سلام دوستان من نیما شهسواری و این برنامه به نام جان است با شماست.
این قسمت ششم از ویژه برنامه فلسفه گیاهخواری و حقوق حیوانات هست و ما قراره توی این قسمت در باب وارونگی زبان و تطهیر خشونت صحبت کنیم.
ممنون که همراه من هستید.
خب دوستان توی این ویژه برنامه مشخص ما سعی بر این داریم که در باب گیاهخواری صحبت کنیم، در باب مسئله جان صحبت بکنیم، برابری جان ها صحبت کنیم و.
یکی از اشکال قدرتمند این اشاعه ظلم که انسان ها دارن به صورت یک رفتار طبیعی در زندگی روزمره شون انجام میدن و جان و تن حیوانات رو بدل به غذای خودشون کردن و یکی از بزرگترین جنایت های تاریخی که در طول این سال ها اتفاق می افته رو به کنکاش بذاریم و بیشتر دربارش صحبت بکنیم.
در قسمت های گذشته هم سعی کردیم در باب موضوعات مختلفی از این مسأله صحبت بکنیم و توی این قسمت مشخص هم قرار هست در باب کلمات و زبان صحبت کنیم که چگونه این کلمات و زبان جنایت علیه حیوانات رو پنهان کردن و این عادی سازی رو شروع کردن.
این وارونگی کلامی که به نوعی غسل دادن خون در زبان هست.
ما قرار هست که توی این قسمت نشون بدیم که چگونه انسان از زبان به عنوان یک ابزار سانسور و یک ماشین بی حس کننده استفاده کرده تا بوی خون رو پشت واژه های زیبا و معنوی و گاها بی تفاوت غرق بکنه.
خب اشارت هایی توی قسمت های گذشته پیرامون این مسأله داشتیم.
یعنی در اون قسمت هایی که پیرامون الهیات بود و فقه خداوندی بود و اون نگاه ها بود هم اشاره هایی کردیم و در قسمت های گذشته سعی کردیم یه صحبت هایی بکنیم.
اما توی این قسمت قرار هست بیشتر نزدیک به این مفاهیم بشیم.
یعنی این تغییر واژگان که چگونه می تونه هر موضوعی رو به نوعی بی ارزش جلوه بده یا اصلا تغییر ماهیت در اون به وجود بیاره.
چیزی که قاعدتا در طول تاریخ در باب موضوعات مختلف هم اتفاق افتاده و حالا در باب این مسئله مهم یعنی حقوق حیوانات و این جنایت بزرگ متوالی که انسان در طول حیات داره در قبال حیوانات انجام میده هم اتفاق افتاد.
پس ما قرار هست که در باب زبان صحبت بکنیم، در باب واژگان صحبت بکنیم که چگونه به مثابه یک ماشین سانسور جنایت عمل کردند.
خب از نظر روانشناختی وقتی ما نزدیک به مساله زبان میشیم میدونیم که انسان اصلا اصل اساسی برای انتقال مفاهیم رو همواره داره از زبان درش استفاده میکنه.
یعنی شما با کلمات هست که به همه چیز معنا میدید.
یک معنای ساخته، یک تجربه زیسته ای رو در ذهن دارید و یک واژه رو براش ساختید.
حالا با شنیدن اون واژه اون رجوع در ذهن شما اتفاق می افته.
حالا شما میتونید تصویر سازی داشته باشید یعنی اینکه شما وقتی با کلمه ی قساوت روبه رو بشید یک تصویر ذهنی در ذهن شما بوجود میاد.
جنایت یک تصویر به وجود میاد.
یا مثلا گوشت میتونه یک تصویر دیگه ای به شما ارائه.
این واژگان در طول این سالیان سعی کردند تصاویر و تجربیاتی رو در ذهن انسان تداعی بکنند که ما خوراک ابتداییش رو بهش دادیم.
پس قاعدتا وقتی ما نزدیک به مسئله ی زبان میشیم می دونیم که تا چه اندازه در ذهن انسان تاثیر گذار هست.
تا چه اندازه اصولا معنابخش هست.
خب ما ابزار اصلیمون برای انتقال مفاهیم همواره زبان بوده و این زبان هم به نوعی عمل میکنه و میتونه هر معنی رو در ذهن ما اشکال مختلف تداعی بکنه.
پس قاعدتا انسان نمی تونه با چهره ی عریان قساوت خودش روبه رو بشه.
به همین دلیل هم هست که ابتدا سعی میکنه واژه ها رو بازسازی بکنه.
یعنی ما قبل از این که بخواهیم حیوانات را بکشیم در ابتدا ابتدا به ساکن سعی می کنیم در زبان و کلماتمان آنها را بکشیم و مست بود یعنی آنها را از حیطه معنا تهی بکنیم، خالی بکنیم.
