررسی مجدد با گروه‌های قضات متفاوت برای متهم مقدور بود و اگر نهایتا تمام محاکمه‌ها حکم بر خروج می‌داد او را به بیرون باغ می‌بردند، بیرون از باغی که امروز مبدل به باغی همتای باغ ایشان اما کوچک و کوچک‌تر بود.

در میان خانه‌های باغ امروز هر کدامشان کرسی و قضاوت خود دارند و بر آن خواهند کوفت لیکن اگر حکمی دادند و متهم از میان خانه دادخواست خود را به دیوان باغ فرستاد پرونده به صحن باغ خواهد رفت همتای روزی که یکی از دختران خانه‌ی زنی که دامن گلی می‌پوشید به جرم پایمال کردن عصمت عمومی خاندان حکم به حبس گرفته بود.

دادگاه باغ تشکیل و ابعاد پرونده را برای فهم آنکه آیا او در زمان ارتکاب جرم کودک بوده است، ادراک کافی از فهم قوانین خانه را داشته و خودش انتخاب کرده در میان این قوانین باشد به دست گرفت و پس از گذر روزها در میان آخرین دادگاه با آخرین گروه حکم به تعلق فرزند به خانواده داده شد آنجایی که خاندان شادمان او را در اتاقی محبوس کردند یکی از ناظران حکم را شکست و ادعای تبانی یکی از قضات را با پدر خانه داد، حالا پرونده هر دو دوشادوش هم در حال جریان است، هم قاضی خاطی که در آخرین تجدید نظر حکم را شکسته بود و هم دختری که دوباره در دادگاه باغ در نهایتش ثابت کرد که میلش دور شدن از این خانه است، حالا پدر دختر به شرکت پنج ساله در سوله‌ی تعلیم اجبار شد و دختر خانه‌ای برای خویشتن ساخت و در باغ زندگی کرد و قاضی خاطی به باغ دور رانده شده است.

جایی که مزارع، کارگاه‌ها و مساکن سنگی برای زیست آنان وجود داشت. او در آنجا از امکانات پایه، بهداشت و غذای حاصل از ۶ ساعت کار روزانه‌ی خود برخوردار است، در میان باغ دور آنچه لازم خویش و دیگران است را می‌سازند، می‌کارند و درو می‌کنند و به همان دسترنج خود زندگی خواهند کرد، لیکن دیگر دست‌درازی برای یافتن شعله و تبخیر کردن بخار برایشان نخواهد بود.

سفره‌ی مفت باغ از آنان برچیده و نگهبانی بالای سرشان نبود تنها به گذر سالیان پادزهران برایشان شرایطی فراهم کردند تا کار کنند و روزی خویش را برون آورند، نخست روزگار از ساختن خود باغ آغاز شد زمانی که مرد درشت‌هیکل در میانشان پادشاهی می‌کرد، باغ برای ساختن بدانان کمک کرد و آخرش باغ دور را ساختند، بستر کاشت و برداشت فراهم بود و مرد قوی‌هیکل بی‌شمارانی را به بیرونی گماشت و برایش کاشتند و او مدام مفت خورد و به اندرونی جاه بلندپروازی خود را ستود.

مدام می‌نشست و فرمان می‌داد حتی هدفش را هم مشخص کرد او می‌خواست در شبی به سوی باغ اصلی هجوم ببرد و هر چه در آن ساخته را برای خود کند در همین اوصاف بود که در شبیخون یکی از مردان قوی‌جثه که در طول بیست ماه حواریون خود را به دل باغ دور جمع کرده کودتا کرد و مرد درشت‌هیکل را به پایین کشید، او خشمگین با مشعلی در دست تمام زمین کاشته را آتش زد و ماهی همه بی‌غذا ماندند، حالا که در میان باغ دور دوباره کشت برپا شده است من شنیده که بارها به کودتا یکدیگر را از تاج برکنده و به تاج می‌نشانند لیکن یاد گرسنگی بیشتر دوران را به آرامش برایشان گذر خواهد داد.

در میان باغ پادزهران به سالن دادگاهشان، نور نرم خورشید از میان سقف شیشه‌ای تالار می‌گذشت و بر کف سنگی، روی برگ‌های سبز پیچک که از حاشیه‌ی دیوارها بالا رفته بود، می‌نشست.