آن دیگری سازی ابتدایی سعی می کند از دریچه زبان وارد بشود.
پیش از این که اصلا آن جنایت رخ بده، قرار است که زبان یک نقش میانجی را بازی کند تا اصولا انسان آن زهره بزرگ را از این معنی تهی بکند.
یعنی شما وقتی رو به رو می شوید با کشتار حیوانات با یک چهره ی دیگری رو به رو شوید.
مثلا به عنوان مثال یک چیزی که همین الان به ذهنم رسید رو شما در نظر بگیرید.
شما برای این که روبه رو بشید و تقابل داشته باشید با حیوانات از کلمات مختلفی استفاده می کنید.
بار معنایی هر کدام از این ها در ذهن انسان ها متفاوت است.
خود کلمه حیوان هم بار منفی دارد.
در ذهن انسان ها به ویژه کسانی که حالا در فرهنگ های متفاوت تری هم زندگی می میکنه.
مثلا همین فرهنگی که ما در ایران باهاش دست به گریبان هستیم.
خب این یک بار منفی به کلمه حیوان داده.
یعنی شما پیشاپیش انگار در ذهنتون یک موجود دست دوم بی ارزشی که فاقد هرگونه احساس و شعور و درک و درد و همه این ها هست رو به رو باهاش میشید.
اما باز به مراتب از این کلمه و واژه بدتر هم در زبان داریم.
ولی در زبان فارسی وقتی شما از کلمه جانور بخواید استفاده کنید دیگه اوج این حقارت رو میدید و حالا هر کدوم از این ها در ذهن شما معنایی رو متصور میشه.
یعنی شما اگر در باب قتل و کشتار و قساوت و ظلمت صحبت میکنید میتونید با تغییر دادن این کلمات یک معنی تازه ای رو در ذهن مخاطب خودتون تصویر کنید.
یعنی از یک سو شما میتونید در ابتدا بگید که مثلا این قساوت در قبال حیواناته و این قساوت در قبال جانوران اتفاق افتاده و یا این قساوت در قبال انسان ها هر کدام از این واژگان یک معنایی را در خود دارند و این معانی هست که پیش از رخداد آن جنایت هم به نوعی داره اون تصویر رو انجام میده و اون مسخ شدگی رو به وجود میاره.
ما با مسئله ی وارونگی کلامی روبرو هستیم.
فرآیندی است که توی اون خشونت بار معنایی مثبت و قدسی یا کاملا خنثی پیدا میکنه.
یعنی وقتی ما با مسئله ی واژگان روبرو میشیم همین استفاده و سوء استفاده ای است که از واژگان داره اتفاق می افته.
یعنی شما با یک مسئله ی خشونت باری روبرو میشید که حالا میتونه ابعاد مثبت به خودش بگیره، ابعاد قدسی و الهی به خودش بگیره یا کاملا خنثی بشه.
همون چیزی که مثلا در شما تصور کنید در خود نگاه های دینی و الهی وجود داره و من در قسمت های گذشته هم درباره اش صحبت کردم.
شما وقتی در باب ذبح صحبت میکنید یک معنایی رو در ذهن شما تصویرسازی میکنه اما وقتی دارید در باب قتل صحبت میکنید یعنی شما تصور کنید که اگر انسان مجبور بود که واقعیت کاری را که انجام می‌داد را با کلمات عریان بیان می‌کرد، چه اتفاقی؟
مثلا تصور کنید که یک قاتلی یعنی کسی که حالا به عنوان مثلا سلاح ما در نظر میگیریم، می‌آمد و می‌گفت من رگ های گردن یک نوزاد را بریدم تا بدنش را تکه بکنم و بخورم.
این واقعیتی است که اتفاق میافته دیگه.
یعنی شما فکرشو بکنید یک سلاخی است که یک کودک حیوانی را کشته.
اگر قرار بود این رو بیان بکنه می‌گفت من مثلا گردن نوزاد رو بریدم و بدنش رو تکه تکه کردم و حالا شما میتونید مثلا گوشتش رو بخورید.
حالا اون کسی که این کار رو انجام داده و این جمله رو داره بیان میکنه چه بر سر نگاهش، وجدانش، اخلاقش میتونست بیفته و چگونه با این شوک اخلاقی روبرو می‌شد و یا اینکه حالا این زبان و این واژه ها جایگزین میشه.
حالا میتونه کلمات دیگری جایگزین این نگاه بشه.
اصولا نوزاد یا کودک اصلا بار معنایی نداشته باشند.
مثلا تغییر کنند به کلماتی مثل مثلا چه میدونم در قبال کودکان گاو مثلا گوساله و گوساله دیگر معنای کودک حیوانی ندارد.
اصلا معنای نوزاد یا کودک را در خود ندارد چرا که این واژه ها پیش از اتفاق اون جنایت از معنا تهی شده اند.
یعنی شما با یک واژه روبرو هستید.
وقتی مثلا دارید میگید گوساله در ذهن مخاطب شما تصویر ابتدایی است مثلا از یک گوشت.
یعنی اصولا دیگر بار معنایی خاصی به عنوان یک جانی که درد را تحمل میکند ندارد.
یا وقتی شما در باب مثلا ذبح صحبت میکنید دیگر آن معنای قتل و کشتار و بریدن و رگ ها را عیان کردن ندارد.
یا وقتی در باب قصابی صحبت میکنید دیگه اون معنای مثله کردن و تکه تکه کردن رو نداره در صورتی که همین میتونه مثلا در قبال یک انسان رخ بده.
یعنی مثلا در یک پرونده جنایی شما رو به رو شوید با کسی که جنازه ی یک انسانی رو تکه تکه کرده برای این که مثلا از شر جنازه راحت بشه و پلیس نتونه پیداش کنه اما بلافاصله شاخک ها تغییر می کنه چرا که معنی واژگان تغییر کرده و جایگزین شده و شما با یک شوک روبرو میشید، با یک شوک اخلاقی روبه رو میشید، وجدانی روبه رو میشید.
پس ما وقتی داریم در باب واژگان صحبت میکنیم داستان تا این اندازه در روان انسان تغییرات بوجود میاره.
وقتی در باب این وارونگی کلامی صحبت میکنیم سعی کردیم مثالی که همین الان به ذهنم رسید رو مطرح کنم که میتونیم ساعت ها درباره اش مثال بزنیم.
موضوع اون فرآیندی است که در طی اون خشونت بار معنایی خودش رو از دست.
دیگه ما با خشونت افسارگسیخته و ظلم و جنایت رو به رو نیستیم.
با یک رفتار روزمره رو به رو هستیم، با یک رفتار رو به رو هستیم که حتی میتونه بار معنایی مثبت داشته باشه.
مثل چیزی که در الهیات اتفاق می افته.
در اون قدوسیت الهی اتفاق.
شما وقتی دارید در باب قربانی کردن صحبت می کنی.
در اون نگاه مثلا اسلامی دیگه در باب یک رفتار خشونت بار دهشتناک صحبت نمیکنید، در باب یک عمل قدسی صحبت میکنید یا میتونه تبدیل به یک عمل کاملا خنثی بشه؟
شما وقتی دارید در باب کشتن یک کودک، حیوان یا یک نوزاد حیوانی صحبت میکنید، وقتی این کلمات و این واژگان تغییر میکنن تبدیل به جوجه و گوساله و بره و اینا میشن.
اینا دیگه معنای خودشون رو از دست میدن.
دیگه شما مواجهه با اون معنا سازی پیرامون رنج کشیدن کودکان نیستید.
اصلا رنج کشیدن یک جان نیستید.
داده های علمی و زبانشناسی هم نشون دهنده این هست که ما مواجه میشیم با مطالعاتی که داره نشون میده که چگونه ساختارهای زبانی با حذف فاعلیت خشونت و مفعول رنج دیده حالا واکنش های عاطفی مغز رو سرکوب میکنه.
یعنی شما میتونید ثمره ی این نگاه رو در این داده های علمی ببینید که چگونه زبان این قدرت را در خود دارد تا هم فاعلیت خشونتگر و ظالم و جلاد را از میان ببرد و همون رنجی که داره قربانی می‌بینه را بی‌معنا بکنه، از حیطه معنا تهی بکنه.
اما ما باید بیشتر وارد واژگان و کالبدشکافی این واژگانی همتای حلال و ذبح و برکت و نعمت بشیم.
چرا که این کلمات پرکاربرد قاعدتا زیست انسانی رو تحت شعاع خودش قرار.
من در قسمت هایی که پیرامون الهیات و قدوسیت الهی بود سعی کردم در باب کلیت این نگاه صحبت کنم.
اما وقتی داریم در باب این واژه صحبت میکنیم، این واژه ها بدل به غسل دهندگان این خونخواری و خونریزی ها شده.
یعنی شما مواجه هستید با مفاهیمی که با واژگان همه چیز رو از معنا تهی کرده.
شما وقتی ذبح حلال رو بخواهید جایگزین بکنید با کلماتی مثل بریدن گلو، خفه کردن، سلب حیات.
می بینید که چگونه این معانی می توانند متفاوت در ذهن شما جلوه گر شوند.
یعنی شما بریدن گلو، خفه کردن، قتل و خونریزی بلافاصله با ذبح حلال در ضمن یک معنای دیگری را تصویر می کند.
کلمه حلال در ذهن جوری القا می شود که انگار یک حقیقتی است، یک حقیقت پاک و بی‌ضرر و پسندیده ای است.