در میانه‌ی تالار، صندلی‌هایی یک‌دست، روی یک دایره‌ی پهن و یک‌سطح چیده شده بود. هیچ سکوی مرتفعی بر خاک نبود، هیچ میله‌ای متهم را از دیگران جدا نمی‌کرد و هیچ صندلی ویژه‌ای برای داوران وجود نداشت. داورانی که به چرخش قرعه انتخاب شده بودند، ناظران، متهم و وکلایی که اسامی‌شان از تنگ دیوان بیرون آمده بود، همه بر همان دایره‌ی برابر می‌نشستند.

در آغاز جلسه، مردی به میانه آمد که طوماری از کاغذهای دست‌نویس در مشت داشت. او روزها در دالان‌های باغ گام برداشته بود، مبانی مشاعات را زیر سوال برده بود و اهالی را به بازگشت به شیوه‌های کهن ملکیت فرا می‌خواند. وکیل انتخابی کنارش نشست و نوشته‌های او را بر روی پارچه‌ای در مرکز دایره پهن کرد. داوران چرخشی و ناظران، خط به خط طومار را خواندند. هیچ گواهی یا مدرکی از آزار تنی، آسیب به ریشه‌ی درختی یا بستن راهروی مشاع در پرونده نبود. هیئت داوری، بی‌آنکه بانگی برآورد یا سخنی در توبیخ او بگوید، اعلام کرد که اندیشه، نوشتن و نقد، هرچقدر هم که بر شالوده‌ی باغ بتازد، تا زمانی که دست به تیغ یا آزار جان دیگری نبرده، بیرون از دایره‌ی دادرسی است. مرد طومارش را جمع کرد، از میان صندلی‌ها گذشت و آزادانه به راهروهای باغ بازگشت تا اگر می‌خواهد، نوشته‌هایش را بر درگاه خانه‌اش بیاویزد و حواریون خویشتن را جمع کند.

مردی را آوردند که در تاریکی راهروی پشتی چاه، کودکی را به کنجی کشیده، دهانش را گرفته و تمام مقدمات آزار را فراهم کرده بود؛ اما صدای گام‌های ناگهانی همسایه‌ای که سطل آب را می‌آورد، او را ترسانده و باعث شده بود کودک از دستش بگریزد. متهم بر صندلی دایره نشست و گفت که هیچ ضربتی بر تن کودک فرود نیامده، تنی کبود نشده و جرمی به پایان نرسیده است. وکیل او پرونده را شکافت تا زوایای ماجرا روشن شود، اما دادستان، گزارش گروه‌های معلوم محل را ارائه داد. داوران به بررسی نیت و رفتار او پرداختند؛ انصراف مرد، خودخواسته و از سر پشیمانی نبود، بلکه مانعی بیرونی برابر تکمیل عمل را گرفته بود. میل به آزار و عدم مهار خشم در او محرز بود و رها کردنش در راهروها، جان کودکان دیگر را در خطر می‌انداخت. هیئت داوری حکم انتقال او را به باغ دور در آن سوی تپه‌ها صادر کرد تا زیست خود را در آن مزارع و میان هم‌قطارانش، دور از قطران بی‌دفاع ادامه دهد.

پرونده‌ی سوم مربوط به مردی بود که برای افزودن تالاری به خانه‌اش، بخشی از جنگل حاشیه‌ی باغ را تراشیده، تنه درختان کهنسال را زخمی کرده و پسماند سنگ‌ها و خاک را در مسیر جوی آب شرب حیوانات دشت ریخته بود. نماینده‌ی عموم قطرات، تکه‌های خردشده‌ی ریشه‌ها، زخم‌های تن درختان و گواهی آلودگی آب را در مرکز دایره گذاشت. وکیل متهم از فشارهای خانوادگی و ناآگاهی او سخن گفت. داوران پرونده را سنجیدند؛ جرم، آسیب به قطران بود و حکم را دادند.