یعنی حلال در ذهن مخاطبی که حالا وقتی ما کلمه حلال را استفاده می کنیم به واسطه آن فرهنگ اسلامی که درونش زندگی کردیم، یعنی معیار کلمه حلال نیست، معیار کلمه ذبح نیست.
چون این ها در آن فضای فکری که ما بزرگ شدیم جریان داشته است که داریم ازش استفاده می کنیم، مثال میاریم.
شما میتونید هر کلمه جایگزینی که در ذهن خودتون در فرهنگی که خودتون باهاش زیست کردید رو جایگزین بکنید می بینید که چگونه بار معنایی واقعیت این کلمات رو تحت الشعاع قرار میده.
چگونه ریشه های حقیقت برساخت انسانی و ذات واقعیت را هم تحت شعاع خود قرار.
چگونه این حلال بودن یک حقیقت پاک و منزه را برای شما پدید می آورد؟
یا مثلا مفهوم نعمت و رزق.
شما وقتی حیوانات زنده را از یک موجود صاحب حق، یک موجود زنده ای که درد میکشد رنج می برد، میل به حیات دارد، دوست داره زندگی بکنه، فرزند میاره و الی آخر.
تمام احوالات همتای انسان داره رو بدل به یک هدیه ای برای سفره های انسان میکنه.
بدل به یک نعمتی برای انسان میکنه.
بدل به مال و رزق و روزی میکنه.
در این واژه ما موجودیت حیوان رو نادیده میگیریم و فقط بدل به یک کارکردی برای انسان میکنیم و این اون نقطه خطرناکی است که در طول تاریخ هم ما باهاش مواجه شدیم.
یعنی این واژه سازی ها خلاصه به وسیله حیوانات و این رفتارهای شنیع همیشه در خود انسان ها هم معنا داره.
اصولا با استفاده از همین کلمات هست که سعی شده در طول تاریخ جنایت ها از اون نگاه اصلی و واقعی که دارند تهی بشه.
قربانی و ایثار هم به همین شکل.
چگونه یک جنایت یک طرفه بر یک موجود بی دفاع به یک فداکاری معنوی و بزرگوارانه ای از سوی انسان تبدیل میشه؟
یعنی چه معنی همون ریشه ای قربانی اون داستانی که در باب ابراهیم و اسماعیل و اینها صحبت کردیم و گفتیم چه؟
بعد از اون حتی رفتاری که یک جلاد انجام میده یک سلاخ انجام میده.
یعنی شما با سلاخی روبرو هستید که داره یک موجود زنده ای که میل به زیستن داره رنج میکشه و درد میکشه رو از زندگی ساقط میکنن؟
به شنیع ترین و وحشیانه ترین حالت ممکن.
اما رفتار اینها میشه یک رفتار خیلی عادی و معمولی و یا حتی بدتر.
فداکاری هم حتی میتونه لقب بگیره.
خب قاعدتا لیست این واژگان زیاد هست در فرهنگ های مختلف، در فرهنگ های دینی، غیر دینی، در عرف اجتماعی مثلا طهارت و برکت.
این هم برچسب زدن پاکی بر پروسه ای است که سرشار از ترس و زشتی و خون و خفگی و رنج است.
ما می توانیم مثال های مختلفی بزنیم اما سعی می کنیم با ارائه ی این مثال ها یک دریچه ای را باز کنیم برای فکر کردن.
اصولا ویژه برنامه ها و برنامه ای به نام جان صحبت کردن پیرامون مفاهیم اصلی است و هر جایی هم که نزدیک به مصادیق می شویم برای باز کردن مسئله هست.
یعنی شما می توانید ما به ازای این واژگان را در گوشه و کنار زیست خودتان هم باهاش روبرو بشید.
اما شواهد و آزمایش های روان شناختی پیرامون این مسئله چی میگه؟
خب قاعدتا ما میدونیم که یه بار عاطفی دارند واژگان و خب وقتی ما بخواییم این افراد رو مورد مطالعه قرار بدیم میتونیم بفهمیم که بلافاصله با شنیدن واژه های همتای ذبح شرعی.
حالا باز هم من دارم میگم این واژگان و واژگان مثالی است برای این که فهم مطلب رو داشته باشیم.
این آزمایش میتونه در یک کشور دیگری اتفاق بیفته و این واژه ها متفاوت باشن.
اما گفتیم که این واژه ها به واسطه ی اون تجربه و شناخت هر انسان هست که معنایی به خود میگیره.
وقتی شما در یک فرهنگ مسیحی مثلا زندگی کرده باشید میتونن این کلمات متفاوت باشن اما بنیان اصلی یکسان هست.
وقتی اونا با یک واژه روبرو بشن که این واژه معنای واقعی اون رنجش رو خالی کرده باشه مثل مثلا عذاب شرعی.
میتونید ببینید که در اسکن های مغزی میزان ناراحتی به شدت پایین هست چون اصولا با معنای واقعی اون مساله روبرو نمیشن.
اما بلافاصله که همین پروسه رو با یک عبارت دیگه ای مثل مثلا سر بریدن، قطع کردن رگ های حیوان یا مثلا کودک بودن، نوزاد بودن و.
مطرح کردن این مباحث باشه، بلافاصله بخش های مربوط به ترس و اون نکاتی که میتونه میزان رنجش و رنجش آدم رو بالا ببره در مغز فعال میشه چرا که با این واژگان مفاهیم رو میتونه درک کنه.
یعنی شما وقتی به یه نفری میگید که یه نوزادی رو از بین بردن و سرش رو بریدن و او زجر کشیده، قاعدتا یه مفهوم دیگه ای رو باهاش رو به رو میشه تا این که شما بهش بگید که یه گوساله ای رو ذبح کردن.
مثلا این ها با هم قابل قیاس نیست و این نقطه ایست که در طول این سالیان انسان سعی کرده با این واژه سازی ها معنای واقعی موضوعات رو تهی کنه و روی جنایت خودش سرپوش بذاره.
چگونه ما روبرو میشیم با خونی که در زبان غسل داده میشه با این صنعت تغییر نام؟
شما وقتی به صنایع دامپروری و صنایع گوشت و این مسائل روبرو میشید میبینید که چجوری با این زبون بازی ها مرگ رو میفروشن.
چجوری اسم ها رو میزارن که اون معنای حقیقی تهی بشه؟
یعنی دیگه شما روبرو نیستید با اون واقعیتی که در جهان وجود داره.
اون رنجی که داره متساعد میشه از این نوع زیستن.
چگونه اسم های بر روی بدن حیوانات گذاشته میشه تا توی سوپرمارکت ها فروش بره و خریدار ها حتی نفهمند چه چیزی رو توی بشقاب خودشون دارن.
ما در مغازه با گاو و گوسفند روبرو نمیشیم و اصولا اینا رو نمیخریم.
ما با فیله و راسته استیک و ژامبون و بیکن این مسایل روبه رو میشیم دیگه.
یعنی شما مفاهیم رو تغییر میدید؟
واژگان رو تغییر میدید تا اون جنایت در لایه هایی از این نفهمیدن خنثی بشه؟
قاعدتا مخاطبین هم دارن در این راستا قدم بر میدارن.
یعنی خودشون طالب این نگاه هستن.
دوست ندارن با اون چهره ی امور جنایت خودشون روبرو بشن و خریداران خوبی برای این نکات هستن.
اما وقتی ما روبرو میشیم با این نگاه میبینیم که چگونه با این فاصله گذاری های زبانی تمام معانی واقعی از حیطه واقعیت خود تهی میشن و دیگه اون معنای واقعی خودشون رو نمیده.
مثلا در زبان انگلیسی ما گاو زنده را بهش میگن گاو اما گوشت رو بهش میگن بیف.
خوک رو بهش میگن اما گوشتش رو میگن پورک.
یعنی کلمات اینجا معنی حقیقی خودش رو از دست میده.
یعنی دیگه قرار نیست که اون آدم توی زبان فارسی خودمون هم به این شکل هست دیگه.
حالا ما یه کلیتی داریم همتای گوشت که با گذاشتن این صفت به نوعی داریم هویت واقعی اون جاندار رو اون موجود زنده رو از میان میبریم.
اما به عنوان مثال در زبان انگلیسی میاد این تفاوت کلامی رو قائل میشه تا اون جاندار زنده از معنا تهی بشه.
یعنی اصولا بدل به یک موجود دیگری بشه.
یعنی در ذهن مخاطب دیگه شما مواجه نباشید با این نگاه مستقیمی که پشتوانه قتل هست.
این تفکیک واژگانی تاریخی که از زبان فرانسه وارد انگلیسی شده دقیقا برای این هستش که ذهن مصرف کننده بین حیوان زنده دارای احساس و آن تکه گوشتی که روی بشقابش هست هیچ ارتباطی برقرار نکنه.
حالا گفتم یه جایی مثلا در زبان انگلیسی این گونه هست که بین جاندار و زنده و بعد از اون پروسه قتل و جنازه او نام رو تغییر می دهند.
در زبان فارسی خودمون هم سعی میکنن امروز این اتفاق در زبان فارسی هم مثل همون فیله و راسته و این ها هم می افته اما با دادن صفت گوشت هم می تونن از این معنا تهی کنن.
موضوع اصلی و اساسی این هستش که شما اون پروسه رو پشت سر بگذارید.