او تا مدتی، هر روز زیر نظر ناظران زیست‌بوم، با دست‌های خودش سنگ‌ها را از مسیر جویبار برداشت، خاک را پاک‌سازی کرد و نهال‌های تازه در کنار درخت مادر کاشت

حالا که بر روی زیلوی قهوه‌ای و رو به سطح نورانی خویش نشسته‌‌ام و اجرام زیلو بر بدنم نقش و نگار خویش را انداختند، پیامی در گوشه‌ی سطح نورانی کنار دستم بالا آمد و صدایی داد.

پیام را پایین کشیدم؛ تاریخ رسیدگی به پرونده همین فردا است و من در حالی که بالی بر دوشم نیست، تا کنون به روی جو معلق در فضا نرفته و با زمین سخن نگفته‌ام. در میان گام برداشتن برای رسیدن به صحن باشکوه عدالت‌خانه‌ی انسان، بوی تند روده‌های بریده و آویزان گوسفندی را که به سیخ کشیده و گرد آتشی می‌چرخد استشمام می‌کنم، چند باری اوغ خواهم زد، کودکی انسانی به دنبالم خواهد دوید و خواهش خواهد کرد تا از او چیزی بخرم و من تنها سرعتم را بیشتر خواهم کرد و به فاصله صدمتری از خانه‌ی عدالت انسان، مردی چهل ساله بر روی کارتنی خوابیده است.

وقتی وارد اتاق می‌شوم قاضی نگاهی گذرا به پرونده خواهد انداخت و در حالی که وکیل کارخانه ادله‌ی مربوط به تندخویی‌های من در روز مربوط، گلاویزی با صاحب کار و انداختن چند چمدان بر روی زمین را می‌خواند خسارت وارده را تمام کمال به قاضی گفت،

اخراج کاملا قانونی است و من به جبران خسارت به کارخانه مبلغی معادل شش چمدان و یک شیشه تمام سکوریت شده‌ام.

در حالی که میان آسفالت‌های ضخیم و پاره‌پاره شده گام بر می‌داشتم، صدای کرکننده‌ی عبور ماشین‌ها در گوشم می‌پیچید. فرار پرندگان از هجوم این صدا در گوشم بود که نگاهم به مادری افتاد؛ مادری که قدش کوتاه‌تر از من بود، بدنی با موهای حنایی داشت که همه وجودش را پر کرده بود، حالا با تکه غذایی در دهان در برابر سوراخ بتنی دیواری فرزندانش را صدا می‌زد،

آنجایی که خوردن آنان را نظاره می‌کرد چشمانش را به من دوخت و در میان قطران معلق به چشمانش تمام قطران هستی را دوباره دیدم و به یاد قطره‌ی خویش افتادم؛ قطره‌ای که به طول تمام سالیان دراز در میان لوله‌های پمپ بسیار تمام آسیابان را حرکت داد و ماشین را چرخاند. چه قطرانی خمیده‌ای را که ندید و آن روز به خشم از صاحبی که یکی از قطران را از کار بیکار به تهمت کار نکردن کرده بود فریاد کشیدم و با مشت بر شیشه‌ی اتاقش کوفتم

او فریاد کشید: شما لکه‌ها را به میان مرداب رها خواهم کرد و من به خشم در حالی که بیرون می‌رفتم چند چمدان را به زمین کوفتم و دور شدم.

به طول دادگاه مدام محفظه شیشه‌ای برابرم بسته بود و با باز شدنش تنها از قاضی خواستم تفاوتِ میان قطرات آب را در لیوان روی میزش نشانم دهد و او بلافاصله دکمه خاموشی مکالمه را فشرد.

حالا که قطره‌ی وجودم در میان تنگنای گلویم به بالا رفته است و ابرهای باران‌زا دوره‌ام کردند، پیامی بر سطح نورانی آمد که به تجمیع قطرگان در پای کارخانه‌ها جام را فرو خواهیم ریخت و صاحبان را به میان مشعل فرو خواهیم برد و مکان گرفتن مشعل را به من دادند.

پیام را حضرت پاکین فرستاده بود و پاکینیان در پی برآوردن مشعل بودند و من در حالی که قطرات باران صورتم را پر کرد دست دراز خواهم کرد قطره را نشان خواهم داد تا باغ خویش، شهر باران را پیش از آمدن سیل پاکینیان با هم بسازیم که ابر سیل‌زای انتقام هماره در حال روییدن در دنیا است.