یعنی دیگه بین اون موجود زنده ای که احساس داشته زندگی می کرده و شما عاملیت اصلی از بین رفتن او هستید و رنج او هستید، درد او هستید، مرگ او هستید.
یه فاصله ای رو به وجود بیاره.
نمونه های عینی هم بسیار داره.
شما وقتی مثلا در نمونه های صنعتی روبرو میشید می بینید که محصولات دامی و طیور، تراکم زنده جانوران زنده اصولا این ها تبدیل به ارقام محاسباتی و تجاری میشن تا قتل عام های میلیاردی آن ها مثل یک حسابداری یک کارخانه به نظر برسد.
یعنی شما دیگه رو به رو نیستید با جاندارانی که جان داشتند با محصولات دامی روبه رو است؟
با طیور رو به رو هستید؟
یعنی در نقطه ابتدایی سعی بر این هست که شما معنای واقعی و معنای قابل لمس را از این مفاهیم بگیرید و آن ها را بدل به یک موجودی کنید که فاقد جان هست، درد هست، احساس است و حالا تبدیل به یک مالی بکنید، به یک شیئی بکنید تا قابل فهم تر باشد.
گفتم قاعدتا اون جماعت خریدار هم در این راستا دارند گام برمیدارند و خریدار این نگاه هستند.
پس قاعدتا وقتی ما در باب این تغییر واژگان صحبت میکنیم، این خونیست که در طول زمان ها با استفاده از واژگان و زبان غسل داده شده و این تغییر نام یک صنعت رو به وجود آورده که تا این اندازه زندگی و جان و درد و احساس موجودات را از معنا تهی کرده و در نهایت ما روبه رو می شویم با این نگاه آشفته و بیماری که حالا تمام موجودات زنده را بدل به ارقامی می کند برای این تجارت خونین و این تجارت رو هم بهش وجهه میده، قابل درک و فهم می کنه.
برای جماعتی که مصرف کننده این نگاه بیمارگونه هستند.
اما پیش از اینکه بخواهیم وارد بحث بعدی بشیم باید یک قرابتی بین این مسائل هم بوجود بیاریم.
یعنی نقطه ابتدایی ما باید این باشه که وقتی ما داریم در باب این مسایل صحبت می کنیم، این واژه سازی ها تنها مختص حیوانات نیست، تنها مختص این مفهوم گوشتخواری انسان نیست.
در طول تاریخ انسان ها سعی کردند با همین تصویرسازی ها بارها و بارها خود انسان رو هم از حیطه معنا تهی کنند.
وقتی ما در باب جان صحبت کردیم، در قسمت های گذشته و یا در ویژه برنامه های مختلف بارها در باب این یگانگی جان در موجودات صحبت کردیم و در باب حیوانات صحبت کردیم که چگونه فهمشون از درد یکسان هست، میلشون به زندگی یکسان هست.
مسئله جان اصولا بین انسان و حیوان یکسان هست.
حالا این چی میتونه باشه برای این نگاه روشنفکرانه ای که امروز در جهان وجود داره و ما مثلا مواجه میشیم با مباحث حقوق بشری که چگونه این سخنرانی های حقوق بشری پیرامون حقوق اولیه انسان توامان گره خورده هست با بشقاب هایی از جان و تن نوزادان حتی.
یعنی شما مواجه میشوید با این تناقضی که در سالن های مجلل و همایش های بین المللی مدام داره ادعای حقوق بشر میشه.
این تفکیک به تفکیک ابتدایی ست که باز قرار هست یک خط کشی رو به دست انسان بگیره و خودش رو مجزا از دیگر جانداران بدونه.
و حالا در دل این نگاه انسان مدعی اخلاق چگونه عدالت رو زیر پا میزاره؟
چگونه داره دم از نفی خشونت یا عدالت میزنه اما در حالی که خودش مصرف کننده این خشونت هست، خودش ترویج گر خشونت هست.
اینو نقطه ی تضاد و تناقض است که شما باهاش رو به رو میشید.
این اون نفاق ساختاری در جهان مدرن امروز هست که دفاع از حقوق انسان همزمان با بی رحمی است کاملا دیوانه وار و مادی نسبت به سایر موجودات زنده.
این دوباره اون خط کشی است که انسان به عنوان انسان انسان گرا و اومانیسم در دست میگیره و حاضره که زیر بوی خون هم در باب این مسایل صحبت بکنه.
این خط کش در دست که امروز حقوق انسان رو داره مجزا میکنه هر بار در طول تاریخ تونسته بین خود انسان ها تفاوت قائل بشه.
همون طوری که امروز هم انجام میشه در تمام اون کشورها در تمام اون نگاه های مدرن هم داره دوباره خط کش گذاشته میشه، بین انسان ها تفاوت قائل میشه.
یعنی شما رو به رو هستید با یک جماعت بیماری که قساوت رو دارن شیک به شما عرضه میکنن.
من بارها در باب جوامع مدرن صحبت کردم.
در باب این نگاه اومانیسم صحبت کردم که به مراتب کشتار ها بزرگ تر هست، بیشتر هست.
شما وقتی روبرو میشید با آمار قتل عامی که داره در کشور های مدرن و اروپایی و جهان اولی و همین هایی که ادعای حقوق بشر دارن روبرو میشید، میبینید که چگونه آمار قتل عام حیوانات بیشتر از مصرف گوشت در این کشورها بیشتر هست.
اما موضوع اصلی این هستش که دارن شیک به شما ارائه این جنون رو دارن شیک ارائه میدن.
وقتی شما روبرو میشید با این کشورهای جهان سومی کشورهایی مثل کشور خود ایران و نگاه های اسلامی میبینید که این نگاه ها افسار گسیخته همون رفتار شنیع رو بروز میده.
پس ما روبرو هستیم با یک جنون ادواری که تفاوتی نمیکنه داره چه چیزی رو بیان میکنه.
وقتی نقطه به اون دیگری سازی میرسه دیگران متفاوت از هم هستن اما همواره در حال بازتولید اون دیگری هست.
اون چیزی که من بارها و بارها بهش تکیه می‌کنم این که شما وقتی یک اصلی رو بوجود میارید، مثل اصل دیگری سازی، این که چه کسی نقش دیگری رو بازی میکنه در اختیار شما نیست.
امروز قدرت در اختیار شماست.
اون دیگری رو امروز شما می‌سازید.
فردا کس دیگری.
به شواهد تاریخی و اجتماعی هم به ما نشون میده که نشست های بزرگ سیاسی و بین المللی در حالی است که در متن بیانیه های خودشون صحبت از صلح و برابری و نفی شکنجه می کنن.
اما در منوی شام اون ها هم همون بدن هایی قرار داره که با شکنجه در قفس و بدترین رفتار ها، گلوهای بریده شده برای اینکه اینها سیراب بشن.
یعنی شما نمی تونید نفی کننده ی شکنجه و خشونت باشید اما استعمال گر گوشت و خون دیگران.
پس ما روبه رو هستیم با این تناقض بزرگ ساختاری که هر بار با خط کشی در دست میان جانداران تفاوت قائل می شوند.
مفهوم شکنجه را هر بار برای خود بازتعریف می کند اما در عمل شما روبه رو می شوید با همان رفتار وحشیانه ای که در طول این سالیان هم اتفاق افتاده.
این تناقضات شروع کننده یک تناقض جمعی است.
یعنی شما با یک مکانیزمی در انسان روبه رو هستید که به عنوان انکار این انکاری که در وجود انسان ها داره مدام تکرار میشه.
برگرفته از همین نگاه ها هست دیگه.
یعنی شما با یک تناقض کلامی و اخلاقی روبه رو هستید که داره واکنش نشون میده؟
مغز این انسان ها چرا که انسان وقتی با واقعیت زبان خشن خودش روبرو بشه با اتفاقی که داره روبه روش اتفاق میفته روبه رو بشه قاعدتا عصبانی میشه.
قاعدتا ری اکشن از خودش نشون میده.
یعنی شما تناقضی رو دارید؟
هربار میبینید در رفتارهای انسانی میبینیم.
به عنوان مثال جماعتی که یک قرابتی با برخی از گونه های حیوانی دارند، دوستشون دارن باهاشون زندگی میکنن.
چیزی که تحت عنوان حیوانات خانگی اینا وجود داره اما در کنارش گوشت تن حیوانات رو هم مصرف میکنن استفاده میکنن.
یعنی حاضرند وارد این وادی جنون‌آمیز بشن و این تناقض هست که در وجود اینها وجود داره که آزمایشات روانشناختی بود که چند وقت پیش در موردش خونده بودم.
توش نشون می‌داد که وقتی به این افراد یادآوری میکنید که این گوشتی که دارند می‌خورند از یک حیوان باهوشی است که احساس داره.
یعنی اون جماعت دارن با یک حیوانی زندگی میکردند، مثلا با یک سگی زندگی می‌کردن و.
وقتی به اینها یادآوری میکنید مثلا شما دارید گوشت خوکی رو میخورید که همتای همین سگ که با شما زندگی میکنه، احساس دارن و می‌فهمن باهوشن.
احساس درد رو تحمل میکنن و همون اتفاقات و خاطراتی که شما داشتید رو با این حیوونی که زنده کردید رو اینها هم به نوعی در خودشون دارن.
به صورت خودکار اینا تو ذهنشون سعی میکنن قابلیت های ادراکی، هوشی و احساسی اون حیواناتی که کشته شدن رو بیارن پایین، عذاب وجدان خودشون رو سرکوب کنند یعنی ما رو به رو هستیم.
این تناقض روانی که سعی میکنه باز در دلش دیگری سازی رو به وجود بیاره.
گفتم این موضوعی نیست که خلاصه به فقط حیوانات باشه.
شما همتای این ما به ازای این رو در طول تاریخ هم میتونید ببینید.
همون اتفاقی که به عنوان مثال شما در آلمان نازی باهاش روبرو بودید هم همین دیگری سازی بود.
همین اتفاقی که در این آزمایشات میافته و این ها سعی میکنند که درصد هوش و فهم و ادراک و احساس این حیوانات رو کم کنند.
در اون دوران هم برای اون کسانی که در اون وادی فکری نازیسم داشتند زندگی میکردند و اونها هم سعی میکردند یهودی ها رو از قابلیت های ادراکی و حسی و هوشی تهی بکنند.
عذاب وجدان خودشون رو سرکوب است.
ما مدام با یک تناقضی روبرو هستیم.
این سرکوب حقیقتی که با زبان اتفاق می افتد.
یک کسی که توی سفره اش هست کلمه جسد و کشتار رو به جای گوشت و نمی دونم بیکن و اینا بشنوه و یا به کار ببره.
قاعدتا نمی تونه ادامه بده و یا اگر کسی بیاد این رو به دیگران بگه قاعدتا حاضران خشمگین میشن و حاضر نیستن که این پوشش زبانی رو از دست بدن.
چرا که این پوشش زبانی داره به روان اونها کمک می کنه که لایه ای روی این تناقضات برساختی اونها قرار میده و اونها رو آروم می کنه.
یعنی شما تصور کنید یکی بیاد و در یک جمعی که همه دارن حالا گوشت حیوانات میخورن بگه شما دارید مثلا جنازه ی این ها رو میخورید یا شما عامل کشتار اونها هستید؟
قاعدتا جنبه ی تهاجمی میگیره.
این همون نقطه ای که من بارها گفتم.
اگر ما رو به رو میشیم با صنعت واژه سازی خریدارانی داره چرا که این جماعت خودش میدونه داره چه رفتار شنیعی انجام میده و سعی میکنه سرپوشی براش داشته باشه و از بعد روانی به خودش آرامش بده و این تناقضات داره مدام و مدام تکرار میشه.
قاعدتا ما باید پاک سازی داشته باشیم نسبت به این زبان.
این واژه های دروغین باید از میان اخلاق زیستی ما پاک بشه.
باید جرات داشته باشیم تا هر چیزی رو به نام واقعی خودش صدا بزنیم و در موردش صحبت بکنیم.
وقتی شما قتل رو از هم جدا کنید خب قاعدتا میتونید دوباره تصویر گری داشته باشید.
حالا میتونید اخلاق را دوباره تصویر کنید و دوباره بهش رجوع کنید و حالا میتونید با این تغییر یه تغییر بزرگتری رو بوجود بیارید.
قاعدتا این رفتارهای شنیع و وحشتناک و جنایت باری که انسان در قبال حیوانات انجام داده با یک سرپوشی همتای این واژه سازی ها سعی شده در طول تاریخ از اندازه‌اش کم بشه، به نوعی قبحش شکسته بشه و انسان ها بتونن با این جنایت خودشون کنار بیان.
ما با بوی خون روبرو هستیم که سعی کردن با این عطر های ساخته شده ی واژگان روی این جنایت رو بپوشونن تا این جنایت از حیطه معنا تهی بشه و فقط خود رو در این کج فهمی ها بیشتر به پیش ببرند.
اما ما برای گذر نیاز داریم که کلمات را برهنه کنیم، عریان استفاده کنیم تا با حقیقتی که داره اتفاق می افته بیشتر و بیشتر روبه رو شد.
در انتهای برنامه هم دوست دارم باهاتون مطرح کنم که اگر دوست دارید این صدا شنیده بشه این راه تغییر ادامه پیدا بکنه.
میتونید آثار من رو با دیگران به اشتراک بگذارید.
منظور از آثار هم خلاصه برنامه ای به نام جان نمیشه.
من پیش از اینکه بخوام برنامه ای به نام جان رو ضبط و منتشر کنم.
آرا، افکار و عقایدم رو تحت عناوین کتابهایی به رشته ی تحریر در.
به عنوان مثال پیرامون مساله جان گیاهخواری، حقوق حیوانات، کتاب جان ویس پژواک در اختیار شماست.
میتونید با مراجعه به وبسایت جهان آرمانی این کتاب ها رو هم دانلود کنید و به صورت رایگان و اگر دوست داشتید اون رو با دیگران هم به اشتراک.
ممنون که همراه من بودید.
من نیما شهسواری و این برنامه به نام جان در پناه آزادی.
